Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 46
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
उर्वश्यां जज्ञिरे तस्य पत्राः षट् सुमहौजसः / प्रसह्य धर्षितस्तत्र विवशो राजयक्ष्मणा
Transliteration
urvaśyāṃ jajñire tasya patrāḥ ṣaṭ sumahaujasaḥ / prasahya dharṣitastatra vivaśo rājayakṣmaṇā
Translation
Mula kay Urvasi, isinilang ang anim niyang anak na lubhang makapangyarihan. Doon siya’y sapilitang pinahirapan ng rajayakshma at naging walang magawa.
Word by Word
urvaśyāmin Urvaśī
urvaśyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturvaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (sg.)
jajñirewere born
jajñire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.), आत्मनेपद
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m./n.), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (sg.)
patrāḥsons
patrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpatra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (pl.)
ṣaṭsix
ṣaṭ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective), प्रथमा बहुवचन (Nom. pl.)—पुंलिङ्गे ‘patrāḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
su-mahā-ojasāḥof very great vigor
su-mahā-ojasāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahā (प्रातिपदिक) + ojas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), बहुवचन (pl.)—‘patrāḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
prasahyaforcibly, having overpowered
prasahya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpra-sah (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), क्रियाविशेषण
dharṣitaḥafflicted/assailed
dharṣitaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate participle of ‘saḥ’ implied)
TypeVerb
Rootdhṛṣ (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), एकवचन (sg.)
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
vivaśaḥhelpless
vivaśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvivaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), एकवचन (sg.)—अवस्थावाचक विशेषण
rāja-yakṣmaṇāby (the disease) rājayakṣmā (consumption)
rāja-yakṣmaṇā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक) + yakṣman (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः यक्ष्मः); पुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (sg.)