Shloka 37
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
शान्तक्रोधं द्विजं दृष्ट्वा क्षिप्रमन्तर धात्प्रभुः / तस्य शिष्यो ऽभवद्धीमान् पौष्यञ्जिर्द्विजसत्तमाः
Transliteration
śāntakrodhaṃ dvijaṃ dṛṣṭvā kṣipramantara dhātprabhuḥ / tasya śiṣyo 'bhavaddhīmān pauṣyañjirdvijasattamāḥ
Translation
Nang makita ang dvija na napawi na ang poot, agad na naglaho ang Panginoon; at ang kanyang alagad ay naging si Pauṣyañji na marunong, O pinakamainam sa mga dvija.
Word by Word
शान्तक्रोधम्whose anger was pacified
शान्तक्रोधम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त + क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—शान्तः क्रोधः यस्य
द्विजम्the brahmin
द्विजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Hetu (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अन्तर्धात्disappeared, vanished
अन्तर्धात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; (अन्तर्धा-धातोः)
प्रभुःthe lord (Indra)
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/of that (brahmin)
तस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
धीमान्intelligent
धीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (शिष्यः) विशेषयति
पौष्यञ्जिःPauṣyañji (name)
पौष्यञ्जिः:
Karta (कर्ता/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपौष्यञ्जि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)
द्विजसत्तमःbest of the twice-born
द्विजसत्तमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—द्विजानां सत्तमः; (पौष्यञ्जिः) विशेषयति