
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम् (Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage)
Ang kabanatang ito ay isang diyalogo ng hari at asceta sa pagitan ni Haring Sagara at ng Bhārgava na rishi na si Aurva. Ipinahayag ni Sagara ang katatagan ng kanyang kaharian at ang husay sa digmaan na natamo sa pag-aaral ng mga astra at śastra, at hayagang itinuring si Aurva bilang guru, tagapagkaloob ng biyaya, at tanging kanlungan. Pagkaraan, inilarawan ang patunay ng lakas ng tapas: ang banal na larangan ng ashram ay nagpapatahimik sa likas na pag-aaway—magkasamang namumuhay ang mandaragit at biktima nang walang takot, at napipigil ang marahas na pagnanasa. Ipinakikita ng “ekolohiya ng kapangyarihang ascetiko” na ang nakatuong tapas ay kayang ayusin muli ang paligid, at na ang lehitimong paghahari at matagumpay na pananakop ay bunga ng kapangyarihang pinagtitibay ng rishi, hindi ng hilaw na lakas. Sa lohika ng angkan, ang paglapit ni Sagara kay Aurva ay tanda ng pagpapatuloy ng dinastiya sa pamamagitan ng basbas ng asceta, ayon sa aral ng Purana na ang kaayusan ay pinangangalagaan ng disiplinadong lakas-espirituwal.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरस्यौर्वाश्रमगमनं नाम पञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५०// सगर उवाच कुशलं मम सर्वत्र महर्षे नात्र संशयः / यस्य मे त्वमनुध्याता शमं भार्गवसत्तमः
Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, ang ikalimampung kabanata na tinatawag na “Pagpunta ni Sagara sa āśrama ni Aurva.” Sinabi ni Sagara: “O dakilang rishi, ako’y nasa kagalingan sa lahat ng dako, walang pag-aalinlangan; O pinakadakila sa angkan ni Bhārgava, ikaw ang nagmamalasakit sa aking kapakanan at nagbibigay ng kapayapaan.”
Verse 2
यस्तथा शिक्षितः पूर्वमस्त्रे शस्त्रे च सांप्रतम् / सो ऽहं कथमशक्तः स्यां सकलारिविनिग्रहे
Kung ako’y naturuan noon sa astra at śastra nang gayon, paano ako magiging walang kakayahan ngayon sa pagpigil sa lahat ng kaaway?
Verse 3
त्वं मे गुरुः सुहृद्दैवं बन्धुर्मित्रं च केवलम् / न ह्यन्यमभिजानामि त्वामृते पितरं च मे
Ikaw ang aking guro, banal na kaibigang tulad ng diyos, kamag-anak at tanging kaibigan. Maliban sa iyo at sa aking ama, wala na akong ibang kilala.
Verse 4
त्वयोपदिष्टेनास्त्रेण सकला भूभृतो मया / विजिता यदनुस्मृत्या शक्तिः सा तपसस्तव
Sa sandatang itinuro mo, napagwagi ko ang lahat ng mga hari. Ang lakas na sumisiklab sa pag-alaala nito ay bunga ng iyong matinding tapasya.
Verse 5
तपसा त्वं जगत्सर्वं पुनासि परिपासि च / स्रष्टुं संहर्त्तुमपि च शक्नोष्येव न संशयः
Sa pamamagitan ng tapasya, nililinis mo at iniingatan ang buong daigdig. Kaya mo ring lumikha at lumipol—walang pag-aalinlangan.
Verse 6
महाननन्यसामान्यप्रभावस्तपसश्च ते / इह तस्यैकदेशो ऽपि दृश्यते विस्मयप्रदः
Dakila at walang kapantay ang bisa ng iyong tapasya. Dito, kahit isang munting bahagi nito’y nakikita at nakapaghahatid ng pagkamangha.
Verse 7
पश्यसिंहासने बाल्यादुपेत्य मृगपोतकः / पिबत्यंभः शनैर्ब्रह्मन्निःशङ्कं ते तपोवने
O Brahman, masdan—sa iyong gubat ng tapasya, isang batang usa mula pagkabata’y lumalapit sa trono at dahan-dahang umiinom ng tubig nang walang takot.
Verse 8
धयत्यत्रातिविस्रंभात् कृशापि हरिणी स्तनम् / करोति मृगशृङ्गाग्रे गण्डकण्डूयनं रुरुः
Dito, dahil sa lubos na pagtitiwala, kahit payat na inahing usa ay nagpapasuso; at ang ruru na usa ay kinakamot ang pisngi sa dulo ng sungay ng usa.
Verse 9
नवप्रसूतां हरिणीं हत्वा वृत्त्यै वनान्तरे / व्याघ्री त्वत्तपसावासे सैव पुष्णाति तच्छिशून्
Kahit para sa ikabubuhay sa gubat ay pinatay ang inahing usa na bagong panganak, sa tahanan ng iyong pag-aayuno at pagninilay, ang parehong tigresa ang nag-aaruga sa mga anak nito.
Verse 10
गजं द्रुतमनुद्रुत्य सिंहो यस्मादिदं वनम् / प्रविष्टो ऽनुसरन्तौ त्वद्भयादेकत्र तिष्ठतः
Ang leon ay pumasok sa gubat na ito habang hinahabol ang elepanteng mabilis tumakbo; ngunit dahil sa takot sa iyo, ang humahabol at ang hinahabol ay tumitigil sa iisang lugar.
Verse 11
नकुलस्त्वाशुमार्जारमयूरशशपन्नगाः / वृकसूकरशार्दूलशरभर्क्षप्लवङ्गमाः
Narito ang monggoose, pusa, paboreal, kuneho, mga ahas; gayundin ang mga lobo, baboy-ramo, tigre, sarabha, oso, at mga unggoy.
Verse 12
सृगाला गवयागावो हरिणा महिषास्तथा / वने ऽत्र सहजं वैरं हित्वा मैत्रीमुपागताः
Sa gubat na ito, ang mga asong-gubat, gavaya, baka, usa, at kalabaw ay iniwan ang likás na alitan at nakamit ang pagkakaibigan.
Verse 13
एवंविधा तपःशक्तिर्लोकविस्मयदायिनी / न क्वापि दृश्यते ब्रह्मंस्त्वामृते भुवि दुर्लभा
Ang ganitong lakas ng tapas na nagpapamangha sa daigdig—O Brahman, kung wala ka, ito’y bihira sa lupa at hindi makikita saanman.
Verse 14
अहं तु त्वत्प्रसादेन विजित्य वसुधामि माम् / रिपुभिः सह विप्रर्षे स्वराज्यं समुपागतः
O banal na rishi, sa iyong biyaya ay napagtagumpayan ko ang lupa at, kasama ang pagpapasuko sa mga kaaway, natamo ko ang aking sariling kaharian.
Verse 15
वश्यामात्यस्त्रिवर्गे ऽपि यथायोग्यकृतादरः / त्वयोपदिष्टमार्गेण सम्यग्राज्यमपालयम्
Masunurin ang aking mga ministro; sa dharma, artha, at kama ay nagbigay ako ng nararapat na paggalang; at sa landas na itinuro mo, maayos kong pinamahalaan ang kaharian.
Verse 16
एवं प्रवर्त्तमानस्य मम राज्ये ऽवतिष्ठतः / भवद्दिदृक्षा संजाता सापेक्षा भृगुपुङ्गव
O pinakadakila sa angkan ni Bhrigu, habang ako’y nananatili at namamahala sa kaharian, sumibol sa akin ang pagnanais na makita ka; nananatili itong may pag-asam.
Verse 17
किं त्वद्य मयि पर्याप्तमनपत्यतयैव मे / पितृपिण्डप्रदानेन सह संरक्षणं भुवः
Ngunit ngayon, ano ang sapat sa akin? Dahil wala akong anak, paano ko maihahandog ang piṇḍa sa mga ninuno at kasabay nito’y mapangangalagaan ang lupa?
Verse 18
तदिदं दुःशमत्यर्थमनिवार्यं मनोगतम् / नानयो ऽपहर्त्तां लोकंऽस्मिन् ममेति त्वामुपागतः
Ito ang nasa aking kalooban—lubhang mabigat at hindi mapipigil na pasiya. Sa mundong ito, ang karapatang ‘ito ay akin’ ay hindi maaagaw ng iba; kaya lumapit ako sa iyo upang sumandig.
Verse 19
इत्युक्तः सगरेणाथ स्थित्वा सो ऽतर्मनाः क्षणम् / उवाच भगवानौर्वः सनिदेशमिदं वचः
Nang masabi ito ni Sagara, tumigil siya sandali, nagmuni sa loob. Pagkaraan, nagsalita si Bhagavan Aurva ng mga salitang ito na may tagubilin.
Verse 20
नियम्य सह भार्याभ्यां किञ्चित्कालमिहावस / अवाप्स्यति ततो ऽभीष्टं भवान्नात्र विचारमा
Magpigil at sumunod sa mga tuntunin kasama ang iyong dalawang asawa, at manahan dito nang ilang panahon. Pagkaraan, makakamtan mo ang ninanais; huwag nang mag-alinlangan.
Verse 21
स च तत्रावसत्प्रीतस्तच्छुश्रूषापरायमः / पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा भक्तियुक्तश्चिरं तदा
Nanatili siya roon nang may galak at buong sigasig sa paglilingkod. Ang haring maka-dharma, kasama ang dalawang asawa, ay namalagi roon nang matagal na may debosyon.
Verse 22
राजपत्न्यौ च ते तस्य सर्वकालमतन्द्रिते / मुनेरतनुतां प्रीतिं विनयाचारभक्तिभिः
Ang dalawang reyna ay laging masigasig at hindi nagpabaya; sa kababaang-loob, mabuting asal, at debosyon ay pinalalago nila ang kagalakan ng muni.
Verse 23
भक्त्या शुश्रूषया चैव तयोस्तुष्टो महामुनिः / राजपत्न्यौ समाहूय इदं वचनम ब्रवीत्
Dahil sa kanilang debosyon at masigasig na paglilingkod, nalugod ang Dakilang Muni; ipinatawag niya ang dalawang reyna at sinabi ang mga salitang ito.
Verse 24
भवत्यौ वरमस्मत्तो व्रियतां काममीप्सितम् / दास्यामि तं न संदेहो यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्
Kayong dalawa, pumili ng biyayang ninanais mula sa akin; kahit napakahirap makamtan, tiyak na ibibigay ko iyon.
Verse 25
ततः प्रणम्यशिरसा ते ऽप्युभे तं महामुनिम् / ऊचतुर्भगवान्पुत्रान्कामयावेति सादरम्
Pagkaraan, yumuko silang dalawa at nagbigay-galang sa Dakilang Muni, at magalang na nagsabi: “Bhagavan, ninanais naming magkaroon ng mga anak na lalaki.”
Verse 26
ततस्ते भगवानाह भवतीभ्यां मया पुनः / राज्ञश्चप्रियकामेन वरो दत्तो ऽयमीप्सितः
Pagkatapos, sinabi ng muning tulad ng Bhagavan: “Sa inyo dalawa, at ayon sa minamahal na hangarin ng hari, naibigay ko na ang ninanais na biyayang ito.”
Verse 27
पुत्रवत्यौ महाभागे भवत्यौ मत्प्रसादतः / भवेतां ध्रुवमन्यच्च श्रूयतां वचनं मम
O kayong mapalad, sa aking biyaya kayo’y tiyak na magiging ina ng mga anak na lalaki; at may iba pa—pakinggan ninyo ang aking salita.
Verse 28
पुत्रो भविष्यत्येकस्यामेकः सो ऽनतिधार्मिकः / तथापि तस्य कल्पान्तं संभूतिश्च भविष्यति
Mula sa isang reyna ay isisilang ang iisang anak na lalaki; hindi siya lubhang maka-Dharma. Gayunman, sa wakas ng kalpa ay magkakaroon din siya ng mapalad na paglitaw.
Verse 29
षष्टिः पुत्रसहस्राणामपरस्यां च जायते / अकृतार्थाश्च ते सर्वे विनङ्क्ष्यन्त्यचिरादिव
Mula sa isa pang reyna ay isisilang ang animnapung libong anak na lalaki. Silang lahat ay hindi makakamit ang layon at malilipol sa di kalaunan.
Verse 30
एवंविधगुणेपेतो वरौ दत्तौ मया युवाम् / अभीप्सितं तु यद्यस्याः स्वेच्छया तत्प्रकीर्त्यताम्
Ibinigay ko na sa inyong dalawa ang mga biyayang ganitong uri ng kabutihan bilang mapapangasawa. Ngayon, kung ano man ang ninanais niya, hayaan siyang ipahayag iyon ayon sa sariling kalooban.
Verse 31
एवमुक्ते तु मुनिना वैदर्भ्यान्वयवर्द्धनम् / वरयामास तनयं पुत्रानन्यास्तथा परा
Nang sabihin ito ng muni, pinili ni Vaidarbhī ang anak na magpapalago ng angkan; at ang isa pa ay pumili rin ng iba pang mga anak na lalaki.
Verse 32
इति दत्त्वा वरं राज्ञे सगराय महामुनिः / सभार्यामनुमान्यैनं विससर्ज पुरीं प्रति
Sa gayon, matapos ibigay ng dakilang muni ang biyaya kay Haring Sagara, pinahintulutan niya ang hari kasama ang asawa at pinauwi patungo sa lungsod.
Verse 33
मुनिना समनुज्ञातः कृत कृत्यो महीपतिः / रथमारुह्य वेगेन सप्रियः प्रययौ पुरीम्
Nang mapahintulutan ng muni, ang haring natupad na ang tungkulin ay sumakay sa karwahe kasama ang mga minamahal at nagmadaling tumungo sa kanyang lungsod.
Verse 34
स प्रविश्य पुरीं रम्यां त्दृष्टपुष्टजनावृताम् / आनन्दितः पौरजनै रेमे परमया मुदा
Pumasok siya sa marikit na lungsod na napapaligiran ng masagana at malalakas na mamamayan; sa galak ng mga taga-lungsod, siya’y nagdiwang sa sukdulang tuwa.
Verse 35
एतस्मिन्नेव काले तु राजपत्न्यावुभे नृप / राज्ञे प्रावोचतां गर्भं मुदा परमया युते
Sa panahong iyon, O hari, ang dalawang reyna na puspos ng sukdulang galak ay nagsabi sa hari na sila’y nagdadalang-tao.
Verse 36
ववृधे च तयोर्गर्भः शुक्लपक्षे यथोडुराट् / सह संतोषसंपत्त्या पित्रोः पौरजनस्य च
Lumago ang dinadala ng dalawa na parang buwan sa maliwanag na kalahati; kasabay nito’y lumago rin ang kasiyahan at kasaganaan ng mga magulang at ng mga taga-lungsod.
Verse 37
संपूर्णे तु ततः काले मुहूर्ते केशिनीशुभे / असूयताग्निगर्भाभं कुमारममितद्युतिम्
Nang maganap ang panahon, sa mapalad na sandali ni Keśinī, siya’y nagsilang ng isang prinsipe na nagniningning na tila sinapupunan ng apoy, may di-masukat na liwanag.
Verse 38
जातकर्मादिकं तस्य कृत्वा चैव यथाविधि / असमञ्चस इत्येव नाम तस्या करोन्नृपः
Matapos isagawa ang jātakarma at iba pang banal na ritwal ayon sa tuntunin, pinangalanan siya ng hari na “Asamañcasa”.
Verse 39
सुमतिश्चापि तत्काले गर्भालाबमसूयत / संप्रसूतं तु तं त्यक्तं दृष्ट्वा राजाकरोन्मनः
Noon din, si Sumati ay nagkimkim ng inggit at poot kay Garbhālāba; nang makita ng hari ang sanggol na bagong silang na itinakwil, nabagabag ang kanyang kalooban.
Verse 40
तज्ज्ञात्वा भगवानौर्वस्तत्रागच्छद्यदृच्छया / सम्यक् संभावितो राज्ञा तमुवाच त्वरान्वितः
Nang malaman iyon, dumating doon si Bhagavān Aurva na wari’y nagkataon; matapos siyang parangalan ng hari nang nararapat, agad siyang nagsalita sa kanya nang may pagmamadali.
Verse 41
गर्भालाबुरयं राजन्न त्यक्तुं भवतार्हति / पुत्राणां षष्टिसाहस्रबीजभूतो यतस्तव
O Hari, hindi mo dapat itakwil ang Garbhālāba na ito; sapagkat siya ang magiging binhi ng animnapung libong anak na lalaki mo.
Verse 42
तस्मात्तत्सकलीकृत्य घृतकुंभेषु यत्नतः / निःक्षिप्य सपिधानेषु रक्षणीयं पृथक्पृथक्
Kaya dapat, hati-hating pagputul-putulin siya, ilagay sa mga banga ng ghee, takpan nang mahigpit, at ingatan ang bawat isa nang magkakahiwalay.
Verse 43
सम्यगेवं कृते राजन्भवतो मत्प्रसादतः / यथोक्तसंख्या पत्राणां भविष्यति न संशयः
O hari, kapag ginawa ito nang wasto, sa aking biyaya ang bilang ng mga dahon ay magiging gaya ng sinabi; walang pag-aalinlangan.
Verse 44
काले पूर्णे ततः कुम्भान्भित्त्वा निर्यान्ति ते पृथक् / एवं ते षष्टिसाहस्रं पुत्राणां जायते नृप
Kapag ganap na ang panahon, babasagin nila ang mga banga at lalabas nang magkakahiwalay; sa gayon, O hari, isisilang ang animnapung libong anak na lalaki.
Verse 45
इत्युक्त्वा भगवानौर्वस्तत्रैवान्तरधाद्विभुः / राजा च तत्तथा चक्रे यथौर्वेण समीरितम्
Pagkasabi nito, naglaho roon mismo ang Bhagavan Aurva; at ginawa rin ng hari ang ayon sa ipinahayag ni Aurva.
Verse 46
ततः संवत्सरे पूर्णे घृतकुंभात्क्रमेण ते / भित्त्वाभित्त्वा पुनर्जज्ञुः सहसैवानुवासरम्
Pagkaraan, nang maganap ang isang taon, sunod-sunod nilang binasag ang mga banga ng ghee; araw-araw, bigla silang muling isinilang.
Verse 47
एवं क्रमेण संजातास्तनयास्ते महीपते / ववृधुः संघशो राजन्षष्टिसाहस्रसंख्याया
O tagapamahala ng lupa, sa gayong paraan ay sunod-sunod na isinilang ang iyong mga anak; O hari, lumaki sila nang pangkat-pangkat, na may bilang na animnapung libo.
Verse 48
अपृथग्धर्मचरणा महाबलपराक्रमाः / बभूवुस्ते दुराधर्षाः क्रूरात्मानो विशेषतः
Sila’y iisa sa pagsasagawa ng dharma, may dakilang lakas at kabayanihan; lalo na sila’y naging mahirap daigin at may pusong malupit.
Verse 49
स नातिप्रीतिमांस्तेषु राजा मतिमतां वरः / केशिनीतनयं त्वेकं बहुमान सुतं प्रियम्
Ang haring pinakadakila sa mga marurunong ay hindi gaanong nalulugod sa kanila; ngunit ang anak ni Keśinī lamang ang pinarangalan bilang minamahal na anak.
Verse 50
विवाहं विधिवत्तस्मै कारयामास पार्थिवः / सचाप्यानन्दयामास स्वगुणैः सुहृदो ऽखिलान्
Ipinagdiwang ng hari ang kasal para sa kanya ayon sa wastong ritwal; at siya rin ay nagpasaya sa lahat ng kaibigan sa pamamagitan ng kanyang mabubuting katangian.
Verse 51
एवं प्रवर्त मानस्य केशिनीतनयस्य तु / अजायत सुतः श्रीमानंशुमानिति विश्रुतः
Sa gayong pag-iral ng anak ni Keśinī, isinilang ang isang maringal na anak na lalaki, na nakilala sa pangalang “Aṃśumān.”
Verse 52
स बाल्य एव मतिमानुदारैः स्वगुणैर्भृशम् / प्रीणयामास सुत्दृदः स्वपितामहमेव च
Mula pagkabata siya’y marunong; sa kanyang mararangal na katangian, labis niyang pinasaya ang kanyang ama at maging ang kanyang lolo.
Verse 53
एतस्मिन्नन्तरे राज्ञस्तस्य पुत्रो ऽसमञ्जसः / आविष्टो नष्टचेष्टो ऽभूत्स पिशाचेन केन चित्
Sa sandaling iyon, ang anak ng hari na si Asamañjasa ay sinapian ng isang piśāca at nawalan ng ulirat at kakayahang kumilos.
Verse 54
स तु कश्चिदभूद्वैश्यः पूर्वजन्मनि धर्मवित् / कस्याचिद्विषये राज्ञः प्रभूतधनधान्यवान्
Sa nakaraang buhay, siya ay isang vaiśya na nakaaalam ng dharma; sa isang nasasakupan ng hari, siya’y sagana sa yaman at ani.
Verse 55
स कदाचिदरण्येषु विचरन्निधिमुत्तमम् / दृष्ट्वा ग्रहीतुमारेभे वणिग्लोभवरिप्लुतः
Minsan, habang naglalakad sa gubat, nakita niya ang isang dakilang kayamanan; dahil sa kasakiman ng mangangalakal, sinimulan niyang angkinin iyon.
Verse 56
ततस्तद्रक्षको ऽभ्येत्य पिशाचः प्राह तं तदा / क्षुधितो ऽहं चिरादस्मिन्निवसन्निधिपालकः
Pagkaraan, lumapit ang piśāca na tagapagbantay ng kayamanan at nagsabi: “Matagal na akong naninirahan dito bilang tagapag-ingat ng nidhī; ako’y gutom.”
Verse 57
तस्मात्तत्परिहाराय मम दत्त्वा गवामिषम् / कामतः प्रतिगृह्णीष्व निधिमेनं ममाज्ञया
Kaya upang maiwasan ang kapahamakan, ibigay mo sa akin ang karne ng baka; at sa aking utos, tanggapin mo ang kayamanang ito ayon sa nais mo.
Verse 58
सतस्मै तत्परिश्रुत्य दास्यामीति गवामिषम् / आदत्त च निधिं तं तु पिशाचेनानुमोदितः
Nang marinig iyon, nangako siya, “Ibibigay ko sa iyo ang karne ng baka”; at sa pagsang-ayon ng piśāca, kinuha niya ang kayamanang iyon.
Verse 59
न प्रादाच्च ततो मौढ्यात्तस्मै यत्तत्प्रतिश्रुतम् / प्रतिश्रुताप्रदानोत्थरोषं न श्रद्दधे नृप
Ngunit dahil sa kamangmangan, hindi niya ibinigay ang ipinangako; O hari, hindi siya naniwala sa poot na ibinubunga ng paglabag sa pangako.
Verse 60
तमेवं सुचिरं कालं प्रतीक्ष्याशनकाङ्क्षया / अपनीतधनः सो ऽपि ममार व्यथितः क्षुधा
Sa pag-asang magkakaroon ng pagkain, matagal siyang naghintay; nang maagaw ang kanyang yaman, siya man ay namatay na pinahihirapan ng gutom.
