Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने हयग्रीवागस्त्यसम्वादे द्वाचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच अश्वानन महाप्राज्ञ करुणामृतवारिधे / श्रीदेवीदर्शने दीक्षा यादृशी तां निवेदय

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa bahaging Uttara, sa Lalitopākhyāna, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya, ang ika-apatnapu’t dalawang kabanata. Wika ni Agastya: “O Aśvānana, dakilang pantas, karagatan ng amṛta ng habag, ipahayag mo sa akin kung anong dīkṣā ang nararapat upang makamit ang darśana ni Śrī Devī.”

Verse 2

हयग्रीव उवाच यदि ते देवताभावो यया कल्मषकर्दमाः / क्षाल्यन्ते च तथा पुसां दीक्षामाचक्ष्महे ऽत्र ताम्

Sinabi ni Hayagriva: Kung ninanais mo ang kalagayang tulad ng mga deva, na sa pamamagitan nito nahuhugasan ang putik ng kasalanan sa mga tao, dito ko ipahahayag ang banal na dīkṣā (pagsisimula) na iyon.

Verse 3

हस्ते शिवपुरन्ध्यात्वा जपेन्मूलाङ्गमालिनीम् / गुरुः स्पृशेच्छिष्यतनुं स्पर्शदीक्षेयमीरिता

Hawak ang kamay at magnilay kay Śiva bilang banal na Asawa, saka bigkasin sa japa ang mantrang Mūlāṅgamālinī; hinahaplos o hinahawakan ng guru ang katawan ng alagad—ito ang tinatawag na sparśa-dīkṣā, ang pagsisimula sa pamamagitan ng paghipo.

Verse 4

निमील्य नयने ध्यात्वा श्रीकामाक्षीं प्रसन्नधीः / सम्यक्पश्येद्गुरुः शिष्यं दृग्दीक्षा सेयमुच्यते

Ipikit ang mga mata at magnilay kay Śrī Kāmākṣī nang may payapang diwa; saka masdan ng guru ang alagad nang ganap—ito ang dṛg-dīkṣā, ang pagsisimula sa pamamagitan ng titig.

Verse 5

गुरोरालोकमात्रेण भाषणात्स्पर्शनादपि / सद्यः सञ्जायते ज्ञानं सा दीक्षा शाम्भवी मता

Sa pagtanaw lamang ng guru, o sa salita, o maging sa paghipo, agad na sumisilang ang kaalaman (jñāna); ang dīkṣā na iyon ay itinuturing na Śāmbhavī-dīkṣā.

Verse 6

देव्या देहो यथा प्रोक्तो गुरुदेहस्तथैव च / तत्प्रसादेन शिष्यो ऽपि तद्रूपः सम्प्रकाशते

Gaya ng ipinahayag, kung ano ang katawan ng Devī, gayon din ang katawan ng guru; sa biyaya Niya, ang alagad man ay nagliliwanag at nahahayag sa gayong anyo rin.

Verse 7

चिरं शुश्रूषया सम्यक्तोषितो देशिकेश्वरः / तूष्णीं संकल्पयेच्छिष्यं सा दीक्षा मानसी मता

Sa mahabang paglilingkod na may wagas na paggalang, lubos na nalugod ang Panginoon ng mga Guro; at sa katahimikan, itinatakda niya sa loob ang pagtanggap sa alagad—ito ang tinatawag na dīkṣā na pang-isip (mānasī).

Verse 8

दीक्षाणामपि सर्वासामियमेवोत्तमोत्तमा / आदौ कुर्यात्क्रियादीक्षां तत्प्रकारः प्रवक्ष्यते

Sa lahat ng uri ng dīkṣā, ito ang pinakadakila. Gayunman, sa simula ay dapat munang isagawa ang dīkṣā na may ritwal (kriyā-dīkṣā); at ipaliliwanag ang paraan nito.

Verse 9

शुक्लपक्षे शुभदिने विधाय शुचिमानसम् / जिह्वास्यमलशुद्धिं च कृत्वा स्नात्वा यथाविधि

Sa maliwanag na kalahati ng buwan (śukla-pakṣa), sa isang mapalad na araw, gawing dalisay ang isipan; linisin ang dumi sa dila at bibig, at maligo ayon sa itinakdang paraan.

Verse 10

संध्याकर्म समाप्याथ गुरुदेहं परं स्मरन् / एकान्ते निवसञ्छ्रीमान्मौनी च नियताशनः

Pagkatapos tapusin ang sandhyā-karman, alalahanin ang katawang banal ng Guru bilang pinakamataas; manahan sa isang liblib na lugar, manahimik, at kumain nang may takdang sukat.

Verse 11

गुरुश्च तादृशोभूत्वा पूजामन्दिरमाविशेत् / देवीसूक्तेन संयुक्तं विद्यान्यासं समातृकम्

Ang Guru, na nasa gayong kalagayan, ay pumasok sa dambana ng pagsamba; at isagawa ang vidyā-nyāsa na kalakip ang Devī-sūkta, kasama ang mātṛkā.

Verse 12

कृत्वा पुरुषसूक्तेन षोडशैरुपचारकैः / आवाहना सने पाद्यमर्ध्यमाचमनं तथा

Matapos isagawa sa pamamagitan ng Purusha Sukta, ialay ang labing-anim na paraan ng pagsamba: pag-anyaya, pag-aalay ng upuan, tubig sa paghuhugas ng paa, arghya, at gayundin ang tubig na pangmumog.

Verse 13

स्नानं वस्त्रं च भूषा च गन्धः पुष्पं तथैव च / धूपदीपौ च नैवेद्यं ताम्बूलं च प्रदक्षिणा

Pagkaraan, ialay ang paliligo, kasuotan at mga palamuti, pabango at mga bulaklak; ialay din ang insenso at ilawan, naivedya (handog na pagkain), tambula (nganga), at ang pradakshina—pag-ikot nang pakanan.

Verse 14

प्रणामश्चेति विख्यातैः प्रीणयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अथ पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्यया

Sa pamamagitan ng mga kilalang gawain gaya ng pranama (pagpapatirapa) at iba pa, pasayahin si Tripurāmbikā; at pagkatapos ay maghandog ng isang dakot na bulaklak sa pamamagitan ng Sahasrākṣarī-vidyā.

Verse 15

ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऐं क्लीं सौः ॐ नमस्त्रिपुरसुन्दरि हृदये देवि शिरोदेवि शिखादेवि कवचदेवि नेत्रदेवि आस्यदेवि कामेश्वरि भगमालिनि नित्यक्लिन्नें भैरुण्डे वह्निवासिनि महावज्रेश्वरि विद्येश्वरि परशिवदूति त्वरिते कुलसुंदरि नित्ये नीलपताके विजये सर्वमङ्गले ज्वालामालिनि चित्रे महानित्ये परमेश्वरि मन्त्रेशमयि षष्ठीशमय्युद्यानमयि लोपामुद्रामय्यगस्त्यमयि कालतापनमयि धर्माचारमयि मुक्तके शीश्वरमयि दीपकलानाथमयि विष्णुदेवमयि प्रभाकरदेवमयि तेजोदेवमयि मनोजदेवमयि अणिमसिद्धे महिमसिद्धे गरिम सिद्धे लघिमसिद्धे ईशित्वसिद्धे वशित्वसिद्धे प्राप्तिसिद्धे प्राकाम्यसिद्धे रससिद्धे मोक्षसिद्धे ब्राह्मि माहेश्वरी कौमारि वैष्णवि वाराहि इन्द्राणि चामुण्डे महालक्ष्मि सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्ववशङ्करि सर्वोन्मादिनि सर्वमहाङ्कुशे सर्वखेचरि सर्वबीजे सर्वयोने सर्वास्त्रखण्डिनि त्रैलोक्यमोहिनि चक्रस्वामिनि प्राटयोगिनि बौद्धदर्शनाङ्गि कामाकर्षिणि बुद्ध्याकर्षिणि अहङ्काराकर्षिणि शब्दाकर्षिणि स्पर्शाकर्षिणि रूपाकर्षिणि रसाकर्षिणि गन्धाकर्षिणि चित्ताकर्षिणि धैर्याकर्षिणि स्मृत्याकर्षिणि नामाकर्षिणि बीजाकर्षिणात्माकिर्षिणि अमृताकर्षिणि शरीराकर्षिणि गुप्तयोगिनि सर्वाशापरिपूरकचक्रस्वामिनि अनङ्गकुसुमे अनङ्गमेखले अनङ्गमादिनि अनङ्गमदनातुरे ऽनङ्गरेखे ऽनङ्गवेगिन्यनङ्गाङ्कुशे ऽनङ्गमालिनि गुप्ततरयोगिनि वैदिकदर्शनाङ्गि सर्वसंक्षोभकारक चक्रस्वामिनि पूर्वाम्नायाधिदेवते सृष्टिरूपे सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्वाह्लादिनि सर्वसंमोहिनि सर्वस्तंभिणि सर्वजृंभिणि सर्ववशङ्करि सर्वरञ्जिनि सर्वोन्मादिनि सर्वार्थसाधिके सर्वसंपत्प्रपूरिणि सर्वमन्त्रमयि सर्वद्वन्द्वक्षयकरि सम्प्रदाययोगिनि सौरदर्शनाङ्गि सर्वसौभाग्यदायकचक्रे सर्वसिद्धिप्रदे सर्वसम्पत्प्रदे सर्वप्रियङ्करि सर्वमङ्गलकारिणि सर्वकामप्रदे सर्वदुःखविमोचिनि सर्वमृत्युप्रशमिनि सर्वविघ्ननिवारिणि सर्वाङ्गसुन्दरि सर्वसौभाग्यदायिनि कुलोत्तीर्णयोगिनि सर्वार्थसाधकचक्रेशि सर्वज्ञे सर्वशक्ते सर्वैश्वर्यफलप्रदे सर्वज्ञानमयि सर्वव्याधिनिवारिणि सर्वाधारस्वरूपे सर्वपापहरे सर्वानन्दमयि सर्वरक्षास्वरूपिणि सर्वेप्सित फलप्रदे नियोगिनि वैष्णवदर्शनाङ्गि सर्वरक्षाकरचक्रस्थे दक्षिणाम्नायेशि स्थितिरूपे वशिनि कामेशि मोदिनि विमले अरुणे जयिनि सर्वेश्वरि कौलिनि रहस्ययोगिनि रहस्यभोगिनि रहस्यगोपिनि शाक्तदर्शनाङ्गि सर्वरोगहरचक्रेशि पश्चिमाम्नाये धनुर्बाणपाशाङ्कुशदेवते कामेशि वज्रेशि फगमालिनि अतिरहस्ययोगिनि शैवदर्शनाङ्गि सर्वसिद्धिप्रदचक्रगे उत्तराम्नायेशि संहाररूपे शुद्धपरे विन्दुपीठगते महारात्रिपुरसुन्दरि परापरातिरहस्ययोगिनि शांभवदर्शनाङ्गि सर्वानन्दमयचक्रेशि त्रिपुरसुंदरि त्रिपुरवासिनि त्रिपुरश्रीः त्रिपुरमालिनि त्रिपुरसिद्धे त्रिपुरांब सर्वचक्रस्थे अनुत्तराम्नायाख्यस्वरूपे महात्रिपुरभैरवि चतुर्विधगुणरूपे कुले अकुले कुलाकुले महाकौलिनि सर्वोत्तरे सर्वदर्शनाङ्गि नवासनस्थिते नवाक्षरि नवमिथुनाकृते महेशमाधवविधातृमन्मथस्कन्दनन्दीन्द्रमनुचन्द्रकुबेरागस्त्यदुर्वासःक्रोधभट्टारकविद्यात्मिके कल्याणतत्त्वत्रयरूपे शिवशिवात्मिके पूर्मब्रह्मशक्ते महापरमेश्वरि महात्रिपुरसुन्दरि तव श्रीपादुकां पूजयामि नमः / क एं ईल ह्रीं हस कहल ह्रीं ऐं क्लीं सौः सौः क्लीं ऐं श्रीं / देव्याः पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्याया / नोचेत्तत्पूजनं व्यर्थमित्याहुर्वेदवादिनः

