Shloka 38
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
हलाहलं वहन्तश्च प्रोत्थिताः पन्नगाधिपाः / विदशन्तः शक्तिसेनां दहन्तो विषवह्निभिः
Transliteration
halāhalaṃ vahantaśca protthitāḥ pannagādhipāḥ / vidaśantaḥ śaktisenāṃ dahanto viṣavahnibhiḥ
Translation
Ang mga panginoon ng nāga ay sumiklab na umaahon, tangan ang Hālāhala (nakamamatay na lason); kinagat nila ang hukbo ni Śakti at sinunog sa apoy ng kamandag.
Word by Word
हलाहलम्Hālāhala poison
हलाहलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहलाहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
वहन्तःcarrying
वहन्तः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootवह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्रोत्थिताःsprung up, arisen
प्रोत्थिताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootप्र + उत् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
पन्नग-अधिपाःlords of serpents
पन्नग-अधिपाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पन्नगानाम् अधिपाः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
विदशन्तःbiting
विदशन्तः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootवि + दंश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
शक्ति-सेनाम्the army of Śakti
शक्ति-सेनाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शक्तेः सेना); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
दहन्तःburning
दहन्तः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootदह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विष-वह्निभिःwith poison-fires
विष-वह्निभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक) + वह्नि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विषस्य वह्नयः); पुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd), बहुवचन; करणार्थे