Shloka 72
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
सुत उवाच तदुपश्रुत्य दक्षस्तु रुद्रं सो ऽभ्य शपत्पुनः / यस्मात्त्वं मत्कृते ऽनिष्टमृषीणां कृतवानसि / तस्मात्सार्द्धं सुरैर्यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः
Transliteration
suta uvāca tadupaśrutya dakṣastu rudraṃ so 'bhya śapatpunaḥ / yasmāttvaṃ matkṛte 'niṣṭamṛṣīṇāṃ kṛtavānasi / tasmātsārddhaṃ surairyajñe na tvāṃ yakṣyanti vai dvijāḥ
Translation
Sinabi ni Suta—nang marinig iyon, muling isinumpa ni Daksha si Rudra: “Sapagkat dahil sa akin ay nagdulot ka ng kapinsalaan sa mga rishi, kaya sa yajña kasama ng mga deva, hindi ka iaalayang sambahin ng mga dwija.”
Word by Word
सुतःSūta (the narrator)
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्that (speech/thing)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (तद्-उपश्रुत्य इति क्रियाविशेषणार्थे)
उपश्रुत्यhaving heard
उपश्रुत्य:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive), ‘having heard’
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभिtowards/against
अभि:
Sambandha (सम्बन्ध/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्ग/अव्यय; अभिमुख्ये (towards)
शपत्cursing
शपत्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘cursing’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे पञ्चमी (relative adverbial ‘because/from which reason’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मत्कृतेfor my sake
मत्कृते:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootमत् + कृते (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मम कृते = for my sake); कृते इति सप्तमी-एकवचन रूपं अव्ययवत् प्रयुक्तम्
अनिष्टम्harm/undesired act
अनिष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ऋषीणाम्of the sages
ऋषीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
कृतवान्having done
कृतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (perfective participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having done’
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; सहायकक्रिया (auxiliary)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे पञ्चमी; तस्मात् = therefore
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahakaraka (सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with)
सुरैःwith the gods
सुरैः:
Sahakaraka (सह/सहयोग)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यक्ष्यन्तिwill worship/sacrifice to
यक्ष्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
द्विजाःthe twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन