Shloka 82
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
भ्रातृभ्यामुग्रवीर्याभ्यां सहितो निहताहितः / ब्रह्माण्डं खण्डयामास शौर्यवीर्यसमुच्छ्रितः
Transliteration
bhrātṛbhyāmugravīryābhyāṃ sahito nihatāhitaḥ / brahmāṇḍaṃ khaṇḍayāmāsa śauryavīryasamucchritaḥ
Translation
Kasama ang dalawang kapatid na may mabangis na lakas, habang nililipol ang mga kaaway, siya’y umangat sa tapang at kapangyarihan at sinimulang pira-pirasuhin ang Brahmāṇḍa.
Word by Word
भ्रातृ-भ्याम्with (his) two brothers
भ्रातृ-भ्याम्:
Sahakari (सहकारी/सह-करण)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन (masc instrumental dual)
उग्र-वीर्याभ्याम्of fierce power
उग्र-वीर्याभ्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन (neuter instrumental dual, qualifying 'bhrātṛbhyām'); कर्मधारय (of fierce power)
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसह (उपसर्ग) + इ (धातु) → सहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally: accompanied), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg)
निहत-अहितःone whose foes were slain
निहत-अहितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिहत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg); बहुव्रीहि (whose enemies/ill-wishers are slain)
ब्रह्माण्डम्the universe (cosmic egg)
ब्रह्माण्डम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neuter accusative sg)
खण्डयामासshattered/broke apart
खण्डयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootखण्डय् (धातु; खण्ड् + णिच्)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (perfect, 3rd sg; causative: 'caused to break')
शौर्य-वीर्य-समुच्छ्रितःexalted in valor and strength
शौर्य-वीर्य-समुच्छ्रितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशौर्य (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक) + समुच्छ्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg); तत्पुरुष (raised/exalted in valor and strength)