Shloka 32
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
इति पृष्टो महेशेन नारदो मुनिसत्तमः / उवाच विस्मयाविष्टः प्रसन्नवदनेक्षणः
Transliteration
iti pṛṣṭo maheśena nārado munisattamaḥ / uvāca vismayāviṣṭaḥ prasannavadanekṣaṇaḥ
Translation
Nang tanungin siya ni Mahēśa, si Nārada na pinakadakilang muni ay napuno ng pagkamangha at nagsalita nang may maliwanag na mukha at tingin.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक/समाप्तिबोधक अव्यय — quotative particle (‘thus’)
पृष्टःhaving been asked
पृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपृष्ट (प्रच्छ् धातु, क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘asked’
महेशेनby Mahēśa (Śiva)
महेशेन:
Kartṛ (कर्ता/agent)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular; समासः कर्मधारयः (महान् ईशः)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
मुनि-सत्तमःthe best of sages
मुनि-सत्तमः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां सत्तमः = best of sages)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विस्मय-आविष्टःovercome with astonishment
विस्मय-आविष्टः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मय (प्रातिपदिक) + आविष्ट (आ-विश् धातु, क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (विस्मयेन आविष्टः = possessed by wonder)
प्रसन्न-वदन-ईक्षणःwith a serene face and eyes
प्रसन्न-वदन-ईक्षणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः — ‘यस्य वदनं च ईक्षणं च प्रसन्ने’ (one whose face and eyes are pleasant/serene)