Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 16
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
जज्ञिरे ह्यृतवस्तस्माद्ध्यृतुभ्यश्चार्त्तवास्तथा / आर्तवा ह्यर्द्धमासाख्याः पितरो ह्यृतुसूनवः
Transliteration
jajñire hyṛtavastasmāddhyṛtubhyaścārttavāstathā / ārtavā hyarddhamāsākhyāḥ pitaro hyṛtusūnavaḥ
Translation
Mula roon isinilang ang mga panahon (ṛtu), at mula sa mga panahon ay lumitaw ang ārtava. Ang ārtava ay tinatawag na ‘kalahating buwan’, at ang mga Pitri ay mga anak ng mga panahon.
Word by Word
जज्ञिरेwere born; arose
जज्ञिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural; Ātmanepada
हिindeed; for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle (निपात), causal/emphatic
ऋतवःthe seasons
ऋतवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; pronoun
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle (निपात)
ऋतुभ्यःfrom the seasons
ऋतुभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th/पञ्चमी) or Dative (4th/चतुर्थी), Plural; here Ablative
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
आर्त्तवाःthe Ārtavas
आर्त्तवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआर्त्तव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
आर्तवाःthe Ārtavas
आर्तवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआर्तव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle (निपात)
अर्द्धमासाख्याःcalled ‘half-months’
अर्द्धमासाख्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्द्धमास + आख्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; तत्पुरुष-समास (अर्द्धमास इति आख्या येषाम्)
पितरःthe Pitṛs (ancestors)
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle (निपात)
ऋतुसूनवःsons of the seasons
ऋतुसूनवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋतु + सूनु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; तत्पुरुष-समास (ऋतूनां सूनवः)