Shloka 24
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
नृत्यद्भिर्दिव्यमुनिभिर्वर्द्धिताशीर्वचो ऽमृतैः / गेयचक्ररथेन्द्रस्य चक्रनेमिविघट्टनैः
Transliteration
nṛtyadbhirdivyamunibhirvarddhitāśīrvaco 'mṛtaiḥ / geyacakrarathendrasya cakranemivighaṭṭanaiḥ
Translation
Sumasayaw ang mga banal na muni sa langit, pinayayaman ang pagpapala sa mga salitang matamis na tila amrita; kasabay ang awit at ang tunog ng gilid ng gulong ng panginoon ng karwaheng may chakra, na kumakalabog sa mga binti ng gulong.
Word by Word
नृत्यद्भिःby (those) dancing
नृत्यद्भिः:
करण (करण/Instrument)
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमान कृदन्त) ‘नृत्यत्’; तृतीया बहुवचन; ‘by dancing (ones)’
दिव्य-मुनिभिःby the divine sages
दिव्य-मुनिभिः:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (दिव्याः मुनयः); पुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन
वर्द्धित-आशीः-वचःaugmented words of blessing
वर्द्धित-आशीः-वचः:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवर्द्धित (कृदन्त/प्रातिपदिक) + आशीस् (प्रातिपदिक) + वचस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘speech/utterance of blessings that is increased/augmented’
अमृतैःwith nectar-like (immortal) [tones/words]
अमृतैः:
करण (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; विशेषण (qualifying the blessings/words)
गेय-चक्र-रथ-इन्द्रस्यof the lord of the (song-)wheel-chariot
गेय-चक्र-रथ-इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootगेय (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष समास; पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; ‘of the lord of the chariot with (musical) song and wheels’ (contextual epithet)
चक्र-नेमि-विघट्टनैःby the clashing of wheel-rims
चक्र-नेमि-विघट्टनैः:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + नेमि (प्रातिपदिक) + विघट्टन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; ‘by the striking/clashing of the wheel-rims’