Shloka 44
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
सदृशानूपतस्तेषां चतुरो वै कुमारकान् / संसिद्धाः कार्यकरणे संभूतास्ते श्रियान्विताः
Transliteration
sadṛśānūpatasteṣāṃ caturo vai kumārakān / saṃsiddhāḥ kāryakaraṇe saṃbhūtāste śriyānvitāḥ
Translation
Apat na binatang kumar na kaangkop nila ang isinilang; ganap sa pagsasagawa ng gawain at puspos ng karangalan.
Word by Word
सदृश-अनूपतःin likeness and conformity (accordingly)
सदृश-अनूपतः:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसदृश (प्रातिपदिक) + अनूप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय प्रत्यय)
Formअव्ययम्; तद्धितान्त-अव्ययम् (ablatival adverb) — 'सदृशात् च अनूपात्' इत्यर्थे
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural)
चतुरःfour
चतुरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (particle; emphasis/indeed)
कुमारकान्boys, young lads
कुमारकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
संसिद्धाःfully accomplished, perfected
संसिद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंसिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + सिध् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
कार्य-करणेin the performance of tasks
कार्य-करणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक) + करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular); तत्पुरुषः—'कार्यस्य करणम्'
संभूताःborn, arisen
संभूताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + भू धातोः क्त)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural); क्त-प्रत्ययान्त
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
श्रियान्विताःendowed with splendor/prosperity
श्रियान्विताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अन्वि + इ धातोः क्त)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural); तत्पुरुषः—'श्रिया अन्विताः'