Shloka 37
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
पुनरुक्तबहुत्वात्तु न वक्ष्ये तेषु विस्तरम् / मन्वन्तरेषु भाव्येषु भूतेष्वपि तथैव च
Transliteration
punaruktabahutvāttu na vakṣye teṣu vistaram / manvantareṣu bhāvyeṣu bhūteṣvapi tathaiva ca
Translation
Dahil magiging labis ang pag-uulit, hindi ko na ilalahad ang kanilang mga detalye. Sa mga Manvantara na darating at maging sa mga nagdaan, gayon din ang kalakaran.
Word by Word
पुनरुक्त-बहुत्वात्because of much repetition
पुनरुक्त-बहुत्वात्:
हेतु/अपादान (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootपुनरुक्त (कृदन्त; पुनः+उक्त) + बहुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (पुनरुक्तस्य बहुत्वम्)
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
वक्ष्येI shall speak
वक्ष्ये:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेषुabout/in those
तेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa; reference set)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; सर्वनाम
विस्तरम्in detail
विस्तरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मन्वन्तरेषुin the Manvantaras
मन्वन्तरेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
भाव्येषुthat are to come
भाव्येषु:
अधिकरण-विशेषण (qualifying मन्वन्तरेषु)
TypeAdjective
Rootभाव्य (कृदन्त; भू, यत्/तव्यत्-भाव)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (future/that will be)
भूतेषुthat have been (past)
भूतेषु:
अधिकरण-विशेषण (qualifying मन्वन्तरेषु)
TypeAdjective
Rootभूत (कृदन्त; भू, क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (past/that have been)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक (also/even)
तथाthus/likewise
तथा:
प्रकार (Manner adjunct)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: just/indeed)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक