Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 30

रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः

Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode

मृगौघाः प्रत्यपद्यन्त पर्वता इव मेदिनीम् / नाराचा विद्धसर्वाङ्गाः सिंहर्क्षशरभादयः

mṛgaughāḥ pratyapadyanta parvatā iva medinīm / nārācā viddhasarvāṅgāḥ siṃharkṣaśarabhādayaḥ

Ang mga kawan ng mga hayop—mga leon, oso, Sarabha, at iba pa—ay bumagsak sa lupa na parang mga bundok, ang kanilang buong katawan ay tinusok ng mga bakal na palaso.

मृगौघाःhosts of beasts
मृगौघाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग + ओघ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘मृगाणाम् ओघाः’ (floods/hosts of beasts)
प्रत्यपद्यन्तfell back/retreated
प्रत्यपद्यन्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति√पद् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इवlike
इव:
Upamā-dyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा-निपात/particle of comparison)
मेदिनीम्the earth
मेदिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन (acc. sg.)
नाराचाःiron arrows
नाराचाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाराच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विद्धसर्वाङ्गाःpierced in all limbs
विद्धसर्वाङ्गाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√व्यध् (धातु; ‘विद्ध’ क्त) + सर्व + अङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘विद्धानि सर्वाणि अङ्गानि येषाम्’ (whose all limbs were pierced)
सिंहर्क्षशरभादयःlions, bears, śarabhas, and others
सिंहर्क्षशरभादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह + ऋक्ष + शरभ + आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्वः (समाहार/इतरेतर) + ‘आदि’ (and others)