Shloka 38
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
मनुः सप्तर्षयश्चैव लोकसंतानकारमात् / धर्मार्थं ये च तिष्ठन्ति ताञ्छिष्टान्वै प्रचक्षते
Transliteration
manuḥ saptarṣayaścaiva lokasaṃtānakāramāt / dharmārthaṃ ye ca tiṣṭhanti tāñchiṣṭānvai pracakṣate
Translation
Si Manu at ang Saptarṣi—upang magpatuloy ang lahi ng daigdig—yaong naninindigan para sa dharma, sila ang tinatawag na śiṣṭa.
Word by Word
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समासः (सप्त ऋषयः)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed; certainly
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
लोकसंतानकारणात्from/because of being the cause of the world’s continuity
लोकसंतानकारणात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootलोक + सन्तान + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकसन्तानस्य कारणम्) + पञ्चमी (from/because of)
धर्मार्थम्for the sake of dharma
धर्मार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootधर्म + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषार्थे अव्ययीभाववत् प्रयोगः (धर्मस्य अर्थाय = for the sake of dharma)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तिष्ठन्तिremain; stand
तिष्ठन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
शिष्टान्(as) śiṣṭas; the learned/virtuous
शिष्टान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म-समनाधिकरण (object complement)
वैindeed
वै:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/खलु-अर्थे (particle of assertion)
प्रचक्षतेthey call; they designate
प्रचक्षते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद