Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
दया विधेया दीनेषु श्रेय उत्तममिच्छता / योगश्च सादनीयो वै शत्रूणां निग्रहस्तथा
Transliteration
dayā vidheyā dīneṣu śreya uttamamicchatā / yogaśca sādanīyo vai śatrūṇāṃ nigrahastathā
Translation
Ang nagnanais ng pinakamataas na kabutihan ay dapat mahabagin sa mga dukha. Dapat isagawa ang yoga, at gayundin ay supilin ang mga kaaway.
Word by Word
दयाcompassion
दया:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विधेयाshould be practiced
विधेया:
Kriya (क्रिया; obligation predicate)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formकृदन्त; विधेय (gerundive/यत्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be done/should be practiced’
दीनेषुtoward the needy
दीनेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; ‘among/with the poor’
श्रेयःthe good, welfare
श्रेयः:
Karma (कर्म/Object of ‘icchatā’)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्highest
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘śreyaḥ’)
इच्छताby (one) desiring
इच्छता:
Karana (करण; agent/qualifier of obligation)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसक-सम्भाव्य; ‘by one who desires’
योगःyoga, discipline
योगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सादनीयःshould be practiced
सादनीयः:
Kriya (क्रिया; obligation predicate)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formकृदन्त; साधनीय (gerundive/अनीयर्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be accomplished/practiced’
वैindeed
वै:
Nipāta (निपात/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण (emphatic particle)
शत्रूणाम्of enemies
शत्रूणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
निग्रहःrestraint, subjugation
निग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनि + ग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/समुच्चयार्थ (thus; likewise)