Shloka 82
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
द्वादशे त्वथ पर्याये रुद्रपुत्रस्य वै मनोः / चतुर्थो रुद्रसावर्णो देवांस्तस्यान्तरे शृणु
Transliteration
dvādaśe tvatha paryāye rudraputrasya vai manoḥ / caturtho rudrasāvarṇo devāṃstasyāntare śṛṇu
Translation
Sa ikalabindalawang pag-ikot, sa panahon ni Manu na anak ni Rudra, ang ikaapat ay si Rudrasāvarṇa; pakinggan ang mga Deva sa pagitan niyang iyon.
Word by Word
द्वादशेin the twelfth
द्वादशे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, एकवचन; संख्या-विशेषण (in the twelfth)
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle: but/indeed)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भार्थक-अव्यय (particle: then/now)
पर्यायेin the cycle/turn
पर्याये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootपर्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the cycle/turn’
रुद्रपुत्रस्यof Rudra’s son
रुद्रपुत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootरुद्र + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘son of Rudra’)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
मनोःof Manu
मनोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चतुर्थःthe fourth
चतुर्थः:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
रुद्रसावर्णःRudrasāvarṇa (name)
रुद्रसावर्णः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरुद्र + सावर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (Rudra-related Sāvarṇa; patronymic/epithet)
देवान्gods
देवान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तस्यof him/of that (Manu)
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अन्तरेin the period
अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the interval/period’
शृणुhear/listen
शृणु:
क्रिया (Verb; आदेश/विधि)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद