Shloka 16
Kiṃpuruṣa–Harivarṣa–Ilāvṛta-varṣa-varṇanam
Description of the Varṣas: Kiṃpuruṣa, Hari, and Ilāvṛta
Devanagari script
मेरोः पश्चिमभागे तु नवसाहस्रसम्मिते / चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि गन्धमादनपर्वतः
Transliteration
meroḥ paścimabhāge tu navasāhasrasammite / catustriṃśatsahasrāṇi gandhamādanaparvataḥ
Translation
Sa kanlurang bahagi ng Bundok Meru, sa pook na may sukat na siyam na libong yojana, ang Bundok Gandhamadana ay umaabot sa tatlumpu’t dalawang libong yojana.
Word by Word
मेरोःof Meru
मेरोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पश्चिम-भागेin the western part
पश्चिम-भागे:
अधिकरण (सप्तमी/Locative)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पश्चिमः भागः)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध-निपात (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
नव-साहस्र-सम्मितेmeasured as nine thousand
नव-साहस्र-सम्मिते:
विशेषण (adjectival to अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक) + सम्मित (कृदन्त; सम्+मा धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम् (भागे) ; तत्पुरुष-समास (नवसाहस्रैः सम्मितः = measured by nine thousand)
चतुः-त्रिंशत्-सहस्राणिthirty-four thousand
चतुः-त्रिंशत्-सहस्राणि:
प्रमाण/परिमाण (measure; predicate/accusative of extent)
TypeNoun
Rootचतुः (प्रातिपदिक) + त्रिंशत् (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) वा द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; द्विगु-समास (संख्यापूर्वकः)
गन्धमादन-पर्वतःthe Gandhamādana mountain
गन्धमादन-पर्वतः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धमादन (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (गन्धमादनः पर्वतः)