Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa

Measures of Time and the Four Yugas

ऐश्वर्येणाणिमाद्येन प्रभुशक्त्या तथैव च / श्रुतेन तपसा चैव मुनीनभिभवन्ति वै

aiśvaryeṇāṇimādyena prabhuśaktyā tathaiva ca / śrutena tapasā caiva munīnabhibhavanti vai

Sa pamamagitan ng aiśvarya—mga siddhi gaya ng aṇimā at iba pa—at kapangyarihang panginoon, gayundin sa kaalamang śruti at tapas, tunay nilang nahihigitan maging ang mga muni.

aiśvaryeṇaby lordly power
aiśvaryeṇa:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootaiśvarya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
aṇimā-ādyenabeginning with aṇimā (minuteness)
aṇimā-ādyena:
Karana (करण/Means; qualifier of aiśvaryeṇa)
TypeAdjective
Rootaṇimā (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘beginning with aṇimā’ (aṇimāyāḥ ādiḥ)
prabhu-śaktyāby sovereign power
prabhu-śaktyā:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘power of mastery’
tathāthus/likewise
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक अव्यय)
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक निपात)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
śrutenaby learning (Vedic knowledge)
śrutena:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootśruta (कृदन्त, √śru + क्त)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); ‘by learning/what is heard (Veda)’
tapasāby austerity
tapasā:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक निपात)
munīnsages
munīn:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
abhibhavantioverpower/surpass
abhibhavanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु) with prefix abhi-
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
vaiindeed
vai:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चयार्थक निपात)