Shloka 31
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
स्तुवत्यामेव पार्वत्यां तदानीमेव सापरा / प्रविष्टा हृदयं तस्याः प्रहृष्टाया महामुने
Transliteration
stuvatyāmeva pārvatyāṃ tadānīmeva sāparā / praviṣṭā hṛdayaṃ tasyāḥ prahṛṣṭāyā mahāmune
Translation
O dakilang muni, habang pinupuri ni Pārvatī, noon din pumasok ang Kataas-taasan sa kanyang puso, sa sandaling siya’y lubhang nagagalak.
Word by Word
stuvatyāmwhile (she) was praising
stuvatyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Root√stu (धातु) → stuvat (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक शतृ-कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
pārvatyāmin/when Pārvatī (was...)
pārvatyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpārvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी
tadānīmat that time
tadānīm:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
aparāanother/that other (presence)
aparā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (अन्या/परवर्ती)
praviṣṭāentered
praviṣṭā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-√viś (धातु) → praviṣṭa (क्त-कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
hṛdayamheart
hṛdayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
prahṛṣṭāyāḥof (her) delighted
prahṛṣṭāyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-√hṛṣ (धातु) → prahṛṣṭa (क्त-कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषण (तस्याः)
mahā-muneO great sage
mahā-mune:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootmahā + muni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; कर्मधारय (महान् मुनिः)