Shloka 61
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
कालः कृतयुगे त्वेष तस्य सन्ध्यां निबोधत / चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम्
Transliteration
kālaḥ kṛtayuge tveṣa tasya sandhyāṃ nibodhata / catvāri tu sahasrāṇi varṣāṇāṃ tatkṛtaṃ yugam
Translation
Ito ang panahon ng Kṛtayuga; unawain din ang sandhyā, ang yugto ng paglipat nito. Ang Kṛtayuga ay apat na libong taon ang haba.
Word by Word
कालःtime/period
कालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कृतयुगेin the Kṛta-yuga
कृतयुगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत-युग (प्रातिपदिक; कृत + युग)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कालाधिकरण
तुand/but
तु:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (of it)
सन्ध्याम्twilight/junction (period)
सन्ध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
निबोधतknow/understand (you all)
निबोधत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
चत्वारिfour
चत्वारि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्याविशेषण (qualifies सहस्राणि)
तुindeed/and
तु:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; परिमाण-सम्बन्ध (of years)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of yugam)
कृतम्Kṛta
कृतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of yugam)
युगम्age/yuga
युगम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन