Previous Verse
Next Verse

Shloka 122

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

ततो नियुक्तो देवेन कुण्डधारो ऽस्य धूमकृत् / असुराणां हितार्थाय तस्मिञ्छुक्रे गते तदा

tato niyukto devena kuṇḍadhāro 'sya dhūmakṛt / asurāṇāṃ hitārthāya tasmiñchukre gate tadā

Pagkaraan, sa utos ng diyos, si Kuṇḍadhāra na tagapaglikha ng usok ay kumilos para sa kapakinabangan ng mga asura, nang si Śukra ay umalis noon.

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण) (temporal context)
TypeIndeclinable
Roottatas (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) of sequence; ‘thereupon/then’
niyuktaḥappointed
niyuktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootni-yuj (धातु) + kta (क्त)
FormKṛdanta past passive participle (क्त-प्रत्यय), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘appointed/assigned’
devenaby the god
devena:
Karaṇa (करण) / Agent-in-passive (कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया), Singular (एकवचन)
kuṇḍadhāraḥKuṇḍadhāra (name/title)
kuṇḍadhāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuṇḍa (प्रातिपदिक) + dhāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa (षष्ठी/उपपद-तत्पुरुष): ‘one who holds/carries a kuṇḍa (bowl/pot)’
asyaof him/this (his)
asya:
Sambandha (सम्बन्ध) (genitive relation)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine/Neuter, Genitive (षष्ठी), Singular (एकवचन)
dhūmakṛtsmoke-maker
dhūmakṛt:
Karta (कर्ता) (apposition to kuṇḍadhāraḥ)
TypeNoun
Rootdhūma (प्रातिपदिक) + kṛt (कृत्, from √kṛ धातु)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa: ‘smoke-maker/one who makes smoke’
asurāṇāmof the asuras
asurāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी), Plural (बहुवचन)
hitārthāyafor (their) benefit
hitārthāya:
Sampradāna (सम्प्रदान) (purpose/beneficiary)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa: ‘for the purpose of welfare/benefit’
tasminin that (time/condition)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine/Neuter, Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन)
śukrein/when Śukra
śukre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन); likely ‘Śukra (Venus/Śukrācārya)’
gatehaving gone; when gone
gate:
Adhikaraṇa (अधिकरण) (locative absolute)
TypeAdjective
Rootgam (धातु) + kta (क्त)
FormKṛdanta past passive participle (क्त), Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन), Masculine/Neuter agreeing with śukre/tasmin; ‘having gone/when (he) had gone’ (locative absolute)
tadāat that time
tadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण) (temporal)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), temporal adverb (कालवाचक क्रियाविशेषण)