Shloka 20
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
अरिघ्नी चेति सम्प्रोक्तं नामद्वादशकं मुने / नामद्वादशकाभिख्यवज्रपञ्जरमध्यगः / संकटे दुःखमाप्नोति न कदाचन मानवः
Transliteration
arighnī ceti samproktaṃ nāmadvādaśakaṃ mune / nāmadvādaśakābhikhyavajrapañjaramadhyagaḥ / saṃkaṭe duḥkhamāpnoti na kadācana mānavaḥ
Translation
O pantas, ang “Arighnī” at iba pa ay ipinahayag bilang labindalawang banal na pangalan. Ang taong nananahan sa “hawlang vajra” ng labindalawang pangalang ito ay hindi kailanman dadapuan ng dalamhati sa oras ng panganib.
Word by Word
अरिघ्नी(the name) Arighnī
अरिघ्नी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअरिघ्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper name)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्तिबोधक अव्यय (quotative particle)
सम्प्रोक्तम्has been proclaimed
सम्प्रोक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सम्यक् प्रोक्तम्’ = ‘well declared’
नाम-द्वादशकम्the set of twelve names
नाम-द्वादशकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक) + द्वादशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (names’ set-of-twelve)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
नाम-द्वादशक-अभिख्य-वज्र-पञ्जर-मध्यगः(one) situated within the vajra-cage called ‘the twelve names’
नाम-द्वादशक-अभिख्य-वज्र-पञ्जर-मध्यगः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनामन् (प्रातिपदिक) + द्वादशक (प्रातिपदिक) + अभिख्य (प्रातिपदिक) + वज्र (प्रातिपदिक) + पञ्जर (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक/कृदन्त ‘ग’ = going)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; ‘नामद्वादशकाभिख्य’ = ‘called the twelve-names’, ‘वज्रपञ्जर’ = ‘vajra-cage’, ‘मध्यग’ = ‘situated in the middle’
संकटेin distress
संकटे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंकट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आप्नोतिattains/gets
आप्नोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
कदाचनever/at any time
कदाचन:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
मानवःa man/person
मानवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन