Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 112
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
सुखमायुर्बलं रूपन्धर्मोर्ऽथः काम एव च / युगेष्वेतानि हीयन्ते त्रित्रिपादाः क्रमेण च
Transliteration
sukhamāyurbalaṃ rūpandharmor'thaḥ kāma eva ca / yugeṣvetāni hīyante tritripādāḥ krameṇa ca
Translation
Kaligayahan, haba ng buhay, lakas, anyo, dharma, artha at kāma—sa mga yuga, ang mga ito’y unti‑unting nababawasan, humihina nang tig‑tatlong bahagi sa pagkakasunod.
Word by Word
सुखम्happiness
सुखम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
आयुःlifespan
आयुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
बलम्strength
बलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
रूपम्beauty/form
रूपम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
धर्मःrighteousness/dharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अर्थःwealth/prosperity
अर्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कामःdesire/pleasure
कामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis: 'indeed/just')
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
युगेषुin the yugas
युगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
एतानिthese (things)
एतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
हीयन्तेdiminish/decline
हीयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु; परस्मैपद/आत्मनेपद प्रयोगः)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः: 'they diminish'
त्रित्रिपादाः(as) three-then-three-footed (by quarters)
त्रित्रिपादाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि + त्रि + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्यासमास (dvigu) used adjectivally: 'having three and three quarters/steps' (i.e., decreasing by quarters)
क्रमेणgradually/in sequence
क्रमेण:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (instrumental of manner): 'gradually/in order'
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)