Shloka 30
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
पितरौ ते कुशलिनो वत्स किंभ्रातरस्तथा / अनायासेन ते वृत्तिर्वर्तते चाथ कर्हिचित्
Transliteration
pitarau te kuśalino vatsa kiṃbhrātarastathā / anāyāsena te vṛttirvartate cātha karhicit
Translation
Anak, ligtas ba at maayos ang iyong mga magulang? Paano ang iyong mga kapatid? At ang iyong kabuhayan, umaandar ba nang walang hirap?
Word by Word
पितरौ(your) parents (father and mother)
पितरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
तेyour
ते:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (your)
कुशलिनौwell/healthy
कुशलिनौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुशलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण (pitarau)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
किम्whether?/how?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (interrogative particle)
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुकरणार्थ (and likewise/also)
अनायासेनwithout strain/effort
अनायासेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअनायास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/हेतुवाचक (‘without effort’)
तेyour
ते:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (your)
वृत्तिःlivelihood/means of living
वृत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वर्ततेgoes on/continues
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अथand then/further
अथ:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/प्रसङ्गार्थ (then/and further)
कर्हिever/at any time
कर्हि:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootकर्हि (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक/प्रश्नार्थ (when/ever)
चित्at all
चित्:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (enclitic particle) — ‘at all/ever’ (with karhi)