Shloka 27
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ब्राह्मणो मनवस्ते वै सिद्धात्मानो भवन्ति हि / आसंगद्वेषयुक्तेन कर्मणा ते दिवं गताः
Transliteration
brāhmaṇo manavaste vai siddhātmāno bhavanti hi / āsaṃgadveṣayuktena karmaṇā te divaṃ gatāḥ
Translation
Ang mga Manu na iyon ay nagiging tulad ng Brahmana, mga ganap ang diwa. Sa pamamagitan ng gawang may kalakip na pagkapit at poot, sila’y nakarating sa langit.
Word by Word
ब्राह्मणःa brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
मनवःManus
मनवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
सिद्धात्मानःperfected in spirit
सिद्धात्मानः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (descriptive: ‘perfected-souled’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
भवन्तिthey are / become
भवन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/for)
आसङ्ग-द्वेष-युक्तेनby (a deed) endowed with attachment and aversion
आसङ्ग-द्वेष-युक्तेन:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootआसङ्ग + द्वेष + युक्त (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-पूर्वपद (āsanga + dveṣa) + क्त-प्रत्ययान्त ‘युक्त’ (endowed with), पुंलिङ्ग (Masculine/Neuter as adjective), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
कर्मणाby action/deed
कर्मणा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
गताःwent / have gone
गताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: ‘gone’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)