Adhyaya 32

Verse 1

देव्या व्यष्टिसमष्टिर्पवर्णनम् श्रीदेव्युवाच शृण्वन्तु निर्जराः सर्वे व्याहरन्त्या वचो मम । यस्य श्रवणमात्रेण मद्‌रूपत्वं प्रपद्यते

Paglalarawan ng mga Anyong Mikrokosmiko at Makrokosmiko ng Devi. Sinabi ni Sri Devi: Makinig kayong lahat na mga imortal (Deva), sa mga salitang aking sinasabi. Sa pamamagitan lamang ng pakikinig dito, makakamit ng isa ang aking kalikasan.

Verse 2

अहमेवास पूर्वं तु नान्यत्किञ्चिन्नगाधिप । तदात्मरूपं चित्संवित्परब्रह्मैकनामकम्

O Panginoon ng mga Bundok, Ako lamang ang umiiral sa simula; wala nang iba pa. Ang kalikasang iyon ng Akin ay dalisay na kamalayan, na kilala lamang sa pangalan ng Kataas-taasang Brahman (Para Brahman).

Verse 3

अप्रतर्क्यमनिर्देश्यमनौपम्यमनामयम् । तस्य काचित्स्वतः सिद्धा शक्तिर्मायेति विश्रुता

Ang Kataas-taasang Brahman na iyon ay hindi maiisip, hindi mailalarawan, walang katulad, at malaya sa lahat ng mga depekto. Likas sa Kanya ang isang kapangyarihang (Shakti) kusa na kilala bilang Maya.

Verse 4

न सती सा नासती सा नोभयात्मा विरोधतः । एतद्विलक्षणा काचिद्वस्तुभूतास्ति सर्वदा

Siya (Maya) ay hindi totoo (sat) o hindi totoo (asat), o pareho, dahil iyon ay magiging isang kontradiksyon. Siya ay isang bagay na ganap na naiiba sa mga ito, gayunpaman Siya ay laging umiiral bilang isang positibong entidad.

Verse 5

पावकस्योष्णतेवेयमुष्णांशोरिव दीधितिः । चन्द्रस्य चन्द्रिकेवेयं ममेयं सहजा ध्रुवा

Kung paanong ang init ay likas sa apoy, ang mga sinag sa araw, at ang liwanag ng buwan sa buwan, ang Maya na ito ay Aking likas at walang hanggang kalikasan.

Verse 6

तस्यां कर्माणि जीवानां जीवाः कालाश्च सञ्चरे । अभेदेन विलीनाः स्युः सुषुप्तौ व्यवहारवत्

Sa panahon ng pagkasira ng sansinukob, ang mga karma ng mga Jiva, ang mga Jiva mismo, at ang Panahon ay nagsasama-sama nang hindi makikilala sa Kanya (Maya), tulad ng mga makamundong gawain na nagsasama-sama sa panahon ng mahimbing na pagtulog.

Verse 7

स्वशक्तेश्च समायोगादहं बीजात्मतां गता । स्वाधारावरणात्तस्या दोषत्वं च समागतम्

Sa pamamagitan ng pakikipag-isa sa Aking sariling Shakti (Maya), nakakamit Ko ang kalagayan ng pagiging binhi ng sansinukob. Dahil itinatago ng Maya na ito ang Kanyang sariling substratum (Ako), itinuturing siyang isang depekto o limitasyon.

Verse 8

चैतन्यस्य समायोगान्निमित्तत्वं च कथ्यते । प्रपञ्चपरिणामाच्च समवायित्वमुच्यते

Dahil sa pakikipag-ugnayan nito sa Dalisay na Kamalayan, Siya (Maya) ay tinatawag na mahusay na sanhi (Nimitta Karana). Sa pamamagitan ng pagbabago sa nakikitang sansinukob, Siya ay tinatawag na materyal na sanhi (Upadana Karana).

Verse 9

केचित्तां तप इत्याहुस्तमः केचिज्जडं परे । ज्ञानं मायां प्रधानं च प्रकृतिं शक्तिमप्यजाम्

Ang ilan ay tinatawag Siyang Tapas (pagpapakasakit), ang iba ay Tamas (kadiliman), at ang iba ay materyang walang buhay. Kilala rin Siya bilang Jnana (kaalaman), Maya, Pradhana, Prakriti, at ang hindi isinilang na Shakti.

Verse 10

विमर्श इति तां प्राहुः शैवशास्त्रविशारदाः । अविद्यामितरे प्राहुर्वेदतत्त्वार्थचिन्तकाः

Ang mga iskolar na bihasa sa mga kasulatang Shaiva ay tinatawag Siyang 'Vimarsha', habang ang mga nagninilay sa tunay na kahulugan ng mga Veda ay tinatawag Siyang 'Avidya' (kamangmangan).

Verse 11

एवं नानाविधानि स्युर्नामानि निगमादिषु । तस्या जडत्वं दृश्यत्वाज्ज्ञाननाशात्ततोऽसती

Kaya, Siya ay may iba't ibang pangalan sa mga Nigama. Ang Kanyang kawalan ng buhay ay dahil sa Siya ay isang bagay ng pandama, at dahil Siya ay nawawasak ng tunay na kaalaman, Siya ay itinuturing na hindi tunay (Asati).

Verse 12

चैतन्यस्य न दृश्यत्वं दृश्यत्वे जडमेव तत् । स्वप्रकाशं च चैतन्यं न परेण प्रकाशितम्

Ang Kamalayan ay hindi kailanman maaaring maging isang bagay ng pandama; kung ito ay mangyayari, ito ay magiging walang buhay. Ang kamalayan ay nagliliwanag sa sarili at hindi nililiwanagan ng anupaman.

Verse 13

अनवस्थादोषसत्त्वान्न स्वेनापि प्रकाशितम् । कर्मकर्त्रीविरोधः स्यात्तस्मात्तद्दीपवत्स्वयम्

Hindi ito nililiwanagan ng sarili nito bilang isang bagay, dahil hahantong ito sa depekto ng walang katapusang pagbabalik at ang kontradiksyon ng pagiging paksa at bagay nang sabay. Samakatuwid, ito ay nagniningning sa sarili nito, tulad ng isang ilawan.

Verse 14

प्रकाशमानमन्येषां भासकं विद्धि पर्वत । अत एव च नित्यत्वं सिद्धसंवित्तनोर्मम

Alamin mo, O Bundok, na habang nagniningning sa sarili nito, nililiwanagan nito ang lahat ng iba pang bagay. Samakatuwid, ang kawalang-hanggan ng Aking anyo, na itinatag bilang dalisay na Kamalayan, ay napatunayan.

Verse 15

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादौ दृश्यस्य व्यभिचारतः । संविदो व्यभिचारश्च नानुभूतोऽस्ति कर्हिचित्

Sa mga estado ng paggising, pananaginip, at mahimbing na pagtulog, ang mga bagay na nararamdaman ay nagbabago. Gayunpaman, ang pagbabago o kawalan ng Kamalayan (Samvit) ay hindi kailanman naranasan sa anumang oras.

Verse 16

यदि तस्याप्यनुभवस्तर्ह्ययं येन साक्षिणा । अनुभूतः स एवात्र शिष्टः संविद्वपुः पुरा

Kung may magsasabi na ang kawalan ng kamalayan ay nararanasan din, kung gayon ang Saksi kung kanino ang kawalang iyon ay naranasan ay ang natitirang dalisay na Kamalayan mismo.

Verse 17

अत एव च नित्यत्वं प्रोक्तं सच्छास्त्रकोविदैः । आनन्दरूपता चास्याः परप्रेमास्पदत्वतः

Samakatuwid, ang kawalang-hanggan nito ay ipinapahayag ng mga nakakaalam ng mga tunay na kasulatan. Ang kalikasan nito ay Kaligayahan din (Ananda), dahil ito ang layon ng pinakamataas na pag-ibig.

Verse 18

मा न भूवं हि भूयासमिति प्रेमात्मनि स्थितम् । सर्वस्यान्यस्य मिथ्यात्वादसङ्गत्वं स्फुटं मम

Ang damdaming 'Sana ay hindi ako mawala, sana ay laging manatili' ay nagpapakita ng pag-ibig na ito para sa Sarili. Dahil ang lahat ng iba pa ay mapanlinlang (Mithya), ang Aking kalikasang walang pagkapit ay malinaw na nakikita.

Verse 19

अपरिच्छिन्नताप्येवमत एव मता मम । तच्च ज्ञानं नात्मधर्मो धर्मत्वे जडताऽऽत्मनः

Sa gayon, ang Aking kawalang-hanggan ay naitatag. Ang Kaalamang iyon ay hindi lamang isang katangian ng Sarili; kung ito ay isang katangian, ang Sarili ay likas na magiging walang buhay.

Verse 20

ज्ञानस्य जडशेषत्वं न दृष्टं न च संभवि । चिद्धर्मत्वं तथा नास्ति चितश्चिन्न हि भिद्यते

Ang kaalaman na sumasailalim sa isang walang buhay na sangkap ay hindi nakikita o lohikal na posible. Gayundin, ang Kamalayan ay hindi isang katangian ng Kamalayan, sapagkat ang Kamalayan ay hindi naiiba sa Kamalayan.

Verse 21

तस्मादात्मा ज्ञानरूपः सुखरूपश्च सर्वदा । सत्यः पूर्णोऽप्यसङ्गश्च द्वैतजालविवर्जितः

Samakatuwid, ang Sarili (Atman) ay palaging nasa kalikasan ng Kaalaman at Kaligayahan. Ito ay Katotohanan, ganap, walang attachment, at ganap na malaya mula sa lambat ng dualidad.

Verse 22

स पुनः कामकर्मादियुक्तया स्वीयमायया । पूर्वानुभूतसंस्कारात् कालकर्मविपाकतः

Gayunpaman, ang Sariling iyon, sa pamamagitan ng sarili nitong Maya—na pinagkalooban ng pagnanais at karma—at dahil sa mga nakatagong impresyon ng mga nakaraang karanasan, at ang pagkahog ng panahon at karma...

Verse 23

अविवेकाच्च तत्त्वस्य सिसृक्षावान्प्रजायते । अबुद्धिपूर्वः सर्गोऽयं कथितस्ते नगाधिप

...at dahil sa kawalan ng diskriminasyon tungkol sa tunay na katotohanan, ay nagiging nagnanais na lumikha. O Panginoon ng mga Bundok, ang paglikhang ito ay sinasabing walang pinag-isipang katalinuhan (natural/kusang-loob).

Verse 24

एतद्धि यन्मया प्रोक्तं मम रूपमलौकिकम् । अव्याकृतं तदव्यक्तं मायाशबलमित्यपि

Ang pambihirang anyo Kong ito na inilarawan Ko lang ay tinatawag na Unmanifest (Avyakrita), ang Unrevealed (Avyakta), at gayundin ang Isang sari-sari ng Maya (Maya-shabala).

Verse 25

प्रोच्यते सर्वशास्त्रेषु सर्वकारणकारणम् । तत्त्वानामादिभूतं च सच्चिदानन्दविग्रहम्

Sa lahat ng mga kasulatan, ang anyong ito ay ipinapahayag bilang Sanhi ng lahat ng mga sanhi, ang primordial na pinagmulan ng lahat ng mga elemento (Tattvas), at ang sagisag ng Pag-iral, Kamalayan, at Kaligayahan (Satchidananda).

Verse 26

सर्वकर्मघनीभूतमिच्छाज्ञानक्रियाश्रयम् । ह्रीङ्कारमन्त्रवाच्यं तदादितत्त्वं तदुच्यते

Ito ang condensed mass ng lahat ng karma, ang kanlungan ng Kalooban (Iccha), Kaalaman (Jnana), at Kilos (Kriya), na tinutukoy ng Hrimkara mantra. Iyon ay tinatawag na primordial Reality (Adi Tattva).

Verse 27

तस्मादाकाश उत्पन्नः शब्दतन्मात्ररूपकः । भवेत्स्पर्शात्मको वायुस्तेजोरूपात्मकं पुनः

Mula sa Iyon (Primordial Reality), ang Kalawakan (Akasha) ay isinilang, na may tunog bilang banayad na kakanyahan nito. Pagkatapos ay dumating ang Hangin (Vayu), na may hipo bilang kakanyahan nito, at pagkatapos ay Apoy (Tejas), na may anyo bilang kakanyahan nito.

Verse 28

जलं रसात्मकं पश्चात्ततो गन्धात्मिका धरा । शब्दैकगुण आकाशो वायुः स्पर्शरवान्वितः

Pagkatapos, ang Tubig (Jala), na may lasa bilang kakanyahan nito, ay isinilang, at pagkatapos ay Lupa (Dhara), na may amoy bilang kakanyahan nito. Ang Kalawakan ay may iisang katangian ng tunog; ang Hangin ay may mga katangian ng hipo at tunog.

Verse 29

शब्दस्पर्शरूपगुणं तेज इत्युच्यते बुधैः । शब्दस्पर्शरूपरसैरापो वेदगुणाः स्मृताः

Ipinapahayag ng mga pantas na ang Apoy (Tejas) ay may tatlong katangian: tunog, hipo, at anyo. Ang Tubig (Apas) ay may apat: tunog, hipo, anyo, at lasa.

Verse 30

शब्दस्पर्शरूपरसगन्धैः पञ्चगुणा धरा । तेभ्योऽभवन्महत्सूत्रं यल्लिङ्गं परिचक्षते

Ang Lupa (Dhara) ay may lahat ng limang katangian. Mula rito ay lumitaw ang dakilang sinulid (Mahat-Sutra), na tinatawag na Linga (Katawang Banayad).

Verse 31

सर्वात्मकं तत्सम्प्रोक्तं सूक्ष्मदेहोऽयमात्मनः । अव्यक्तं कारणो देहः स चोक्तः पूर्वमेव हि

Ang Linga na ito ay laganap sa lahat at bumubuo sa Katawang Banayad (Sukshma Deha) ng Sarili. Ang Hindi Manifestado (Avyakta) ay ang Katawang Sanhi (Karana Deha).

Verse 32

यस्मिञ्जगद्‌बीजरूपं स्थितं लिङ्गोद्‌भवो यतः । ततः स्थूलानि भूतानि पञ्चीकरणमार्गतः

Sa Katawang Sanhi, ang uniberso ay umiiral sa anyong binhi. Mula rito ay lumilitaw ang Katawang Banayad, at pagkatapos ay ang mga magaspang na elemento sa pamamagitan ng Panchikarana.

Verse 33

पञ्चसंख्यानि जायन्ते तत्प्रकारस्त्वथोच्यते । पूर्वोक्तानि च भूतानि प्रत्येकं विभजेद्‌ द्विधा

Ang mga magaspang na elemento ay lima. Ang paraan: hatiin ang bawat nabanggit na banayad na elemento sa dalawang pantay na bahagi.

Verse 34

एकैकं भागमेकस्य चतुर्धा विभजेद्‌ गिरे । स्वस्वेतरद्वितीयांशे योजनात्पञ्च पञ्च ते

O Bundok, hatiin ang isang bahagi sa apat. Sa pagsasama ng mga bahaging ito sa kalahati ng ibang mga elemento, nabubuo ang limang magaspang na elemento.

Verse 35

तत्कार्यं च विराड्देहः स्थूलदेहोऽयमात्मनः । पञ्चभूतस्थसत्त्वांशैः श्रोत्रादीनां समुद्‌भवः

Ang bunga nito ay ang Virat Deha, ang Pisikal na Katawan ng Sarili. Mula sa mga bahaging Sattvic ng limang elementong ito, isinisilang ang mga pandama.

Verse 36

ज्ञानेन्द्रियाणां राजेन्द्र प्रत्येकं मिलितैस्तु तैः । अन्तःकरणमेकं स्याद्‌ वृत्तिभेदाच्चतुर्विधम्

O Hari, mula sa pinagsamang bahaging Sattvic ng mga elementong ito, nabubuo ang loob na instrumento (Antahkarana), na nahahati sa apat na uri.

Verse 37

यदा तु सङ्कल्पविकल्पकृत्यं तदा भवेत्तन्मन इत्यभिख्यम् । स्याद्‌ बुद्धिसंज्ञं च यदा प्रवेत्ति सुनिश्चितं संशयहीनरूपम्

Kapag ito ay nag-iisip at nag-aalinlangan, ito ay tinatawag na Isipan (Manas). Kapag ito ay nagpapasya nang may katiyakan, ito ay tinatawag na Intelekto (Buddhi).

Verse 38

अनुसन्धानरूपं तच्चित्तं च परिकीर्तितम् । अहङ्कृत्यात्मवृत्त्या तु तदहङ्कारतां गतम्

Kapag ang tungkulin nito ay alaala, ito ay tinatawag na Chitta. Kapag ito ay ang pakiramdam ng 'ako' o ego, ito ay nagiging Ahankara.

Verse 39

तेषां रजोंशैर्जातानि क्रमात्कर्मेन्द्रियाणि च । प्रत्येकं मिलितैस्तैतु प्राणो भवति पञ्चधा

Mula sa mga bahaging Rajasic ng mga elementong iyon, ang mga organo ng pagkilos (Karmendriyas) ay isinilang ayon sa pagkakasunod-sunod. Mula sa kanilang pinagsamang mga bahaging Rajasic, ang mahalagang hininga (Prana) ay nagiging lima.

Verse 40

हृदि प्राणो गुदेऽपानो नाभिस्थस्तु समानकः । कण्ठदेशेऽप्युदानः स्याद्‌ व्यानः सर्वशरीरगः

Ang Prana ay nananahan sa puso, ang Apana sa tumbong, ang Samana sa pusod, ang Udana sa lalamunan, at ang Vyana ay lumalaganap sa buong katawan.

Verse 41

ज्ञानेन्द्रियाणि पञ्चैव पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च । प्राणादिपञ्चकं चैव धिया च सहितं मनः

Ang limang organo ng kaalaman, ang limang organo ng pagkilos, ang limang mahalagang hininga, kasama ang Intelekto (Buddhi) at ang Isip (Manas)...

