Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

स्वायंभूव सुतायां तु प्रसूत्यां लोकमातरः / तस्यां कन्याश्चतुर्विंशद्दक्षस्त्वजनयत्प्रभुः

svāyaṃbhūva sutāyāṃ tu prasūtyāṃ lokamātaraḥ / tasyāṃ kanyāścaturviṃśaddakṣastvajanayatprabhuḥ

Sa Prasūti, anak na babae ni Svāyambhuva, nahayag ang mga Ina ng Daigdig. Sa Prasūti ring iyon, si Dakṣa na panginoon ay nagkaanak ng dalawampu’t apat na dalaga.

svāyaṃbhūvaof Svāyaṃbhuva
svāyaṃbhūva:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootsvāyaṃbhūva (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); ‘of Svāyaṃbhuva (Manu)’—sambandha to sutāyām
sutāyāmin (his) daughter
sutāyām:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsutā (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक अव्यय (particle)
prasūtyāmin Prasūti
prasūtyām:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootprasūti (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
lokamātaraḥmothers of the worlds
lokamātaraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): loka-mātaraḥ ‘mothers of the worlds’; प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
tasyāmin her
tasyām:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); सर्वनाम
kanyāḥdaughters
kanyāḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
caturviṃśattwenty-four
caturviṃśat:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootcatur-viṃśati (संख्या-प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical compound): catur + viṃśati = 24; संख्याविशेषण, अव्ययवत् प्रयोगः; kanyāḥ इति विशेष्येण संबद्धम्
dakṣaḥDakṣa
dakṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअन्वयबोधक अव्यय (particle)
ajanayatbegot/produced
ajanayat:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); णिच् (causative) अर्थः ‘caused to be born/begot’
prabhuḥthe lord
prabhuḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); dakṣaḥ इति विशेषणम्