Shloka 10
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
शतानि त्रीणि मासानां षष्ट्या चाप्यधिकानि वै / पित्र्यः संवत्सरो ह्येष मानुषेण विभाव्यते
Transliteration
śatāni trīṇi māsānāṃ ṣaṣṭyā cāpyadhikāni vai / pitryaḥ saṃvatsaro hyeṣa mānuṣeṇa vibhāvyate
Translation
Tatlong daang buwan at dagdag na animnapu—kabuuang 360 buwan—ayon sa bilang ng tao ay nauunawaang isang taon ng mga Pitri.
Word by Word
शतानिhundreds
शतानि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
त्रीणिthree
त्रीणि:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्या; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन; विशेषण (qualifying शतानि)
मासानाम्of months
मासानाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); बहुवचन
षष्ट्याby sixty
षष्ट्या:
करण (Karaṇa/Instrument-measure)
TypeNoun
Rootषष्टि (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन; संख्या (by sixty)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle; also/even)
अधिकानिadditional, extra
अधिकानि:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन; विशेषण (qualifying शतानि/संख्या: ‘additional’)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
पित्र्यःancestral (of the Pitṛs)
पित्र्यः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपित्र्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (qualifying संवत्सरः)
संवत्सरःyear
संवत्सरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
हिfor/indeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (causal/emphatic particle)
एषःthis
एषः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा; एकवचन; पुंलिङ्ग
मानुषेणby human (measure)
मानुषेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन (by human [reckoning])
विभाव्यतेis reckoned/understood
विभाव्यते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवि-भू (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive: is reckoned/considered)