Adhyaya 53

Verse 1

नाम द्विपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच / एवं ब्रह्माब्रवीच्छ्रुत्वा हरेरष्टनिधींस्तथा / तत्र पद्ममहापद्मौ तथा मकरकच्छपौ

Kabanata Limampu’t Tatlo (sa gayong pangalan). Sabi ni Sūta: Nang marinig ang walong kayamanan ni Hari, nagsalita si Brahmā; kabilang dito ang Padma at Mahāpadma, gayundin ang Makara at Kacchapa.

Verse 2

मुकुन्दकु(न) न्दौ नीलश्च शङ्खश्चैवापरो निधिः / सत्यामृद्धौ भवन्त्येते स्वरूपं कथयाम्यहम्

Mukunda, Kunda, Nīla, Śaṅkha, at isa pang kayamanan—ang mga ito’y nahahayag sa Panahong Satya (Kṛta) kapag namamayani ang kasaganaan. Ngayon ay ilalarawan ko ang kanilang tunay na anyo.

Verse 3

पद्मेन लक्षितश्चैव सात्त्विको जायते नरः / दाक्षिण्यसारः पुरुषः सुवर्णादिकसंग्रहम्

Ang lalaking may tatak ng lotus ay tunay na isinilang na may likas na sāttvika—ang diwa niya’y kabaitan at pagkakawanggawa, at nagkakamit siya ng ginto at iba pang yaman.

Verse 4

रुप्यादि कुर्याद्दद्यात्तु यतिदैवादियज्वनाम् / महापद्माङ्कितो दद्याद्धनाद्यं धार्मिकाय च

Dapat maghanda ng pilak at mga katulad nito at ihandog sa mga yati (mga asceta) at sa mga nagsasagawa ng yajña para sa mga deva. Na may tatak ng sagisag ng dakilang lotus (Mahāpadma), dapat ding magbigay ng yaman at iba pang handog sa taong matuwid sa dharma.

Verse 5

नीधी पद्ममहापद्मौ सात्त्विकौ पुरुषौ स्मृती / मकरेणाङ्कितः खड्गबाणकुन्तादिसंग्रही

Ang Nidhi, Padma, at Mahāpadma ay inaalala bilang mga nilalang na sāttvika (dalisay). Mayroon ding may tatak na makara, na tagapagdala/tagapagtipon ng mga sandata gaya ng espada, palaso, sibat, at iba pa.

Verse 6

दद्याच्छ्रुताय मैत्रीं च याति नित्यं च राजभिः / द्रव्यार्थं शत्रुणा नाशं संग्रामे चापि संव्रजेत्

Dapat maghandog sa mga marunong at linangin ang pagkakaibigan; at dapat ding panatilihin ang palagiang pakikisalamuha sa mga hari (may kapangyarihan). Dahil sa yaman, ang tao’y maaari pang mapahamak sa kamay ng kaaway, at mahila rin sa digmaan.

Verse 7

मकरः कच्छपश्चैव तामसौ तु निधी स्मृतौ / कच्छपी विश्वसेन्नैव न भुङ्केन (ना) ददाति च

Ang Makara at Kacchapa ay sinasabing dalawang uri ng nidhī na tāmasika (madilim, mabigat). Ang Kacchapī ay hindi nagtitiwala kaninuman, hindi kumakain, at hindi rin nagbibigay ng kawanggawa.

Verse 8

निधानमुर्व्यां कुरुते निधिः सोप्येकपूरुषः / राजसेनमुकुन्देन लक्षिता राज्यसंग्रही

Ang tagapag-ingat ng kayamanan (nidhi) ay naglilibing ng tagong yaman sa lupa—ngunit sa huli, ang yamang iyon ay para lamang sa iisang tao. Kapag natukoy at namarkahan ng hukbong maharlika at ng kinatawan ng hari, ito’y nagiging ari-ariang sinasamsam para sa kaharian.

Verse 9

भुक्तभोगो गायनेभ्यो दद्याद्वेश्यादिकासु च / रजस्तमोमयो नन्दी आधारः स्यात्कुलस्य च

Matapos magpakasawa sa mga kalayawan, nagbibigay siya ng handog sa mga mang-aawit at ginugugol ang yaman sa mga bayarang babae at kahalintulad. Ang taong pinaghaharian ng rajas at tamas ay nagiging “sandigan” lamang ng angkan sa makamundong diwa, hindi tunay na tagapagtindig ng dharma.

Verse 10

स्तुतः प्रीतो भवति वै बहुभार्या भवन्ति च / पूर्वमित्रेषु शैथिल्यं प्रीतिमन्यैः करोति च

Kapag pinupuri, tunay na nasisiyahan siya; at maaari ring magkaroon ng maraming asawa. Lumalambot ang katapatan niya sa mga dating kaibigan, at sa halip ay nililinang ang paglingap sa iba.

Verse 11

नीलन चाङ्कितः सत्त्वतेजसा संयुतो भवेत् / वस्त्रधान्यादिसंग्राही तडागादि करोति च

May bahagyang bughaw na tanda at may ningning na mula sa sattva, siya’y nagiging tagapagtipon ng kasuotan, butil at iba pa; at gumagawa rin ng mga gawaing pampubliko gaya ng pagpapatayo ng mga lawa at iba pang kabutihan.

Verse 12

त्रिपू(पौ) रुषो निधिश्चैव आम्रारामादि कारयेत् / एकस्य स्यान्निधिः शङ्खः स्वयं भुङ्क्ते धनादि(न्त)कम्

Dapat ding itatag ang isang kayamanang-imbakan (nidhi) at magpagawa ng mga taniman ng mangga at kahalintulad. Para sa isang tao, ang “kayamanan” ay maaaring ang banal na kabibe, śaṅkha; ito mismo’y nagbubunga, nagkakaloob ng yaman at iba pang biyaya.

Verse 13

कदन्नभुक्परिजनो न च शोभनवस्त्रधृक् / स्वपोषणपरः शङ्खी दद्यात्परनरे वृथा

Ang may sambahayang kumakain ng maralitang pagkain, hindi nagsusuot ng maayos na damit, at ang iniintindi lamang ay ang sariling pagtaguyod—ang gayong kuripot, kahit magbigay sa iba, ay nagbibigay nang walang kabuluhan.

Verse 14

मिश्रावलोकनान्मिश्रस्वभावफलदायिनः / निधीनां रूपमुक्तं तु हरिणापि हरादिके / हरिर्भुवनकोशादि यथोवाच तथा वदे

Dahil ang kanilang pagtanaw ay halo-halo, kaya’t nagkakaloob sila ng bungang may halong kalikasan. Ang mga anyo ng mga kayamanang kosmiko na tinatawag na Nidhi ay inilarawan din ni Hari (Vishnu) kay Hara (Shiva) at sa iba pa. Gaya ng ipinaliwanag ni Hari ang balabal ng daigdig at ang mga kaugnay na bagay, gayon ko rin ito isasalaysay.