Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
मन्दस्फुरद्दन्तमरीचिजाल विद्योतिताननसरोजजितेन्दुभाभिः / प्रत्यग्रयौवनभरासवल्गुगीर्भिः स प्रेममन्थरकटाक्षनिरीक्षणाभिः
Transliteration
mandasphuraddantamarīcijāla vidyotitānanasarojajitendubhābhiḥ / pratyagrayauvanabharāsavalgugīrbhiḥ sa premamantharakaṭākṣanirīkṣaṇābhiḥ
Translation
Sa kanilang banayad na ngiti, ang lambat ng sinag mula sa kumikislap na mga ngipin ay nagpapaliwanag sa lotus ng mukha at tila dinadaig ang liwanag ng buwan; taglay ang sariwang bigat ng kabataan, matamis ang pananalita, at ang sulyap ng kanilang mga mata’y marahang pinapabagal ng pag-ibig.
Word by Word
मन्दस्फुरद्दन्तमरीचिजालविद्योतिताननसरोजजितेन्दुभाभिःwith moonlike radiance, their lotus-faces lit by a gentle flashing net of tooth-rays
मन्दस्फुरद्दन्तमरीचिजालविद्योतिताननसरोजजितेन्दुभाभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootमन्द + स्फुरत् (कृदन्त, √स्फुर् शतृ) + दन्त + मरीचि + जाल + विद्योतित (कृदन्त, √द्युत् + वि) + आनन + सरोज + जित (कृदन्त, √जि) + इन्दुभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः; इन्दुभा (moonlike radiance) विशेष्य; दन्तमरीचिजाल-विद्योतित (faces lit by a net of tooth-rays) + आननसरोज (lotus-faces) + जित (surpassing)
प्रत्यग्रयौवनभरासवल्गुगीर्भिःwith very charming speech full of fresh youth
प्रत्यग्रयौवनभरासवल्गुगीर्भिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रत्यग्र + यौवन + भर + असु + वल्गु + गिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; तत्पुरुषः—प्रत्यग्रयौवनभर (fresh fullness of youth) + असु-वल्गु (very charming) + गिर् (speech)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम
प्रेममन्थरकटाक्षनिरीक्षणाभिःwith affectionate, lingering side-glances
प्रेममन्थरकटाक्षनिरीक्षणाभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रेम + मन्थर + कटाक्ष + निरीक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; तत्पुरुषः—प्रेममन्थर (slow/soft with affection) + कटाक्षनिरीक्षण (side-glance looks)