Shloka 6
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
यदा तु चन्द्रसूर्यौं वै नक्षत्रेण समागतौ / अमावस्यां निवसत एकरात्रैकमण्डलौ
Transliteration
yadā tu candrasūryauṃ vai nakṣatreṇa samāgatau / amāvasyāṃ nivasata ekarātraikamaṇḍalau
Translation
Kapag nagtagpo ang Araw at Buwan kasama ng bituing nakṣatra, sa gabi ng Amāvasyā sila’y nananahan sa iisang bilog sa loob ng isang gabi.
Word by Word
यदाwhen
यदा:
कालाधिकरण (temporal)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: when)
तुthen; indeed
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-अव्यय (particle: but/indeed)
चन्द्रसूर्यौthe Moon and the Sun
चन्द्रसूर्यौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचन्द्र-सूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन
वैindeed
वै:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle)
नक्षत्रेणwith/through a lunar mansion (nakṣatra)
नक्षत्रेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
समागतौhaving met; come together
समागतौ:
कर्ता-विशेषण (predicate adjective of subject)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formभूतकृत् (past participle/क्त), प्रथमा (1st/प्रथमा), पुंलिङ्ग, द्विवचन; ‘समागत’ = having come together
अमावस्याम्on the new-moon day
अमावस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-Time)
TypeNoun
Rootअमावस्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
निवसतःthey dwell; stay
निवसतः:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootनि-वास् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन
एकरात्रैकमण्डलौ(being) for one night in one circle/orb
एकरात्रैकमण्डलौ:
कर्ता-विशेषण (attribute of subject)
TypeAdjective
Rootएक-रात्र-एक-मण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन; विशेषण—‘चन्द्रसूर्यौ’ इति; ‘एकरात्र’ (for one night) + ‘एकमण्डल’ (in one orb)