Sa dakilang mantra na nagsisimula sa: “Oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ klīṃ sauḥ…”, sambahin si Śrī Tripurasundarī sa napakaraming banal na pangalan ng Diyosa; at maghandog ng isang dakot na bulaklak ayon sa Sahasrākṣarī-vidyā. Kung hindi, sinasabi ng mga tagapagsalita ng Veda na walang kabuluhan ang gayong pagsamba.

Verse 16

ततो गोमयसंलिप्ते भूतले द्रोणशालिभिः / तावद्भिस्तण्डुलैः शुद्धैः शस्तार्णैस्तत्र नूतनम्

Pagkatapos, sa lupang pinahiran ng dumi ng baka (bilang paglilinis), ilatag ang bigas na palay na sukat-droṇa; at sa kapantay na dami ng malilinis na butil ng bigas—mga piling butil—ihanda roon ang isang bagong pag-aayos.

Verse 17

द्रोणोदपूरितं कुंभं पञ्चरत्नैर्नवैर्युतम् / न्यग्रोधाश्वत्थमाकन्दजंबूदुम्बरशाखिनाम्

Punuin ang banga (kumbha) ng tubig na sukat-drona, at ilagay ang limang hiyas at mga bagong handog; saka palamutian ng mga sanga ng nyagrodha, aśvattha, ākanda, jambu at udumbara.

Verse 18

त्वग्भिश्च पल्लवैश्चैव प्रक्षिप्तैरधिवासिनम् / कुम्भाग्रे निक्षिपेत्पक्वं नारिकेलफलं शुभम्

Sa pamamagitan ng balat ng puno at mga sariwang usbong na inihulog para sa adhi-vāsana (paglilinis at pagpapabango), ilagay sa bunganga ng kumbha ang isang hinog at mapalad na niyog.

Verse 19

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्धूपदीपादि दर्शयेत् / श्रीचिन्तामणिमन्त्रं तु हृदि मातृकमाजपेत्

Sambahin nang may pabango, mga bulaklak at iba pang handog; ialay ang insenso at ilawan. Pagkaraan, sa puso ay bigkasin sa japa ang Mantra ng Śrī Cintāmaṇi kasama ang Mātṛkā.

Verse 20

कुम्भ स्पृशञ्छ्रीकामाप्तिरूपीकृतकलेवरम् / अष्टोत्तरशते जाते पुनर्दीपं प्रदर्शयेत्

Sa paghipo sa kumbha, ang katawan ay nahuhubog bilang anyo ng Śrī at katuparan ng ninanais. Pagkaraan ng isang daan at walo, muling ialay at ipakita ang ilawan.

Verse 21

शिष्यमाहूय रहसि वाससा बद्धलोचनम् / कारयित्वा प्रणामानां साष्टाङ्गानां त्रयं गुरुः

Tinawag ng guro ang alagad sa lihim na lugar at tinalian ang mga mata ng tela; saka ipinagawa ang tatlong ulit na sāṣṭāṅga pranāma (buong pagyukod).

Verse 22

पुष्पाणि तत्करे दत्त्वा कारये त्कुसुमाञ्जलिम् / श्रीनाथकरुणाराशे परञ्ज्योतिर्मयेश्वरि

Ihandog ang mga bulaklak sa Kanyang kamay at bumuo ng anjalí na kumpol ng bulaklak; O Śrīnātha, dagat ng habag, O Īśvarī na puspos ng Kataas-taasang Liwanag.

Verse 23

प्रसूनाञ्जलिरेषा ते निक्षिप्ता चरणांबुजे / परं धाम परं ब्रह्म मम त्वं परदेवता

Ang anjalí na ito ng mga bulaklak ay inilagak ko sa lotus ng Iyong mga paa; Ikaw ang kataas-taasang tahanan, ang kataas-taasang Brahman—para sa akin, Ikaw ang pinakamataas na Diyos.

Verse 24

अद्यप्रभृति मे पुत्रान्रक्ष मां शारणागतम् / इत्युक्त्वा गुरुपादाव्जे शिष्यो मूर्ध्नि विधारयेत्

Mula sa araw na ito, ingatan Mo ako at ang aking mga anak na lalaki; ako’y dumulog bilang sumasaklolo. Pagkasabi nito, ang alagad ay dapat ilagay sa tuktok ng ulo ang lotus ng mga paa ng Guru.

Verse 25

जन्मान्तर सुकृतत्वं स्यान्न्यस्ते शिरसि पादुके / गुरुणा कमलासनमुरशासनपुरशासनसेवया लब्धे

Kapag ang pādukā (banal na sandalyas) ng Guru ay naipatong sa ulo, iyon ay bunga ng kabutihang naipon sa mga nakaraang kapanganakan. Ang biyayang iyon ay natamo ng Guru sa paglilingkod at pagsamba kay Brahmā na nakaluklok sa lotus at kay Viṣṇu, Panginoon ng mga lunsod at palasyo.

Verse 26

इत्युक्त्वा भक्तिभरितः पुनरुत्थाय शान्तिमान् / वामपार्श्वे गुरोस्तिष्ठेदमानी विनयान्वितः

Pagkasabi nito, ang puspos ng bhakti ay muling tumindig na may kapayapaan ng loob; at tumayo sa kaliwang panig ng Guru, walang pagmamataas, taglay ang paggalang at disiplina.

Verse 27

ततस्तुंबीजलैः प्रोक्ष्य वामभागे निवेदयेत् / विमुच्य नेत्रबन्धं तु दर्शयेदर्चनक्रमम्

Pagkaraan, wisikan ng tubig mula sa bungang tumbi bilang paglilinis, at ihandog ang naivedya sa kaliwang panig; saka alisin ang tali sa mata at ipakita ang kaayusan ng pagsamba (arcana).

Verse 28

सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम् / महात्रिपुरसुन्दर्या नैवेद्यमिति चादिशेत्

Ihanda ang puting asukal, pulot, banal na ghee, bunga ng saging at payasa (kaning may gatas) kasama ng mga handog; at ipahayag: “Ito ang naivedya para kay Mahātripurasundarī.”

Verse 29

षोडशर्णमनुं तस्य वदेद्वामश्रुतौ शनैः / ततो बहिर्विनिर्गत्य स्थाप्य दार्वासने शुचिम्

Banggitin nang marahan sa kaliwang tainga ang labing-anim na pantig na mantra Niya; saka lumabas at paupuin ang malinis na alagad sa upuang kahoy na āsana.

Verse 30

निवेश्य प्राङ्मुखं तत्र पट्टवस्त्रसमास्तृते / शिष्यं श्रीकुम्भसलिलैरभिषिञ्चेत्समन्त्रकम्

Paupuin ang alagad na nakaharap sa silangan sa ibabaw ng nakalatag na telang sutla; at buhusan siya sa abhiṣeka gamit ang tubig mula sa śrīkumbha (banal na banga), kasabay ng mga mantra.

Verse 31

पुनः शुद्धोदकैः स्नात्वा वाससी परिगृह्य च / अष्टोत्तरशतं मन्त्रं जप्त्वा निद्रामथाविशेत्

Pagkaraan, maligo muli sa dalisay na tubig at magsuot ng kasuotan; matapos bigkasin ang mantra nang 108 ulit, saka pumasok sa pamamahinga ng pagtulog.

Verse 32

शुभे दृष्टे सति स्वप्ने पुण्यं योज्यं तदोत्तमम् / दुःस्वप्ने तु जपं कुर्यादष्टोत्तरसहस्रकम्

Kapag nakakita ng mabuting panaginip na may mapalad na tanda, marapat na magtipon ng kabanalan; iyon ang pinakadakila. Ngunit kung masamang panaginip, magsagawa ng japa nang 1008 ulit.

Verse 33

कारयेत्त्रिपुरांबायाः सपर्यां मुक्तमार्गतः / यदा न दृष्टः स्वप्नो ऽपि तदा सिद्धिश्चिराद्भवेत्

Ipagawa ang saparyā, ang banal na pagsamba kay Inang Tripurāmbā, ayon sa landas ng paglaya. Kapag dumating ang panahong ni isang panaginip ay hindi na makita, saka darating ang siddhi matapos ang mahabang panahon.

Verse 34

स्वीकुर्यात्परया भक्त्या देवी शेष कलाधिकम् / सद्य एव स शिष्यः स्यात्पङ्क्तिपावनपावनः

Tinatanggap ng Devi, sa sukdulang bhakti, ang nalalabing bahagi na lampas sa itinakda. Noon din, ang alagad na iyon ay nagiging dalisay—tagapaglinis ng hanay, at tagapaglinis maging ng mga tagapaglinis.

Verse 35

शरीरमर्थं प्राणं च तस्मै श्रीगुरवे दिशेत् / तदधीनश्च रेन्नित्यं तद्वाक्यं नैव लघयेत्

Ihandog sa Śrī Guru ang katawan, yaman, at maging ang hininga ng buhay. Manatiling laging nasa kanyang pamamatnubay, at huwag kailanman maliitin ang kanyang salita.

Verse 36

यः प्रसन्नः क्षणार्धेन मोक्षलक्ष्मीं प्रयच्छति / दुर्लभं तं विजानीयाद्गुरुं संसारतारकम्

Ang Gurong kapag nalugod kahit kalahating sandali ay nagkakaloob ng Lakṣmī ng mokṣa; alamin na ang gayong guru ay bihirang matagpuan, ang tagapagtawid sa saṃsāra.

Verse 37

गुकारस्यान्धकारोर्ऽथो रुकारस्तन्निरोधकः / अन्धकारनिरोधित्वाद्गुरुरित्यभिधीयते

Ang pantig na “gu” ay kahulugan ng kadiliman; ang “ru” ang pumipigil at nag-aalis nito. Sapagkat pinapawi ang kadiliman, kaya tinatawag na “Guru”.

Verse 38

बोधरूपं गुरुं प्राप्य न गुर्वन्तरमादिशेत् / गुरुक्तं परुषं वाक्यमाशिषं परिचिन्तयेत्

Kapag natamo ang Guru na anyo ng kaliwanagan, huwag magturo na maghanap pa ng ibang guro. Ang mabigat o mahigpit na salita ng Guru ay pagnilayan bilang pagpapala.

Verse 39

लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव च / आददीत ततो ज्ञानं पूर्वं तमभिवादयेत्

Maging kaalamang pangmundo, pang-Veda, o pang-espirituwal, tanggapin ito mula sa Guru. At bago tumanggap ng kaalaman, magbigay-galang muna sa Guru.

Verse 40

एवं दीक्षात्रयं कृत्वा विधेयं बौधयेत्पुनः / गुरुभक्तिस्सदाचारस्तद्द्रोहस्तत्र पातकम्

Sa ganito, matapos isagawa ang tatlong dīkṣā, ituro muli ang dapat gampanan. Ang debosyon sa Guru at mabuting asal ay dapat laging taglay; ang pagtataksil sa Guru roon ay mabigat na kasalanan.

Verse 41

तत्पदस्मरणं मुक्तिर्यावद्देहमयं क्रमः / यत्पापं समवाप्नोति गुर्वग्रे ऽनृतभाषणत्

Ang pag-alaala sa banal na mga paa ng Guru ay landas ng paglaya, unti-unti, habang nasa katawang ito. At ang kasalanang natatamo ng tao ay ang pagsisinungaling sa harap ng Guru.

Verse 42

गोब्राह्मणावधं कृत्वा न तत्पापं समाश्रयेत् / ब्रह्मादिस्तंब पर्यतं यस्य मे गुरुसंततिः

Kahit nakagawa ng pagpatay sa baka at sa Brahmana, ang kasalanang iyon ay hindi dumikit sa kanya na may linya ng aking mga Guru, mula kay Brahma hanggang sa pinakahuling hibla ng damo.

Verse 43

तस्य मे सर्वपूज्यस्य को न पूज्यो महीतले / इति सर्वानुकूलो यः स शिष्यः परिकीर्तितः

Para sa kanya na sumasamba sa akin—na karapat-dapat sambahin ng lahat—sino pa sa lupa ang hindi dapat igalang? Ang laging kaayon at mabuti sa lahat, siya ang tinatawag na alagad.

Verse 44

शीलादिविमलानेकगुणसंपन्नभावनः / गुरुशासनवर्तित्वाच्छिष्य इत्यभिधीयते

Ang may dalisay na pag-uugali at pusong hitik sa maraming malilinis na katangian gaya ng disiplina at iba pa, at namumuhay ayon sa utos ng Guru—siya ang tinatawag na alagad.

Verse 45

जपाच्छ्रान्तः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रान्तः पुनर्जपेत् / जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति

Kapag napagod sa japa, magnilay muli; kapag napagod sa pagninilay, bumalik sa japa. Sa taong pinagbubuklod ang japa at dhyāna, ang mantra ay mabilis na nagkakabisa.

Verse 46

यथा ध्यानस्य सामर्थ्यात्कीटो ऽपि भ्रमरायते / तथा समाधिसा मर्थ्याद्ब्रह्मीभूतो भवेन्नरः

Kung paanong sa lakas ng dhyāna, kahit uod ay nagiging bubuyog, gayon din sa lakas ng samādhi, ang tao ay nagiging brahmī-bhūta—nakikiisa sa Brahman.

Verse 47

यथा निलीयते काले प्रपञ्चो नैव दृश्यते / तथैव मीलयेन्नेत्रे एतद्ध्यानस्य लक्षणम्

Gaya ng kapag nilulubog ng panahon, ang sanlibutang pagpapakita ay di na nakikita; gayon din, ipikit ang mga mata—ito ang tanda ng dhyāna (banal na pagninilay).

Verse 48

विदिते तु परे तत्त्वे वर्णातीते ह्यविक्रिये / किङ्करत्वं च गच्छन्ति मन्त्रा मन्त्राधिपैः सह

Kapag nakilala ang Kataas-taasang Tattva—lampas sa mga titik at varṇa, at di nagbabago—ang mga mantra, kasama ang panginoon ng mga mantra, ay nagiging mga tagapaglingkod.

Verse 49

आत्मैक्यभावनिष्ठस्य या चेष्टा सा तु दर्शनम् / योगस्तपः स तन्मन्त्रस्तद्धनं यन्निरीक्षणम्

Sa taong matatag sa pagninilay ng pagkakaisa ng Ātman, anumang kilos niya ay darśana; iyon ang yoga, iyon ang tapa, iyon ang kanyang mantra; ang kanyang yaman ay ang pagtanaw na iyon.

Verse 50

देहाभिमाने गलिते विज्ञाते परमात्मनि / यत्रयत्र मनो याति तत्रतत्र समाधयः

Kapag natunaw na ang pagkapit sa katawan at nakilala ang Paramātman, saan man mapunta ang isip, doon at doon ay may samādhi.

Verse 51

यः पश्येत्सर्वगं शांमानन्दात्मानमद्वयम् / न तस्य किञ्चिदाप्तव्यं ज्ञातव्यं वावशिष्यते

Ang makakita sa Ātman na kapayapaan at kaligayahan, laganap sa lahat, di-dalawa—sa kanya’y wala nang dapat makamit at wala nang dapat pang malaman.

Verse 52

पूजाकोटिसमं स्तोत्रं स्तोत्रकोटिसमोजपः / जपकोटिसमं ध्यानं ध्यानकोटिसमो लयः

Ang puja na parang milyun-milyon ay katumbas ng stotra (banal na papuri); ang milyun-milyong stotra ay katumbas ng japa (pagbigkas ng mantra). Ang milyun-milyong japa ay katumbas ng dhyāna (pagmumuni); ang milyun-milyong dhyāna ay katumbas ng laya, ang pagkalusaw sa pagka-Diyos.

Verse 53

देहो देवालयः प्रोक्तो जीव एव महेश्वरः / त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सोहंभावेन योजयेत्

Ang katawan ay ipinahayag na devālaya, templo ng mga deva; ang jīva mismo ay si Maheśvara. Itakwil ang kuwintas ng kamangmangan, at iugnay ang sarili sa damdaming “so’ham” — “Ako Siya”.

Verse 54

तुषेण बद्धो व्रीहिः स्यात्तुषाभावे तु तण्डुलः / पाशबद्धः स्मृतो जीवः पाशमुक्तो महेश्वरः

Ang palay na nababalutan ng ipa ay tinatawag na vrīhi; kapag wala ang ipa, ito’y taṇḍula (bigas). Ang jīva ay inaalala bilang nakagapos sa pāśa (tali ng pagkaalipin); ang malaya sa pāśa ay si Maheśvara.

Verse 55

आकाशे पक्षिजातीनां जलेषु जलचारिणाम् / यथा गतिर्न दृश्येत महावृत्तं महात्मनाम्

Gaya ng paglipad ng mga ibon sa himpapawid at paglangoy ng mga nilalang sa tubig—na hindi nakikita ang bakas—gayundin, ang dakilang asal (mahāvṛtta) ng mga mahātmā ay mahirap makita at masukat.

Verse 56

नित्यार्चनं दिवा कुर्याद्रात्रौ नैमित्तिकार्चनम् / उभयोः काम्यकर्मा स्यादिति शास्त्रस्य निश्चयः

Sa araw gawin ang nityārcana, ang araw-araw na pagsamba; sa gabi gawin ang naimittikārcana, ang pagsambang ayon sa pagkakataon. Kapag ginawa ang dalawa na may pagnanais ng bunga, iyon ay kāmya-karma; ito ang pasya ng śāstra.

Verse 57

कोटिकोटिमहादानात्कोटिकोटिमहाव्रतात् / कोटिकोटिमहायज्ञात्परा श्रीपादुका स्मृतिः

Higit pa sa di-mabilang na dakilang pag-aalay ng limos, higit pa sa di-mabilang na dakilang panata, at higit pa sa di-mabilang na dakilang yajña, ang pinakadakila ay ang banal na pag-alaala sa Śrīpādukā, ang sandalyas ng banal na paa.

Verse 58

ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यावद्देहस्य धारणम् / तावद्वर्णाश्रमाचारः कर्तव्यः कर्ममुक्तये

Maging may kaalaman man o walang kaalaman, habang dinadala pa ang katawang ito, nararapat isagawa ang asal at tungkulin ng Varṇa-Āśrama upang makalaya sa karma.

Verse 59

निर्गतं यद्गुरोर्वक्त्रात्सर्वं शास्त्रं तदुच्यते / निषिद्धमपि तत्कुर्याद्गुर्वाज्ञां नैव लङ्घयेत्

Anumang lumabas sa bibig ng Guru, yaon ang tinatawag na buong Śāstra. Kahit ipinagbabawal, gawin pa rin; huwag kailanman suwayin ang utos ng Guru.

Verse 60

जातिविद्याधनाढ्यो वा दूरे दृष्ट्वा गुरुं मुदा / दण्डप्रमाणं कृत्वैकं त्रिः प्रदक्षिणामाचरेत्

Maging marangal ang angkan, marunong, o mayaman, kapag nakita ang Guru mula sa malayo nang may galak, tumindig na tuwid na parang tungkod, at magsagawa ng pradakṣiṇā nang tatlong ulit.

Verse 61

गुरुबुद्ध्या नमेत्सर्वं दैवतं तृणमेव वा / प्रणमेद्देवबुद्ध्या तु प्रतिमां लोहमृन्मयीम्

Sa pagtingin na ito’y Guru, yumukod sa lahat, maging diyos man o kahit isang hibla ng damo. Ngunit sa pagtingin na ito’y Deva, magpatirapa sa pratimā na yari sa bakal o luwad.

Verse 62

गुरुं हुङ्कृत्य तुङ्कृत्य विप्रं वादैर्विजित्य च / विकास्य गुह्यशास्त्राणि भवन्ति ब्रह्मराक्षसाः

Ang sinumang sumigaw ng “huṃ” at “tuṃ” laban sa Guru, at tinalo ang brahmana sa pagtatalo, at ibinunyag ang mga lihim na śāstra—nagiging Brahma-rākṣasa.

Verse 63

अद्वैतं भाव येन्नित्यं नाद्वैतं गुरुणा सह / न निन्देदन्यसमयान्वेदशास्त्रागमादिकान्

Laging pagnilayan ang Advaita sa puso; ngunit huwag ituring na “walang-dalawa” ang ugnayan sa Guru. Huwag libakin ang ibang mga samaya, ni ang Veda, Śāstra, Āgama at iba pa.

Verse 64

एकग्रामस्थितः शिष्यस्त्रिसंध्यं प्रणमेद्गुरुम् / क्रोश मात्रस्थितो भक्त्या गुरुं प्रतिदिनं नमेत्

Ang alagad na nasa iisang nayon ay dapat magpatirapa sa Guru sa tatlong sandhyā. Ang nasa layong isang krośa ay dapat ding araw-araw, nang may bhakti, magbigay-pugay sa Guru.

Verse 65

अर्थयोजनगः शिष्यः प्रणमेत्पञ्चपर्वसु / एकयोजनमारभ्य योजनद्वादशावधि

Ang alagad na nasa layong kalahating yojana ay dapat magpatirapa sa Guru sa limang araw na parva; mula sa isang yojana hanggang sa labindalawang yojana ang layo.

Verse 66

तत्तद्योजनसंख्यातमासेषु प्रणमेद्गुरुम् / अतिदूरस्थितः शिष्यो यदेच्छा स्यात्तदा व्रजेत्

Ayon sa bilang ng yojana, sa mga buwang katumbas nito ay magbigay-pugay sa Guru. Ang alagad na napakalayo, kapag sumibol ang hangarin, noon din ay maglakbay upang dumulog.

Verse 67

रिक्तपाणिस्तु नोपेयाद्राजानं देवतां गुरुम् / फलपुष्पांबरादीनि यथाशक्ति समर्पयेत्

Huwag lumapit sa hari, sa mga diyos, o sa gurong banal nang walang dala; ayon sa kaya, maghandog ng prutas, bulaklak, kasuotan, at iba pang alay.

Verse 68

मनुष्यचर्मणा बद्धः साक्षात्परशिवः स्वयम् / सच्छिष्यानुग्रहार्थाय गूढं पर्यटति क्षितौ

Si Paraśiva mismo, na wari’y nakagapos sa balat ng tao, ay palihim na naglalakbay sa lupa upang pagkalooban ng biyaya ang mga tapat na alagad.

Verse 70

सद्भक्तरक्षणायैव निराकारो ऽपि साकृतिः / शिवः कृपानिधिर्लोके संसारीव हि चेष्टते // ब्न्द्प्३,४३।६९ / अत्रिनेत्रः शिवः साक्षादचतुर्बाहुरच्युतः / अचतुर्वदनो ब्रह्मा श्रीगुरुः परिकीर्तितः

Upang ingatan ang mga tapat na deboto, bagama’t walang anyo, si Śiva ay nagpapakita ng anyo; si Śiva, bukal ng habag, sa daigdig ay kumikilos na wari’y nilalang na nasa samsara. Ang may tatlong mata ay si Śiva; ang Acyuta ay hindi apat ang bisig; ang Brahmā ay hindi apat ang mukha—siya ang pinupuri bilang Śrī Guru.

Verse 71

श्रीगुरुं परतत्त्वाख्यं तिष्ठन्तं चक्षुरग्रतः / भाग्यहीना न पश्यन्ति सूर्यमन्धा इवोदितम्

Ang Śrī Guru, na tinatawag na Kataas-taasang Katotohanan, ay nakatayo sa harap ng mga mata; ngunit ang kapus-palad ay hindi siya nakikita, gaya ng bulag na di nakakakita sa sumisikat na araw.

Verse 72

उत्तमा तत्त्वचिन्ता स्याज्जपचिन्ता तु मध्यमा / अधमा शास्त्रचिन्ता स्याल्लोकचिन्ताधमाधमा

Pinakamataas ang pagninilay sa tattva; katamtaman ang pagninilay sa japa; mababa ang pag-aalala sa mga śāstra; at ang pag-iisip sa bagay na makamundo ay pinakamababa sa lahat.

Verse 73

नास्थि गुर्वधिकं तत्त्वं नास्ति ज्ञानाधिकं सुखम् / नास्ति भक्त्यधिका पूजा न हि मोक्षाधिकं फलम्

Walang katotohanang hihigit sa Guru; walang ligayang hihigit sa kaalaman. Walang pagsamba na hihigit sa bhakti; at walang bungang hihigit sa moksha, ang kalayaan.

Verse 74

सर्ववेदेषु शास्त्रेषु ब्रह्मविष्णुशिवादिषु / तत्र तत्रोच्यते शब्दैः श्रीकामाक्षी परात्परा

Sa lahat ng Veda at mga śāstra, sa mga anyo nina Brahmā, Viṣṇu, Śiva at iba pa, sa bawat dako’y binibigkas sa mga salita na si Śrī Kāmākṣī ang Kataas-taasang lampas sa kataas-taasan.

Verse 75

शचीन्द्रौ स्वाहाग्नी च प्रभारवी / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ

Si Śacī at Indra; si Svāhā at Agni; si Prabhā at Ravi; si Lakṣmī at Nārāyaṇa; si Vāṇī at Dhātā; si Girijā at Śiva.

Verse 76

अग्नीषोमौ बिन्दुनादौ तथा प्रकृतिपूरुषौ / आधाराधेयनामानौ भोगमोक्षौ तथैव च

Agni at Soma; Bindu at Nāda; Prakṛti at Puruṣa; na tinatawag na Ādhāra at Ādheya; gayundin ang Bhoga at Mokṣa.

Verse 77

प्राणापनौ च शब्दार्थौं तथा विधिनिषेधकौ / सुखदुःखादि यद्द्वन्द्वं दृश्यते श्रूयते ऽपि वा

Prāṇa at Apāna; salita at kahulugan; utos at pagbabawal; at lahat ng magkapares na tulad ng ligaya at dusa at iba pa—maging nakikita o naririnig man.

Verse 78

सर्वलोकेषु तत्सर्वं परं ब्रह्म न संशयः / उत्तीर्ममपरं ज्योतिः कामाक्षीनामकं विदुः

Sa lahat ng mga daigdig, ang lahat ng iyon ay ang Kataas-taasang Brahman, walang pag-aalinlangan; ang di-mapapantayang Liwanag na lampas sa lahat ay nakikilala sa pangalang Kāmākṣī.

Verse 79

यदेव नित्यं ध्यायन्ति ब्रह्मविष्णुशिवादयः / इत्थं हि शक्तिमार्गे ऽस्मिन्यः पुमानिह वर्तते

Ang yaong laging pinagninilayan nina Brahmā, Viṣṇu, Śiva at iba pang mga diyos—ganyan nga ang taong nabubuhay dito na nananatili sa landas ng Śakti.

Verse 80

प्रसादभूमिः श्रीदेव्या भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् / अमन्त्रं वा समत्रं वा कामाक्षीमर्चयन्ति ये

Ang Śrī Devī ang lupain ng biyaya; ang taong iyon ay nagiging sisidlan ng bhukti at mukti. Yaong mga sumasamba kay Kāmākṣī, maging walang mantra o may mantra, ay tumatanggap nito.

Verse 81

स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च ते यान्ति परमां गतिम् / किं पुनः क्षत्त्रिया विप्रा मन्त्रपूर्वं यजन्ति ये

Maging ang mga babae, ang Vaiśya at ang Śūdra ay nakararating sa kataas-taasang hantungan; lalo pa kaya ang Kṣatriya at ang mga Vipra na nagsasagawa ng pagsamba na may naunang mantra.

Verse 82

संसारिणो ऽपि ते नूनं विमुक्ता नात्र संशयः / सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम्

Kahit ang mga naglalakbay pa sa saṃsāra ay tunay na napapalaya, walang pag-aalinlangan; sa pamamagitan ng handog na asukal, pulot, ghee, saging, mga prutas, at payasa (lugaw na gatas).

Verse 83

पञ्चपर्वसु नैवेद्यं सर्वदैव निवेदयेत् / योनार्चयति शक्तो ऽपि स देवीशापमाप्नुयात्

Sa limang banal na pagdiriwang, laging ihandog ang naivedya (pagkaing alay) sa lahat ng mga diyos; ang sinumang sumasamba sa yoni, kahit may kakayahan, ay tatanggap ng sumpa ng Diyosa.

Verse 84

अशक्तौ भावनाद्रव्यैरर्चयेन्नित्यमंबिकाम् / गृहस्थस्तु महादेवीं मङ्गलाचारसंयुतः

Kung walang kakayahan, sambahin pa rin araw-araw si Ambikā sa pamamagitan ng mga alay na hinubog ng pagninilay at pananampalataya; at ang maybahay ay sambahin si Mahādevī na may kasamang mga gawang mapalad.

Verse 85

अर्चयेत महालक्ष्मीमनुकूलाङ्गनासखः / गुरुस्त्रिवारमाचारं कथयेत्कलशोद्भव

Sambahin si Mahālakṣmī nang may pusong kaayon at mapagkaibigan, gaya ng kaibigan ng mabuting asawa; at ikaw na Kalaśodbhava (isinilang sa banga), ang guro ay dapat magpahayag ng tuntunin nang tatlong ulit.

Verse 86

शिष्यो यदि न गृह्णीया च्छिष्ये पापं गुरोर्न हि / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ

Kung hindi tatanggapin ng alagad (ang aral), ang kasalanan ay sa alagad, hindi sa guro; alalahanin ang mga banal na magkaparis: Lakṣmī–Nārāyaṇa, Vāṇī–Dhātā, Girijā–Śiva.

Verse 87

श्रीगुरुं गुरुपत्नीं च पितरौ चिन्तयेद्धिया / इति सर्वं मया प्रोक्तं समासेन घटोद्भव

Sa isip at puso, gunitain ang Śrī Guru, pati ang asawa ng guro, at ang mga magulang; ganito ko naipahayag ang lahat nang buod, ikaw na Ghaṭodbhava (isinilang sa banga).

Verse 88

एतावदवधानेन सर्वज्ञो मतिमान्भवेत्

Sa ganitong sukat na pag-iingat at pagtuon, ang may talino ay magiging tila nakaaalam ng lahat.