Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः / प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः
Transliteration
mayūrakekirīvṛndaiḥ saṃgīta madhurasvaraiḥ / pravṛttanṛttaṃ parito vitatodagrabarhibhiḥ
Translation
Ang mga pangkat ng paboreal na umaawit sa matatamis na tinig ay nagpasimula ng tila sayaw sa paligid, at ang kanilang matataas na nakabukang balahibo’y pumuno sa mga dako.
Word by Word
मयूर-केकिरी-वृन्दैःby flocks of peacocks
मयूर-केकिरी-वृन्दैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमयूर (प्रातिपदिक) + केकिरी (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग (वृन्द) — “by flocks of peacocks (kekirīs)”
संगीतम्sung, melodious
संगीतम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootसंगीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण — “sung/melodious”
मधुर-स्वरैःwith sweet notes
मधुर-स्वरैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमधुर (प्रातिपदिक) + स्वर (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; पुल्लिङ्ग (स्वर) — “with sweet notes/voices”
प्रवृत्त-नृत्तम्with dancing begun
प्रवृत्त-नृत्तम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त (कृदन्त; √वृत्/वृत्त्) + नृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण — “in which dancing has begun / set into dance”
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: all around)
वितत-उदग्र-बर्हिभिःby those with spread, raised plumes
वितत-उदग्र-बर्हिभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवितत (कृदन्त; √तन्) + उदग्र (प्रातिपदिक) + बर्हिन् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; पुल्लिङ्ग (बर्हिन्) — “by (peacocks) with spread, lofty crests/plumes”