Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 49
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् / एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा
Transliteration
viśvaṃ hi brahmatapasā mayā tatra samarpitam / evamuktā mahābhāgā bhartrā satyavatī tadā
Translation
Sapagkat sa pamamagitan ng banal na tapas ng brahmana, inialay ko roon ang buong daigdig. Nang masabi ito ng kanyang asawa, ang mapalad na si Satyavati noon…
Word by Word
विश्वम्the whole world
विश्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन (singular)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
ब्रह्म-तपसाby Brahmanic austerity
ब्रह्म-तपसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन (singular)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/instrumental), एकवचन (singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
समर्पितम्offered/dedicated
समर्पितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अर्प् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सूचक (passive sense)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
उक्ताhaving been spoken to / addressed
उक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)
महा-भागाvery fortunate
महा-भागा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)
भर्त्राby (her) husband
भर्त्रा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन (singular)
सत्यवतीSatyavatī
सत्यवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्यवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)