Shloka 26
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
वर्षाणि यानि षट् चैव तेषां ये वर्षपर्वताः / द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्
Transliteration
varṣāṇi yāni ṣaṭ caiva teṣāṃ ye varṣaparvatāḥ / dve dve sahasre vistīrṇā yojanānāṃ samucchrayāt
Translation
Ang anim na varṣa ay may mga bundok na naghahati sa varṣa; bawat isa’y may lawak na tig-dalawang libong yojana, ayon sa sukat ng taas.
Word by Word
वर्षाणिregions/varṣas
वर्षाणि:
Karma/Pratipadya (कर्म/वर्ण्य)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
यानिwhich
यानि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
षट्six
षट्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; नपुंसक/सर्वलिङ्ग-प्रयोग; बहुवचनार्थे (six)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन (genitive plural)
येwhich/that (those)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
वर्ष-पर्वताःthe mountains of the regions
वर्ष-पर्वताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘वर्षाणां पर्वताः’
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; ‘two’ (used distributively)
द्वेtwo (each)
द्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; पुनरुक्ति—‘two and two’ (each pair)
सहस्रेin (each) two thousand
सहस्रे:
Adhikarana (अधिकरण/परिमाण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/7th locative), द्विवचन; परिमाणे—‘in two thousands’ (= 2000 each)
विस्तीर्णाःspread/extended (in breadth)
विस्तीर्णाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + स्तॄ (धातु) → विस्तीर्ण (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘varṣa-parvatāḥ’)
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/परिमाण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; परिमाण-सम्बन्ध
समुच्छ्रयात्from (their) height / in height
समुच्छ्रयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसम् + उत् + श्रि (धातु) → समुच्छ्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/5th ablative), एकवचन; हेतौ/प्रमाणे—‘from/according to the height’