Verse 42

एतत्सूक्ष्मशरीरं स्यान्मम लिङ्गं यदुच्यते । तत्र या प्रकृतिः प्रोक्ता सा राजन्द्विविधा स्मृता

Ang mga ito nang magkakasama ay bumubuo sa Banayad na Katawan (Sukshma Sharira), na tinatawag na Aking Linga. O Hari, ang Prakriti na nabanggit kanina ay kilala na may dalawang uri.

Verse 43

सत्त्वात्मिका तु माया स्यादविद्या गुणमिश्रिता । स्वाश्रयं या तु संरक्षेत्सा मायेति निगद्यते

Ang Maya ay pangunahing Sattvic, habang ang Avidya ay may halong ibang mga Guna. Ang hindi nagkukubli ng sarili nitong batayan ay tinatawag na Maya.

Verse 44

तस्यां यत्प्रतिबिम्बं स्याद्‌बिम्बभूतस्य चेशितुः । स ईश्वरः समाख्यातः स्वाश्रयज्ञानवान्परः

Ang repleksyon ng Kataas-taasang Panginoon sa dalisay na Maya na iyon ay kilala bilang Ishvara. Siya ay nagtataglay ng kaalaman sa Kanyang sariling batayan at Siya ay Kataas-taasan.

Verse 45

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च सर्वानुग्रहकारकः । अविद्यायां तु यत्किञ्चित्प्रतिबिम्बं नगाधिप

Siya (Ishvara) ay marunong sa lahat, ang lumikha ng lahat, at ang nagbibigay ng biyaya sa lahat. Ngunit, o Panginoon ng mga Bundok, ang anumang nasasalamin sa Avidya...

Verse 46

तदेव जीवसंज्ञं स्यात्सर्वदुःखाश्रयं पुनः । द्वयोरपीह सम्प्रोक्तं देहत्रयमविद्यया

Ang repleksyong iyon ay kilala bilang Jiva (indibidwal na kaluluwa), na nagiging sisidlan ng lahat ng kalungkutan. Sa pamamagitan ng kamangmangan (Avidya), tatlong katawan ang iniuugnay sa kanilang dalawa sa mundong ito.

Verse 47

देहत्रयाभिमानाच्चाप्यभून्नामत्रयं पुनः । प्राज्ञस्तु कारणात्मा स्यात्सूक्ष्मदेही तु तैजसः

Dahil sa pagkakakilanlan sa tatlong katawang ito, ang Jiva ay nagtatamo ng tatlong magkakaibang pangalan. Kapag nakilala sa Sanhing Katawan, ito ay tinatawag na Prajna; kapag nakilala sa Banayad na Katawan, ito ay tinatawag na Taijasa.

Verse 48

स्थूलदेही तु विश्वाख्यस्त्रिविधः परिकीर्तितः । एवमीशोऽपि सम्प्रोक्त ईशसूत्रविराट्पदैः

Kapag nakilala sa Magaspang na Katawan, ito ay tinatawag na Vishva. Kaya, ang Jiva ay may tatlong uri. Sa katulad na paraan, ang Ishvara ay inilalarawan din sa tatlong pangalan: Isha, Sutra, at Virat.

Verse 49

प्रथमो व्यष्टिरूपस्तु समष्ट्यात्मा परः स्मृतः । स हि सर्वेश्वरः साक्षाज्जीवानुग्रहकाम्यया

Ang una (Jiva) ay ang anyong indibidwal (Vyashti), habang ang huli (Ishvara) ay kilala bilang anyong kolektibo o kosmiko (Samashti). Ang Kataas-taasang Panginoon na iyon, dahil sa pagnanais na magkaloob ng biyaya sa mga Jiva...

Verse 50

करोति विविधं विश्वं नानाभोगाश्रयं पुनः । मच्छक्तिप्रेरितो नित्यं मयि राजन्प्रकल्पितः

...nililikha ang magkakaibang unibersong ito, na siyang sisidlan ng iba't ibang karanasan (bhogas). Oh Hari, ginagawa Niya ito nang walang hanggan na udyok ng Aking Shakti, na ipinapataw sa Akin.

Verse 999

इति श्रीदेवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां सप्तमस्कन्धे देवीगीतायां देव्या व्यष्टिसमष्टिर्पवर्णनं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

Dito nagtatapos ang ikatatlumpu't dalawang kabanata ng ikapitong Skandha sa Srimad Devi Bhagavatam Mahapurana, na naglalaman ng labing-walong libong berso, sa loob ng Devi Gita, na naglalarawan sa mga anyong indibidwal (Vyashti) at kosmiko (Samashti) ng Diyosa.