Shloka 63
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
तदा तासु भवंत्याशु नोत्क्रोशाच्च विपर्ययाः / ततः कृत्युगे तस्मिन् ससंध्यांशे गते तदा
Transliteration
tadā tāsu bhavaṃtyāśu notkrośācca viparyayāḥ / tataḥ kṛtyuge tasmin sasaṃdhyāṃśe gate tadā
Translation
Noong panahong iyon, sa mga yugtong iyon, hindi agad nagkakaroon ng pagbaligtad (viparyaya) dahil lamang sa ‘malakas na sigaw’ (utkrośa). Pagkaraan, nang lumipas ang Kṛtayuga na may sandhyā-bahagi, saka…
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तासुin those
तासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; अधिकरण (in those [times/conditions])
भवन्तिarise/occur
भवन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
उत्क्रोशात्from outcry/clamor
उत्क्रोशात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootउत्क्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वपादान (cause/source)
चand
च:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
विपर्ययाःreversals/disorders
विपर्ययाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ततःthereafter / from that
ततः:
Kāla/Source (काल/अपादानार्थ)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-अर्थे अव्यय (ablatival adverb: thereafter/from that)
कृतयुगेin the Kṛta-yuga
कृतयुगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत-युग (प्रातिपदिक; कृत + युग)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण (in Kṛta-yuga)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण
ससन्ध्यांशेwith the twilight-portion
ससन्ध्यांशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस-सन्ध्यांश (प्रातिपदिक; स + सन्ध्यांश)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सहार्थक-उपपद (with its twilight-portion)
गतेwhen (it) has passed
गते:
Kāla (काल)
TypeAdjective
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)