Shloka 36
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
भूलोकसुन्दरीवर्गो वश्यःषड्लक्षजापतः / क्षुभ्यन्ति सप्त लक्षेण स्वर्गलोकमृगीदृशः
Transliteration
bhūlokasundarīvargo vaśyaḥṣaḍlakṣajāpataḥ / kṣubhyanti sapta lakṣeṇa svargalokamṛgīdṛśaḥ
Translation
Sa anim na lakh (600,000) na japa, ang pangkat ng mga dilag sa Bhūloka ay napapasailalim; sa pitong lakh (700,000), ang mga dalagang may matang gaya ng usa sa Svarga-loka ay nayayanig.
Word by Word
bhū-loka-sundarī-vargaḥthe group of beauties of the earth-world
bhū-loka-sundarī-vargaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + sundarī (प्रातिपदिक) + varga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vaśyaḥsubduable / comes under control
vaśyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvaśya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective of vargaḥ
ṣaṭ-lakṣa-jāpataḥby/through (the effect of) japa of six lakhs
ṣaṭ-lakṣa-jāpataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootṣaṭ (प्रातिपदिक) + lakṣa (प्रातिपदिक) + jāpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); ‘-taḥ’ = ablative ‘from/by reason of’
kṣubhyantiare agitated
kṣubhyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṣubh (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
saptaseven
sapta:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
FormIndeclinable numeral used adjectivally (अव्ययवत् संख्याशब्दः); qualifies lakṣeṇa
lakṣeṇaby (the count of) a lakh (i.e., with seven lakhs)
lakṣeṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootlakṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
svarga-loka-mṛgī-dṛśaḥheavenly women with doe-like eyes
svarga-loka-mṛgī-dṛśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + mṛgī (प्रातिपदिक) + dṛś (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); बहुव्रीहिः ‘those whose eyes are like a doe’; svarga-loka qualifies the group