Shloka 124
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
सर्वार्थसाधका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः / तासां वृष्ट्युदकानीह यानि मिष्टगतानि च
Transliteration
sarvārthasādhakā hyanyā vṛṣṭistāsāṃ nikāmataḥ / tāsāṃ vṛṣṭyudakānīha yāni miṣṭagatāni ca
Translation
Sa kanila ay may isa pang ulan na tumutupad sa lahat ng layon, na bumubuhos ayon sa kanilang nais. Dito lumitaw ang tubig-ulan na iyon, at maging ang naging matamis na katas.
Word by Word
सर्वार्थसाधकाःaccomplishing all purposes
सर्वार्थसाधकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व-अर्थ-साधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषणम् (adjective)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
अन्याanother, different
अन्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषणम्
वृष्टिःrainfall
वृष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
तासाम्of those (waters/rains)
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
निकामतःas desired, abundantly
निकामतः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनिकामतस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
तासाम्of those
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; सर्वनाम
वृष्टि-उदकानिrain-waters
वृष्टि-उदकानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष्टि-उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृष्टेः उदकानि)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
यानिwhich
यानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मिष्ट-गतानिgone into sweetness / become sweet
मिष्ट-गतानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमिष्ट-गत (प्रातिपदिक; गत = √गम् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘गत’; तत्पुरुष (मिष्टे गतानि)
चand
च:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)