Shloka 28
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
सर्वात्मको वासुदेवः पुरुषस्तु पुरातनः / इयं हि मूलप्रकृतिर्लक्ष्मीः सर्वजगत्प्रसूः
Transliteration
sarvātmako vāsudevaḥ puruṣastu purātanaḥ / iyaṃ hi mūlaprakṛtirlakṣmīḥ sarvajagatprasūḥ
Translation
Si Vāsudeva ang sinaunang Purusha na sumasaklaw sa lahat ng sarili. At ang Lakṣmī na ito ang Mūla-Prakṛti, ang ina ng buong sanlibutan.
Word by Word
सर्व-आत्मकःall-pervading; of the nature of all
सर्व-आत्मकः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: सर्व-आत्मक = 'whose self is all / all-pervading'
वासुदेवःVāsudeva
वासुदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
पुरुषःthe Person (Puruṣa)
पुरुषः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), विरोध/विशेषार्थक (contrastive/emphatic particle)
पुरातनःancient; primeval
पुरातनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
इयम्this (she)
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हिindeed; for
हि:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (causal/emphatic particle)
मूल-प्रकृतिःthe root Prakṛti
मूल-प्रकृतिः:
Samānādhikaraṇa (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + प्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारयः: मूल-प्रकृति = 'the root nature'
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Samānādhikaraṇa (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सर्व-जगत्-प्रसूःmother/producer of all worlds
सर्व-जगत्-प्रसूः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + प्रसू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः: सर्व-जगत्-प्रसू = 'producer/mother of all the world(s)'