Shloka 13
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
स्येनस्तु अपरो हस्त उत्तरः कमलाकलः / प्रमाणघसबिन्दुर्ना जायते विदुरे पुनः
Transliteration
syenastu aparo hasta uttaraḥ kamalākalaḥ / pramāṇaghasabindurnā jāyate vidure punaḥ
Translation
Ang Syena ay isa pang hasta, at ang hilaga ay may kala ng lotus. Ang siksik na tuldok ng sukat ay hindi na muling lilitaw sa malayong dako.
Word by Word
स्येनःhawk/eagle; Syena (name)
स्येनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्येन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; Nominative Singular Masculine
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय; particle
अपरःother/later
अपरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; Nominative Singular Masculine
हस्तःhand; Hasta (name)
हस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; Nominative Singular Masculine
उत्तरःnorthern/superior/latter
उत्तरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; Nominative Singular Masculine
कमला-कलःKamalākala (name/term)
कमला-कलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकमला (प्रातिपदिक) + कल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; Nominative Singular Masculine; ‘lotus-part/lotus-digit’ (technical/name)
प्रमाण-घस-बिन्दुःPramāṇa-ghasa-bindu (technical term/name)
प्रमाण-घस-बिन्दुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक) + घस (प्रातिपदिक) + बिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; Nominative Singular Masculine; multi-member tatpuruṣa (technical compound)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय; negation particle
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
विदुरेin Vidura (place/person)
विदुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविदुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; Locative Singular Masculine
पुनःagain/further
पुनः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति/कालवाचक-अव्यय; adverb