Shloka 4
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
युगसंध्यांशकश्चैव युगसंधानमेव च / षट्प्रकाशयुगाख्यैषा ता प्रवक्ष्यामि तत्त्वतः
Transliteration
yugasaṃdhyāṃśakaścaiva yugasaṃdhānameva ca / ṣaṭprakāśayugākhyaiṣā tā pravakṣyāmi tattvataḥ
Translation
Pati ang bahagi ng sandhyā ng yuga at ang pagdurugtong (sandhāna) ng yuga; ang anim na ito na tinatawag na ‘ṣaṭ-prakāśa’ ay aking ipaliliwanag ayon sa katotohanan.
Word by Word
yuga-saṃdhyā-aṃśakaḥthe portion of the yuga-twilight (sandhyā-aṃśa)
yuga-saṃdhyā-aṃśakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक) + saṃdhyā (प्रातिपदिक) + aṃśaka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative; ‘portion of the yuga-twilight’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
evaindeed; also
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (emphatic particle)
yuga-saṃdhānamthe junction/connection of yugas (yuga-saṃdhāna)
yuga-saṃdhānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक) + saṃdhāna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
ṣaṭ-prakāśa-yuga-ākhyācalled ‘ṣaṭprakāśa-yuga’ (sixfold)
ṣaṭ-prakāśa-yuga-ākhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (संख्या/प्रातिपदिक) + prakāśa (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative; ‘named as sixfold-illumination-yuga’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
eṣāthis
eṣā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tāḥthose (things)
tāḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
pravakṣyāmiI shall explain
pravakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-vac (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
tattvataḥtruly; in essence
tattvataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottattvatas (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: ‘in truth/accurately’)