Verse 61
वैश्यो ऽपि बालो मरणं संप्राप्य सगरस्य तु / बभूव काले केशिन्यां तनयो ऽन्वयवर्द्धनः
Ang batang vaiśya ay namatay rin; nang dumating ang panahon, isinilang siyang anak ni Sagara kay Keśinī—tagapagpalago ng angkan.
Verse 62
अशरीरः पिशाचे ऽपि पूर्ववैरमनुस्मरन् / वायुभूतो ऽविशद्देहं राजपुत्रस्य भूपते
O bhūpati, ang piśāca na walang katawan ay naalala ang dating alitan, naging parang hangin, at pumasok sa katawan ng prinsipe.
Verse 63
तेनाविष्टस्ततः सो ऽपि क्रूरचित्तो ऽभवत्तदा / मतिविभ्रंशमासाद्य मुहुस्तेन बलात्कृतः
Sinapian nito, siya ay naging malupit ang isipan. Nawalan ng katinuan, siya ay paulit-ulit na napuwersa ng kapangyarihang iyon.
Verse 64
असमञ्जसत्वं नगरे चक्रे सो ऽपि नृशंसवत् / बालांश्च यूनः स्थविरान्योषितश्च सदा खलः
Gumawa siya ng mga hindi tamang gawain sa lungsod tulad ng isang malupit. Ang masamang taong iyon ay laging pinahihirapan ang mga bata, kabataan, matatanda, at kababaihan.
Verse 65
हत्वाहत्वा प्रचिक्षेप सरय्वामतिनिर्दयः / ततः पौरजनाः सर्वे दृष्ट्वा तस्य कदर्यताम्
Sa sobrang kawalan ng awa, pinatay niya sila at itinapon sa ilog ng Sarayu. Pagkatapos, nakita ng lahat ng mamamayan ang kanyang kasamaan...
Verse 66
बहुशो निकृतास्तेन गत्वा राज्ञे व्यजिज्ञापन् / राजा च तदुपश्रुत्य तमाहूय प्रयत्नतः
Matapos na paulit-ulit na pahirapan niya, sila ay pumunta sa Hari at nagsumbong. Ang Hari, nang marinig iyon, ay ipinatawag siya nang may pagsisikap.
Verse 67
वारयामास बहुधा दुःखेन महतान्वितः / बहुशः प्रतिषिद्धो ऽपि पित्रा तेन महात्मना
At pinigilan siya sa maraming paraan, na puno ng matinding kalungkutan. Bagaman paulit-ulit na ipinagbawal ng marangal na amang iyon...
Verse 68
जले तप्ते च संतप्ताः संबभूवुर्यथा यवाः / नाशकत्तं यदा पापाद्विनिवर्त्तयितुं नृपः
Gaya ng sebada na napapaso sa kumukulong tubig, gayon sila napuspos ng pagdurusa. Nang hindi na siya maibalik ng hari mula sa kasalanan.
Verse 69
लोकापवादभीरुत्वाद्विषयानत्यजत्तदा
Dahil sa takot sa panlalait ng madla, hindi niya noon tinalikuran ang mga layaw ng pandama.
The core event is King Sagara’s engagement with Sage Aurva at his hermitage; Sagara foregrounds Aurva’s role as guru and source of power, while the hermitage itself becomes evidence of Aurva’s tapas through the pacification of natural hostilities.
It signifies a localized suspension of ordinary dharmic-physical behavior caused by tapas-shakti—an ascetic “field effect” that reorders prakritic impulses, serving as a cosmological proof that spiritual discipline can stabilize and harmonize the manifested world.
Vamsha/Vamshanucharita is the strongest alignment: the chapter encodes dynastic legitimacy and royal success as dependent on rishi-authorization and tapas-derived power, even though it implicitly rests on the cosmological assumption that tapas can modulate creation’s operational laws.