Adhyaya 11

Verse 1

सत्यव्रताय राजनीत्युपदेशवर्णनम् जनमेजय उवाच - वसिष्ठेन च शप्तोऽसौ त्रिशङ्कुर्नृपतेः सुतः । कथं शापाद्विनिर्मुक्तस्तन्मे ब्रूहि महामते

Paglalarawan ng diskurso sa pamamahala kay Satyavrata. Sinabi ni Janamejaya: 'Ang anak ng hari na si Trishanku ay isinumpa ni Vashistha. Paano siya nakalaya mula sa sumpa? Sabihin mo sa akin iyan, O napakatalino.'

Verse 2

व्यास उवाच - सत्यव्रतस्तथा शप्तः पिशाचत्वमवाप्तवान् । तस्मिन्नेवाश्रमे तस्थौ देवीभक्तिपरायणः

Sinabi ni Vyasa: 'Si Satyavrata, na isinumpa nang gayon, ay naging isang Pishacha (multo). Nanatili siya sa mismong ermitanyong iyon, ganap na tapat sa Diyosa (Devi).'

Verse 3

कदाचिन्नृपतिस्तत्र जप्त्वा मन्त्रं नवाक्षरम् । होमार्थं ब्राह्मणान्गत्वा प्रणम्योवाच भक्तितः

'Minsan, ang hari, matapos bigkasin ang siyam na pantig na Navarna Mantra doon, ay lumapit sa mga Brahmin para sa pagsasagawa ng Homa, yumukod sa kanila, at nagsalita nang may debosyon.'

Verse 4

भूमिदेवाः शृणुध्वं वै वचनं प्रणतस्य मे । ऋत्विजो मम सर्वेऽत्र भवन्तः प्रभवन्तु ह

O mga diyos ng lupa (mga Brahmin)! Pakinggan ninyo ang aking mga salita na yumuyukod sa inyo. Nawa'y maging mga paring tagapangasiwa (Ritvik) ko kayo rito.

Verse 5

जपस्य च दशांशेन होमः कार्यो विधानतः । भवद्‌भिः कार्यसिद्ध्यर्थं वेदविद्‌भिः कृपापरैः

Ang isang Homa (sakripisyo sa apoy) na may sukat na ikasampung bahagi ng Japa ay dapat isagawa ayon sa mga tuntunin. Dapat itong gawin ninyong mga mahabaging nakakaalam ng Vedas upang matiyak ang tagumpay ng aking gawain.

Verse 6

सत्यव्रतोऽहं नृपतेः पुत्रो ब्रह्मविदांवराः । कार्यं मम विधातव्यं सर्वथा सुखहेतवे

O pinakamahusay sa mga nakakaalam ng Brahman! Ako si Satyavrata, ang anak ng hari. Ang aking ritwal ay dapat maisakatuparan sa lahat ng paraan para sa aking kaligayahan at kapakanan.

Verse 7

तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणास्तत्र तमूचुर्नृपतेः सुतम् । शप्तस्त्वं गुरुणा प्राप्तं पिशाचत्वं त्वयाधुना

Nang marinig iyon, ang mga Brahmin doon ay nagsabi sa anak ng hari: 'Ikaw ay isinumpa ng iyong Guru at ngayon ay naging isang Pishacha.'

Verse 8

न यागार्होऽसि तस्मात्त्वं वेदेष्वनधिकारतः । पिशाचत्वमनुप्राप्तं सर्वलोकेषु गर्हितम्

Samakatuwid, hindi ka karapat-dapat para sa sakripisyo, dahil wala kang karapatan sa mga ritwal ng Vedic. Nakamit mo ang kalagayan ng isang Pishacha, na kinasusuklaman sa lahat ng daigdig.

Verse 9

व्यास उवाच - तन्निशम्य वचस्तेषां राजा दुःखमवाप ह । धिग्जीवितमिदं मेऽद्य किं करोमि वने स्थितः

Sinabi ni Vyasa: Nang marinig ang kanilang mga salita, ang hari (Satyavrata) ay nakaranas ng matinding kalungkutan. (Inisip niya) 'Sa aba ko, sumpa sa buhay kong ito ngayon! Ano ang gagawin ko habang nananatili sa kagubatan?'

Verse 10

पित्रा चाहं परित्यक्तः शप्तश्च गुरुणा भृशम् । राज्याद्‌भ्रष्टः पिशाचत्वमनुप्राप्तः करोमि किम्

Ako ay pinabayaan ng aking ama at matinding isinumpa ng aking Guru. Bagsak mula sa kaharian at naging isang Pishacha, ano ang magagawa ko?

Verse 11

तदा पृथुतरां कृत्वा चितां काष्ठैर्नृपात्मजः । सस्मार चण्डिकां देवीं प्रवेशमनुचिन्तयन्

Pagkatapos, sa paggawa ng isang malaking bunton ng kahoy para sa pagsunog ng patay, naalala ng prinsipe ang Diyosa Chandika, habang pinag-iisipang pumasok sa apoy.

Verse 12

स्मृता देवीं महामायां चितां प्रज्वलितां पुरः । कृत्वा स्नात्वा प्रवेशार्थं स्थितः प्राञ्जलिरग्रतः

Matapos maalala ang Diyosa Mahamaya, sinilaban niya ang bunton ng kahoy sa kanyang harapan. Matapos maligo, tumayo siya sa harap nito nang magkadaop ang mga kamay, handang pumasok.

Verse 13

ज्ञात्वा भगवती तं तु मर्तुकामं महीपतिम् । आजगाम तदाऽऽकाशं प्रत्यक्षं तस्य चाग्रतः

Sa pagkaalam na nais ng hari na mamatay, si Bhagavati (ang Diyosa) ay nagpakita sa langit, kitang-kitang nagpapakita sa mismong harapan niya.

Verse 14

दत्त्वाथ दर्शनं देवी तमुवाच नृपात्मजम् । सिंहारूढा महाराज मेघगम्भीरया गिरा

O Dakilang Hari, matapos ibigay ang Kanyang pangitain, ang Diyosa, na nakasakay sa isang leon, ay nangusap sa prinsipe sa tinig na kasinglalim ng ulap ng kulog.

Verse 15

देव्युवाच - किं ते व्यवसितं साधो हुताशे मा तनुं त्यज । स्थिरो भव महाभाग पिता ते जरसान्वितः

Sinabi ng Diyosa: 'O banal, ano ang iyong ipinasiyang gawin? Huwag mong iwanan ang iyong katawan sa apoy! Manatiling matatag, O napakaswerte. Ang iyong ama ay nadaig na ng katandaan.'

Verse 16

राज्यं दत्त्वा वने तुभ्यं गन्तास्ति तपसे किल । विषादं त्यज हे वीर परश्वोऽहनि भूपते

'Tiyak na ibibigay niya ang kaharian sa iyo at pupunta sa kagubatan para sa penitensya. Iwanan ang iyong kawalan ng pag-asa, O matapang! Sa makalawa, O Hari (ikaw ay kokoronahan).'

Verse 17

नेतुं त्वामागमिष्यन्ति सचिवाश्व पितुस्तव । मत्प्रसादात्पिता च त्वामभिषिच्य नृपासने

'Ang mga ministro ng iyong ama ay darating upang sunduin ka. Sa pamamagitan ng Aking biyaya, papahiran ka ng iyong ama sa trono ng hari.'

Verse 18

जित्वा कामं ब्रह्मलोकं गमिष्येत्येष निश्चयः । व्यास उवाच - इत्युक्त्वा तं तदा देवी तत्रैवान्तरधीयत

'Matapos lupigin ang mga pagnanasa, tiyak na pupunta ka sa Brahmaloka; ito ay sigurado.' Sinabi ni Vyasa: Matapos sabihin ito sa kanya, ang Diyosa ay naglaho doon mismo.

Verse 19

राजपुत्रो विरमितो मरणात्पावकात्ततः । अयोध्यायां तदाऽऽगत्य नारदेन महात्मना

Ang prinsipe ay napigilan sa pagyakap sa kamatayan sa pamamagitan ng apoy. Kasunod nito, ang dakilang kaluluwang si Sage Narada ay dumating sa Ayodhya...

Verse 20

वृत्तान्तः कथितः सर्वो राज्ञे सत्वरमादितः । श्रुत्वा राजाथ पुत्रस्य तं तथा मरणोद्यमम्

...at mabilis na isinalaysay ang buong pagkakasunod-sunod ng mga kaganapan sa Hari mula sa simula. Nang marinig ang pagtatangka ng kanyang anak na kitilin ang sariling buhay...

Verse 21

खेदमाधाय मनसि शुशोच बहुधा नृपः । सचिवानाह धर्मात्मा पुत्रशोकपरिप्लुतः

Ang Hari ay nakaramdam ng matinding kalungkutan sa kanyang puso at nagdalamhati sa maraming paraan. Sa sobrang lungkot para sa kanyang anak, ang matuwid na Hari ay nangusap sa kanyang mga ministro.

Verse 22

ज्ञातं भवद्‍‍भिरत्युग्रं पुत्रस्य मम चेष्टितम् । त्यक्तो मया वने धीमान्पुत्रः सत्यव्रतो मम

Sinabi ng Hari: 'Alam ninyong lahat ang napakatinding ginawa ng aking anak. Ang aking matalinong anak na si Satyavrata ay iniwan ko sa kagubatan.'

Verse 23

आज्ञयासौ गतः सद्यो राज्यार्हः परमार्थवित् । स्थितस्तत्रैव विज्ञाने धनहीनः क्षमान्वितः

'Sa aking utos ay agad siyang umalis, bagaman siya ay karapat-dapat sa kaharian at nakakaalam ng pinakamataas na katotohanan. Nanatili siya roon sa karunungan, walang kayamanan ngunit may pagpapatawad.'

Verse 24

वसिष्ठेन तथा शप्तः पिशाचसदृशः कृतः । सोऽद्य दुःखेन सन्तप्तः प्रवेष्टुञ्च हुताशनम्

Siya ay isinumpa ni Pantas Vashistha at ginawang mukhang isang Pishacha (maligno). Ngayon, dahil sa matinding pighati, siya ay papasok na sana sa apoy.

Verse 25

उद्यतः श्रीमहादेव्या निषिद्धः संस्थितः पुनः । तस्माद्‌ गच्छन्तु तं शीघ्रं ज्येष्ठपुत्रं महाबलम्

Siya ay pinigilan ni Sri Mahadevi at sa gayon ay nanatiling buhay. Samakatuwid, pumunta kayo agad sa aking makapangyarihang panganay na anak.

Verse 26

आश्वास्य वचनैरत्र तरसैवानयन्त्विह । अभिषिच्य सुतं राज्ये औरसं पालनक्षमम्

Aliwin niyo siya ng mga malumanay na salita at dalhin siya rito agad. Kokoronahan ko ang aking tunay na anak, na may kakayahang protektahan ang mga mamamayan, sa trono.

Verse 27

वनं यास्यामि शान्तोऽहं तपसे कृतनिश्चयः । इत्युक्त्वा मन्त्रिणः सर्वान्प्रेषयामास पार्थिवः

Pupunta ako sa kagubatan, payapa at may matibay na kapasiyahang magsagawa ng penitensya. Pagkasabi nito, isinugo ng Hari ang lahat ng kanyang mga ministro.

Verse 28

तस्यैवानयनार्थं हि प्रीतिप्रवणमानसः । ते गत्वा तं समाश्वास्य मन्त्रिणः पार्थिवात्मजम्

Taglay ang isipang puno ng pagmamahal, isinugo niya sila para sa layuning ibalik siya. Ang mga ministro ay yumaon at inaliw ang prinsipe.

Verse 29

अयोध्यायां महात्मानं मानपूर्वं समानयन् । दृष्ट्वा सत्यव्रतं राजा दुर्बलं मलिनाम्बरम्

Ibinalik nila ang dakilang kaluluwa sa Ayodhya nang may buong karangalan. Nang makita si Satyavrata na mahina at nakasuot ng maruming damit...

Verse 30

जटाजूटधरं क्रूरं चिन्तातुरमचिन्तयत् । किं कृतं निष्ठुरं कर्म मया पुत्रो विवासितः

...may buhok na magulo, mukhang mabagsik at balisa, naisip ng Hari: 'Anong kalupitan ang ginawa ko sa pagpapatapon sa aking anak!'

Verse 31

राज्यार्हश्चातिमेधावी जानता धर्मनिश्चयम् । इति सञ्चिन्त्य मनसा तमालिङ्य महीपतिः

'Siya ay karapat-dapat sa kaharian, napakatalino, at alam ang mga prinsipyo ng Dharma.' Sa pag-iisip nito, niyakap siya ng Hari.

Verse 32

आसने स्वसमीपशे समाश्वास्योपवेशयत् । उपविष्टं सुतं राजा प्रेमपूर्वमुवाच ह

Matapos siyang aliwin, pinaupo niya siya sa isang upuan sa tabi niya. Sa nakaupong anak, nagsalita ang Hari nang may malalim na pagmamahal.

Verse 33

प्रेमगद्‌गदया वाचा नीतिशास्त्रविशारदः । राजोवाच - पुत्र धर्मे मतिः कार्या माननीया मुखोद्‌भवाः

Sa boses na nanginginig sa pagmamahal, ang Hari, na dalubhasa sa agham ng pamamahala (Niti Shastra), ay nagsabi: 'Anak, dapat mong ituon ang iyong isip sa Dharma. Ang mga Brahmin ay dapat igalang.'

Verse 34

न्यायागतं धनं ग्राह्यं रक्षणीयाः सदा प्रजाः । नासत्यं क्वापि वक्तव्यं नामार्गे गमनं क्वचित्

Ang kayamanan ay dapat makuha sa makatarungang paraan, at ang mga nasasakupan ay dapat laging protektahan. Ang kasinungalingan ay hindi dapat sambitin, at hindi dapat tahakin ang maling landas.

Verse 35

शिष्टप्रोक्तं प्रकर्तव्यं पूजनीयास्तपस्विनः । हन्तव्या दस्यवः क्रूरा इन्द्रियाणां तथा जयः

Ang mga salita ng marunong ay dapat sundin, at ang mga asetiko ay dapat parangalan. Ang mga malupit na magnanakaw ay dapat puksain, at ang mga pandama ay dapat lupigin.

Verse 36

कर्तव्यं कार्यसिद्ध्यर्थं राज्ञा पुत्र सदैव हि । मन्त्रस्तु सर्वथा गोप्यः कर्तव्यः सचिवैः सह

O anak, ang isang hari ay dapat laging gawin ito para sa tagumpay ng kanyang mga adhikain. Ang payo na kinuha kasama ang mga ministro ay dapat panatilihing ganap na lihim.

Verse 37

नोपेक्ष्योऽल्पोऽपि कृतिना रिपुः सर्वात्मना सुत । न विश्वसेत्परासक्तं सचिवं च तथा नतम्

Ang isang matalinong tao ay hindi dapat magbalewala ng kaaway, gaano man ito kaliit, sa anumang paraan, O anak. Huwag magtiwala sa isang ministro na may kinikilingang iba o sa isa na masyadong mapagpakumbaba.

Verse 38

चाराः सर्वत्र योक्तव्याः शत्रुमित्रेषु सर्वथा । धर्मे मतिः सदा कार्या दानं दद्याच्च नित्यशः

Ang mga espiya ay dapat ipadala sa lahat ng dako, sa pagitan ng mga kaaway at kaibigan, sa lahat ng oras. Ang isip ay dapat laging nakatuon sa Dharma, at ang kawanggawa ay dapat ibigay araw-araw.

Verse 39

शुष्कवादो न कर्तव्यो दुष्टसङ्गं च वर्जयेत् । यष्टव्या विविधा यज्ञाः पूजनीया महर्षयः

Ang mga tuyo at walang batayang argumento ay dapat iwasan, at ang pakikisama sa masasama ay dapat layuan. Ang iba't ibang sakripisyo (Yajnas) ay dapat isagawa, at ang mga dakilang pantas ay dapat sambahin.

Verse 40

न विश्वसेत्स्त्रियं क्वापि स्त्रैणं द्यूतरतं नरम् । अत्यादरो न कर्तव्यो मृगयायां कदाचन

Huwag kailanman magbigay ng ganap na tiwala sa mga babae, o sa isang lalaki na masyadong malapit sa mga babae o sugapa sa pagsusugal. Huwag kailanman magpakalabis sa pangangaso.

Verse 41

द्यूते मद्ये तथा गेये नूनं वारवधूषु च । स्वयं तद्विमुखो भूयात् प्रजास्तेभ्यश्च रक्षयेत्

Ang isa ay dapat mahigpit na tumalikod sa pagsusugal, paglalasing, labis na pagkagusto sa musika, at mga babaeng bayaran, at dapat ding protektahan ang mga nasasakupan mula sa mga ito.

Verse 42

ब्राह्मे मुहूर्ते कर्तव्यमुत्थानं सर्वथा सदा । स्नानादिकं सर्वविधिं विधाय विधिवद्यथा

Ang isa ay dapat laging gumising sa panahon ng Brahma Muhurta. Matapos isagawa ang paliligo at iba pang pang-araw-araw na tungkulin nang mahigpit ayon sa mga tuntunin...

Verse 43

पराशक्तेः परां पूजां भक्त्या कुर्यात्सुदीक्षितः । पुत्रैतज्जन्मसाफल्यं पराशक्तेः पदार्चनम्

...bilang isang ganap na inisiyado, dapat isagawa ang pinakamataas na pagsamba sa Para Shakti nang may debosyon. O anak, ang tagumpay ng buhay na ito ay nakasalalay sa pagsamba sa mga paang lotus ng Para Shakti.

Verse 44

सकृत्कृत्वा महापूजां दैवीपादजलं पिबन् । न जातु जननीगर्भे गच्छेदिति विनिश्चयः

Sa pamamagitan ng pagsasagawa ng dakilang pagsamba sa Kanya nang kahit isang beses at pag-inom ng banal na tubig na naghugas sa mga paa ng Diyosa (Charanamrita), ang isa ay hindi na muling papasok sa sinapupunan ng ina; ito ay tiyak.

Verse 45

सर्वं दृश्यं महादेवी द्रष्टा साक्षी च सैव हि । इति तद्‌भावभरितस्तिष्ठेन्निर्भयचेतसा

Ang lahat ng nakikita ay si Mahadevi; Siya lamang ang Nakakakita at ang Saksi. Puno ng realisasyong ito, dapat mamuhay ang isa nang may isip na walang takot.

Verse 46

कृत्वा नित्यविधिं सम्यग्गन्तव्यं सदसि द्विजान् । समाहूय च प्रष्टव्यो धर्मशास्त्रविनिर्णयः

Matapos makumpleto nang maayos ang pang-araw-araw na ritwal, dapat pumunta sa asamblea. Sa pagtawag sa mga Brahmin, dapat magtanong tungkol sa mga tuntunin ng Dharma Shastra.

Verse 47

सम्पूज्य ब्राह्मणान्पूज्यान्वेदवेदान्तपारगान् । गोभूहिरण्यादिकं च देयं पात्रेषु सर्वदा

Matapos sambahin ang mga kagalang-galang na Brahmin na bihasa sa Vedas at Vedanta, dapat laging magregalo ng mga baka, lupa, ginto, at iba pa sa mga karapat-dapat na tatanggap.

Verse 48

अविद्वान्ब्राह्मणः कोऽपि नैव पूज्यः कदाचन । आहारादधिकं नैव देयं मूर्खाय कर्हिचित्

Ang isang mangmang na Brahmin ay hindi dapat sambahin kailanman. Wala nang hihigit pa sa pagkain ang dapat ibigay sa isang hangal kailanman.

Verse 49

न वा लोभात्त्वया पुत्र कर्तव्यं धर्मलङ्घनम् । अतः परं न कर्तव्यं क्वचिद्विप्रावमाननम्

O anak, huwag mong lalabagin ang Dharma dahil sa kasakiman. Higit pa rito, hindi mo dapat insultuhin ang mga Brahmin kailanman.

Verse 50

ब्राह्मणा भूमिदेवाश्च माननीयाः प्रयत्‍नतः । कारणं क्षत्रियाणां च द्विजा एव न संशयः

Ang mga Brahmin ay ang mga diyos ng lupa (Bhumidevas) at dapat igalang nang may pagsisikap. Walang alinlangan, ang mga Brahmin ang mismong pinagmumulan ng lakas para sa mga Kshatriya.

Verse 51

अद्‌भ्योऽग्निर्ब्रह्मणः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति

Ang apoy ay nagmumula sa tubig, ang mga Kshatriya mula sa mga Brahmin, at ang bakal mula sa bato. Ang kanilang kapangyarihang lumalaganap sa lahat ay naglalaho kapag bumangga sa sarili nitong pinagmulan.

Verse 52

तस्माद्‌राज्ञा विशेषेण माननीया मुखोद्‌भवाः । दानेन विनयेनैव सर्वथा भूतिमिच्छता

Kaya naman ang isang haring nagnanais ng kasaganaan ay dapat lalo na igalang ang mga Brahmin sa bawat paraan, sa pamamagitan ng kawanggawa at pagpapakumbaba.

Verse 53

दण्डनीतिः सदा कार्या धर्मशास्त्रानुसारतः । कोशस्य संग्रहः कार्यो नूनं न्यायागतस्य ह

Ang katarungan at parusa (Dandaniti) ay dapat laging ibinibigay ayon sa Dharma Shastras. Ang kaban ng bayan ay dapat punuin lamang ng kayamanan na nakuha sa makatarungang paraan.

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां सप्तमस्कन्धे सत्यव्रताय राजनीत्युपदेशवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

Dito nagtatapos ang ikalabing-isang kabanata ng ikapitong Skandha sa Mahapurana Srimad Devi Bhagavatam na may 18,000 berso, na pinamagatang 'Ang Paglalarawan ng Pagtuturo sa Pamamahala ng Estado kay Satyavrata.'