Shloka 63
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
इन्द्र उवाच आसवस्य तु किं रूपं को दोषः कश्चवा गुणः / अन्नं दोषकरं किं तु तन्मे विस्तरतो वद
Transliteration
indra uvāca āsavasya tu kiṃ rūpaṃ ko doṣaḥ kaścavā guṇaḥ / annaṃ doṣakaraṃ kiṃ tu tanme vistarato vada
Translation
Wika ni Indra: “Ano ang anyo ng āsava, ano ang kapintasan at ano ang kabutihan nito? At aling pagkain ang nagdudulot ng kapintasan? Ipaliwanag mo sa akin nang malawakan.”
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आसवस्यof fermented liquor (āsava)
आसवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootआसव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय-अव्यय (particle)
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (interrogative)
रूपम्form/nature
रूपम्:
Karma (कर्म/Asked-about object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कःwhich/who?
कः:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (interrogative)
दोषःfault, harm
दोषः:
Karma (कर्म/Asked-about)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कःwhich/who?
कः:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (interrogative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (particle: or)
गुणःbenefit, quality
गुणः:
Karma (कर्म/Asked-about)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म/Topic)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दोष-करम्fault-causing
दोष-करम्:
Visheshana (विशेषण of अन्नम्)
TypeAdjective
Rootदोष (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (दोषं करोति इति)
किम्what?/whether
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (interrogative)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय-अव्यय (particle)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative: recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन; here दत्तिः (to me)
विस्तरतःin detail
विस्तरतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: in detail)
वदtell, speak
वद:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद