Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 153
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
ऋषय ऊचुः सगरस्यात्मजा नाना कथं जाता महाबलाः / विक्रान्ताः षष्टिसाहस्रा विधिना केन वा वद
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ sagarasyātmajā nānā kathaṃ jātā mahābalāḥ / vikrāntāḥ ṣaṣṭisāhasrā vidhinā kena vā vada
Translation
Sinabi ng mga rishi: “Paano isinilang ang maraming anak ni Sagara na napakalalakas? Sa anong paraan nagkaroon ng animnapung libong matatapang? Ipagpaliwanag.”
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद
सगरस्यof Sagara
सगरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
आत्मजाःsons/offspring
आत्मजाः:
Karta (कर्ता) in question
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; समासः—आत्मनः जाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
नानाvariously/in many ways
नाना:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/विशेषणार्थक-अव्यय (indeclinable: variously/many)
कथम्how
कथम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
जाताःwere born
जाताः:
Kriyā (क्रिया) as participial predicate
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of आत्मजाः
TypeAdjective
Rootमहाबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; समासः—महत् बलम् (कर्मधारय)
विक्रान्ताःvaliant/heroic
विक्रान्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-क्रम् (धातु)
Formक्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
षष्टिसाहस्राःsixty-thousand (in number)
षष्टिसाहस्राः:
Karta (कर्ता) in apposition to आत्मजाः
TypeNoun
Rootषष्टि + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; द्विगु-समासः—षष्टिः सहस्राणि (sixty-thousands)
विधिनाby what method/means
विधिना:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
केनby whom/with what
केन:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
वदtell (us)
वद:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद