Adhyaya 4

Verse 1

श्रीनारद उवाच एवं वृत: शतधृतिर्हिरण्यकशिपोरथ । प्रादात्तत्तपसा प्रीतो वरांस्तस्य सुदुर्लभान् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Nārada: Nang siya’y hingan nang gayon, si Panginoong Brahmā, na lubhang nasiyahan sa napakahirap na pag-aayuno ni Hiraṇyakaśipu, ay nagkaloob sa kanya ng mga biyayang bihirang makamtan.

Verse 2

श्रीब्रह्मोवाच तातेमे दुर्लभा: पुंसां यान् वृणीषे वरान् मम । तथापि वितराम्यङ्ग वरान् यद्यपि दुर्लभान् ॥ २ ॥

Sinabi ni Brahmā: O Hiraṇyakaśipu, ang mga biyayang hinihingi mo ay mahirap makamtan ng karaniwang tao; gayunman, anak, ipagkakaloob ko sa iyo ang mga ito kahit bihira silang makuha.

Verse 3

ततो जगाम भगवानमोघानुग्रहो विभु: । पूजितोऽसुरवर्येण स्तूयमान: प्रजेश्वरै: ॥ ३ ॥

Pagkaraan nito, umalis ang Panginoong Brahmā, ang makapangyarihang tagapagkaloob ng di-nagkakamaling biyaya, matapos sambahin ng pinakamahusay sa mga asura, si Hiraṇyakaśipu, at purihin ng mga dakilang rishi at banal na nilalang.

Verse 4

एवं लब्धवरो दैत्यो बिभ्रद्धेममयं वपु: । भगवत्यकरोद् द्वेषं भ्रातुर्वधमनुस्मरन् ॥ ४ ॥

Sa gayon, nang matanggap ang biyaya at magtaglay ng kumikislap na katawang tila ginto, patuloy na inalala ni Hiraṇyakaśipu ang pagkamatay ng kanyang kapatid; kaya siya’y napuno ng inggit at poot laban kay Panginoong Viṣṇu.

Verse 5

स विजित्य दिश: सर्वा लोकांश्च त्रीन् महासुर: । देवासुरमनुष्येन्द्रगन्धर्वगरुडोरगान् ॥ ५ ॥ सिद्धचारणविद्याध्रानृषीन् पितृपतीन्मनून् । यक्षरक्ष:पिशाचेशान् प्रेतभूतपतीनपि ॥ ६ ॥ सर्वसत्त्वपतीञ्जित्वा वशमानीय विश्वजित् । जहार लोकपालानां स्थानानि सह तेजसा ॥ ७ ॥

Ang dakilang asura na si Hiraṇyakaśipu ay nagwagi sa lahat ng dako at sinakop ang mga daigdig sa tatlong antas. Tinalo niya ang mga deva, asura, mga hari ng tao, Gandharva, Garuḍa, malalaking ahas, Siddha, Cāraṇa, Vidyādhara, mga rishi, si Yama na panginoon ng mga Pitṛ, ang mga Manu, Yakṣa, Rākṣasa, mga pinuno ng Piśāca, at mga panginoon ng preta at bhūta. Matapos daigin ang mga tagapamahala ng lahat ng nilalang at pasukuin sila, inagaw niya ang mga luklukan ng mga lokapāla kasama ang kanilang kapangyarihan at ningning.

Verse 6

स विजित्य दिश: सर्वा लोकांश्च त्रीन् महासुर: । देवासुरमनुष्येन्द्रगन्धर्वगरुडोरगान् ॥ ५ ॥ सिद्धचारणविद्याध्रानृषीन् पितृपतीन्मनून् । यक्षरक्ष:पिशाचेशान् प्रेतभूतपतीनपि ॥ ६ ॥ सर्वसत्त्वपतीञ्जित्वा वशमानीय विश्वजित् । जहार लोकपालानां स्थानानि सह तेजसा ॥ ७ ॥

Ang dakilang asura na si Hiraṇyakaśipu ay nagwagi sa lahat ng dako at sinakop ang mga daigdig sa tatlong antas. Tinalo niya ang mga deva, asura, mga hari ng tao, Gandharva, Garuḍa, malalaking ahas, Siddha, Cāraṇa, Vidyādhara, mga rishi, si Yama na panginoon ng mga Pitṛ, ang mga Manu, Yakṣa, Rākṣasa, mga pinuno ng Piśāca, at mga panginoon ng preta at bhūta. Matapos daigin ang mga tagapamahala ng lahat ng nilalang at pasukuin sila, inagaw niya ang mga luklukan ng mga lokapāla kasama ang kanilang kapangyarihan at ningning.

Verse 7

स विजित्य दिश: सर्वा लोकांश्च त्रीन् महासुर: । देवासुरमनुष्येन्द्रगन्धर्वगरुडोरगान् ॥ ५ ॥ सिद्धचारणविद्याध्रानृषीन् पितृपतीन्मनून् । यक्षरक्ष:पिशाचेशान् प्रेतभूतपतीनपि ॥ ६ ॥ सर्वसत्त्वपतीञ्जित्वा वशमानीय विश्वजित् । जहार लोकपालानां स्थानानि सह तेजसा ॥ ७ ॥

Si Hiraṇyakaśipu, ang dakilang asura, ay nagwagi sa lahat ng dako at sinakop ang mga planeta sa tatlong daigdig—itaas, gitna, at ibaba—kabilang ang mga deva, asura, mga haring-tao, Gandharva, Garuḍa, malalaking ahas, Siddha, Cāraṇa, Vidyādhara, mga ṛṣi, si Yamarāja, mga Manu, Yakṣa, Rākṣasa, Piśāca at kanilang mga pinuno, pati ang mga panginoon ng preta at bhūta. Pinasuko niya ang mga tagapamahala ng lahat ng nilalang at inagaw ang mga puwesto at kapangyarihan ng mga lokapāla.

Verse 8

देवोद्यानश्रिया जुष्टमध्यास्ते स्म त्रिपिष्टपम् । महेन्द्रभवनं साक्षान्निर्मितं विश्वकर्मणा । त्रैलोक्यलक्ष्म्यायतनमध्युवासाखिलर्द्धिमत् ॥ ८ ॥

Taglay ang lahat ng karangyaan, nanirahan si Hiraṇyakaśipu sa langit na Tripiṣṭapa na pinalalamutian ng tanyag na hardin ng mga deva. Tumira siya sa pinakamaringal na palasyo ni Indra, na tuwirang itinayo ni Viśvakarmā, na waring tahanan ng Lakṣmī ng buong tatlong daigdig.

Verse 9

यत्र विद्रुमसोपाना महामारकता भुव: । यत्र स्फाटिककुड्यानि वैदूर्यस्तम्भपङ्क्तय: ॥ ९ ॥ यत्र चित्रवितानानि पद्मरागासनानि च । पय:फेननिभा: शय्या मुक्तादामपरिच्छदा: ॥ १० ॥ कूजद्भ‍िर्नूपुरैर्देव्य: शब्दयन्त्य इतस्तत: । रत्नस्थलीषु पश्यन्ति सुदती: सुन्दरं मुखम् ॥ ११ ॥ तस्मिन्महेन्द्रभवने महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवन्द्याङ्‌घ्रियुग: सुरादिभि: प्रतापितैरूर्जितचण्डशासन: ॥ १२ ॥

Sa palasyo ni Indra, ang mga hagdan ay yari sa korales, ang sahig ay kumikislap sa mahahalagang esmeralda, ang mga pader ay kristal, at ang mga haligi ay hanay ng batong vaidūrya. May magagarang kanopi, mga upuang may rubi; ang puting sutlang higaan na parang bula ay pinalamutian ng mga kuwintas na perlas. Ang mga diwata ng palasyo, na may magagandang ngipin at mukha, ay naglalakad-lakad habang tumutunog ang kanilang mga anklet, at nakikita ang repleksiyon ng kanilang mukha sa mga hiyas. Ngunit ang mga deva, na labis na pinahirapan, ay napilitang yumukod sa paanan ni Hiraṇyakaśipu, na namuno nang malupit; kaya siya’y namuhay roon at mahigpit na naghari sa lahat.

Verse 10

यत्र विद्रुमसोपाना महामारकता भुव: । यत्र स्फाटिककुड्यानि वैदूर्यस्तम्भपङ्क्तय: ॥ ९ ॥ यत्र चित्रवितानानि पद्मरागासनानि च । पय:फेननिभा: शय्या मुक्तादामपरिच्छदा: ॥ १० ॥ कूजद्भ‍िर्नूपुरैर्देव्य: शब्दयन्त्य इतस्तत: । रत्नस्थलीषु पश्यन्ति सुदती: सुन्दरं मुखम् ॥ ११ ॥ तस्मिन्महेन्द्रभवने महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवन्द्याङ्‌घ्रियुग: सुरादिभि: प्रतापितैरूर्जितचण्डशासन: ॥ १२ ॥

Sa palasyo ni Indra, ang mga hagdan ay yari sa korales, ang sahig ay kumikislap sa mahahalagang esmeralda, ang mga pader ay kristal, at ang mga haligi ay hanay ng batong vaidūrya. May magagarang kanopi, mga upuang may rubi; ang puting sutlang higaan na parang bula ay pinalamutian ng mga kuwintas na perlas. Ang mga diwata ng palasyo ay naglalakad-lakad habang tumutunog ang kanilang mga anklet, at nakikita ang repleksiyon ng kanilang mukha sa mga hiyas. Ngunit ang mga deva ay napilitang yumukod sa paanan ni Hiraṇyakaśipu, na namuno nang malupit; kaya siya’y nanirahan doon at mahigpit na naghari sa lahat.

Verse 11

यत्र विद्रुमसोपाना महामारकता भुव: । यत्र स्फाटिककुड्यानि वैदूर्यस्तम्भपङ्क्तय: ॥ ९ ॥ यत्र चित्रवितानानि पद्मरागासनानि च । पय:फेननिभा: शय्या मुक्तादामपरिच्छदा: ॥ १० ॥ कूजद्भ‍िर्नूपुरैर्देव्य: शब्दयन्त्य इतस्तत: । रत्नस्थलीषु पश्यन्ति सुदती: सुन्दरं मुखम् ॥ ११ ॥ तस्मिन्महेन्द्रभवने महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवन्द्याङ्‌घ्रियुग: सुरादिभि: प्रतापितैरूर्जितचण्डशासन: ॥ १२ ॥

Sa palasyo ni Indra, ang mga hagdan ay korales, ang sahig ay esmeralda, ang mga pader ay kristal, at ang mga haligi ay batong vaidūrya. May mga upuang rubi at puting sutlang higaan na pinalamutian ng mga perlas. Ang mga diwata ay naglalakad-lakad na may tunog ng anklet at nakikita ang repleksiyon ng kanilang mukha sa mga hiyas. Ngunit ang mga deva ay napilitang yumukod sa paanan ni Hiraṇyakaśipu, na namuno sa pamamagitan ng malupit na utos; kaya niya pinasunod ang lahat.

Verse 12

यत्र विद्रुमसोपाना महामारकता भुव: । यत्र स्फाटिककुड्यानि वैदूर्यस्तम्भपङ्क्तय: ॥ ९ ॥ यत्र चित्रवितानानि पद्मरागासनानि च । पय:फेननिभा: शय्या मुक्तादामपरिच्छदा: ॥ १० ॥ कूजद्भ‍िर्नूपुरैर्देव्य: शब्दयन्त्य इतस्तत: । रत्नस्थलीषु पश्यन्ति सुदती: सुन्दरं मुखम् ॥ ११ ॥ तस्मिन्महेन्द्रभवने महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवन्द्याङ्‌घ्रियुग: सुरादिभि: प्रतापितैरूर्जितचण्डशासन: ॥ १२ ॥

Sa palasyo ni Indra, ang mga hagdan ay yari sa korales, ang sahig ay kumikislap sa mahahalagang esmeralda, ang mga pader ay kristal, at ang mga haligi ay hanay ng batong vaidūrya. May magagarang baldakin, mga upuang may rubi, at mga higaan na puti na parang bula, pinalamutian ng mga kuwintas na perlas. Ang mga babae sa palasyo, na may magagandang ngipin at mukha, ay naglalakad na may malamyos na kalansing ng anklet at nakikita ang sariling anyo sa mga hiyas. Ngunit ang mga diyos na pinahirapan ay napilitang yumukod sa paanan ni Hiraṇyakaśipu, na namuno sa lahat sa pamamagitan ng mabagsik na parusa.

Verse 13

तमङ्ग मत्तं मधुनोरुगन्धिना विवृत्तताम्राक्षमशेषधिष्ण्यपा: । उपासतोपायनपाणिभिर्विना त्रिभिस्तपोयोगबलौजसां पदम् ॥ १३ ॥

O mahal na Hari, si Hiraṇyakaśipu ay laging lasing sa mababangong ngunit matapang na alak, kaya ang kanyang mapulang matang tila tanso ay palaging umiikot. Gayunman, dahil sa lakas na nakuha niya sa matinding tapa at yogang mistiko, kahit siya’y kasuklam-suklam, halos lahat ng mga tagapamahala ng mga daigdig—maliban kina Brahmā, Śiva, at Viṣṇu—ay personal na sumamba sa kanya, may dalang mga handog sa sariling mga kamay upang siya’y palugdan.

Verse 14

जगुर्महेन्द्रासनमोजसा स्थितं विश्वावसुस्तुम्बुरुरस्मदादय: । गन्धर्वसिद्धा ऋषयोऽस्तुवन्मुहु- र्विद्याधराश्चाप्सरसश्च पाण्डव ॥ १४ ॥

O Mahārāja Yudhiṣṭhira, inapo ni Pāṇḍu, sa lakas ng kanyang sariling kapangyarihan, si Hiraṇyakaśipu ay naupo sa trono ni Indra at pinasunod ang mga naninirahan sa iba pang mga daigdig. Sina Viśvāvasu at Tumburu na mga Gandharva, ako mismo, at ang mga Vidyādhara, Apsarā, at mga rishi ay paulit-ulit na nag-alay ng papuri sa kanya upang luwalhatiin siya.

Verse 15

स एव वर्णाश्रमिभि: क्रतुभिर्भूरिदक्षिणै: । इज्यमानो हविर्भागानग्रहीत् स्वेन तेजसा ॥ १५ ॥

Kapag ang mga taong mahigpit na sumusunod sa varṇa at āśrama ay sumasamba sa kanya sa pamamagitan ng mga handog at yajnang may saganang kaloob, si Hiraṇyakaśipu ay hindi nagbibigay ng bahagi ng alay sa mga diyos; sa lakas ng kanyang ningning, siya mismo ang kumukuha nito.

Verse 16

अकृष्टपच्या तस्यासीत् सप्तद्वीपवती मही । तथा कामदुघा गावो नानाश्चर्यपदं नभ: ॥ १६ ॥

Parang sa takot kay Hiraṇyakaśipu, ang daigdig na may pitong pulo ay nagluwal ng mga butil na pagkain kahit hindi inaararo. Gayundin, ang mga bakang kāma-dughā, gaya ng Surabhi, ay nagbigay ng saganang gatas ayon sa nais, at ang kalangitan ay napalamutian ng sari-saring kababalaghan.

Verse 17

रत्नाकराश्च रत्नौघांस्तत्पत्‍न्यश्चोहुरूर्मिभि: । क्षारसीधुघृतक्षौद्रदधिक्षीरामृतोदका: ॥ १७ ॥

Sa pag-agos ng kanilang mga alon, ang iba’t ibang karagatan sa sansinukob at ang mga ilog na tila kanilang mga asawa ay naghandog ng sari-saring hiyas at batong mahalaga para sa paggamit ni Hiraṇyakaśipu. Ang mga dagat na iyon ay dagat ng alat, katas ng tubo, alak, ghee, gatas, yogurt, pulot, at matamis na tubig.

Verse 18

शैला द्रोणीभिराक्रीडं सर्वर्तुषु गुणान् द्रुमा: । दधार लोकपालानामेक एव पृथग्गुणान् ॥ १८ ॥

Ang mga lambak sa pagitan ng mga bundok ay naging pook-libangan ni Hiraṇyakaśipu; sa kanyang impluwensiya, ang mga puno at halaman ay namunga at namulaklak nang sagana sa lahat ng panahon. Maging ang kapangyarihang magpaulan, magpatuyo, at magsunog—kay Indra, Vāyu, at Agni—ay pinamunuan niya mag-isa, nang walang tulong ng mga diyos.

Verse 19

स इत्थं निर्जितककुबेकराड् विषयान् प्रियान् । यथोपजोषं भुञ्जानो नातृप्यदजितेन्द्रिय: ॥ १९ ॥

Kahit napasakop niya ang lahat ng dako at naging nag-iisang hari, si Hiraṇyakaśipu ay hindi pa rin nasiyahan, bagama’t nilasap niya ang mga minamahal na kaligayahang pandama hangga’t maaari; sapagkat sa halip na supilin ang mga pandama, siya’y naging alipin ng mga ito.

Verse 20

एवमैश्वर्यमत्तस्य द‍ृप्तस्योच्छास्त्रवर्तिन: । कालो महान् व्यतीयाय ब्रह्मशापमुपेयुष: ॥ २० ॥

Sa gayon, si Hiraṇyakaśipu, na lasing sa karangyaan, mapagmataas, at lumalabag sa mga tuntunin ng śāstra, ay nagpalipas ng mahabang panahon. Kaya siya’y napasailalim sa sumpa ng apat na Kumāra, mga dakilang brāhmaṇa.

Verse 21

तस्योग्रदण्डसंविग्ना: सर्वे लोका: सपालका: । अन्यत्रालब्धशरणा: शरणं ययुरच्युतम् ॥ २१ ॥

Dahil sa mabagsik na parusa ni Hiraṇyakaśipu, ang lahat ng daigdig, kasama ang mga tagapamahala ng iba’t ibang planeta, ay labis na nabagabag. Sa kawalan ng ibang masisilungan, sa takot at pangamba, sa huli’y sumuko sila kay Acyuta, ang Kataas-taasang Panginoon na si Viṣṇu.

Verse 22

तस्यै नमोऽस्तु काष्ठायै यत्रात्मा हरिरीश्वर: । यद्गत्वा न निवर्तन्ते शान्ता: संन्यासिनोऽमला: ॥ २२ ॥ इति ते संयतात्मान: समाहितधियोऽमला: । उपतस्थुर्हृषीकेशं विनिद्रा वायुभोजना: ॥ २३ ॥

Nagpupugay kami sa dakong kinaroroonan ng Kataas-taasang Panginoon na si Hari; doon napaparoon ang mga payapa at dalisay na sannyasi at hindi na bumabalik.

Verse 23

तस्यै नमोऽस्तु काष्ठायै यत्रात्मा हरिरीश्वर: । यद्गत्वा न निवर्तन्ते शान्ता: संन्यासिनोऽमला: ॥ २२ ॥ इति ते संयतात्मान: समाहितधियोऽमला: । उपतस्थुर्हृषीकेशं विनिद्रा वायुभोजना: ॥ २३ ॥

Pagkasabi nito, ang mga diyos na dalisay, may pagpipigil at nakatuon ang isip, walang tulog at nabubuhay sa hininga lamang, ay nagsimulang sumamba kay Hṛṣīkeśa sa pagninilay na iyon.

Verse 24

तेषामाविरभूद्वाणी अरूपा मेघनि:स्वना । सन्नादयन्ती ककुभ: साधूनामभयङ्करी ॥ २४ ॥

Pagkatapos, may lumitaw sa harap nila na isang makalangit na tinig na di nakikita ang anyo; mabigat ito gaya ng dagundong ng ulap at nagpapalakas ng loob, inaalis ang takot ng mga banal.

Verse 25

मा भैष्ट विबुधश्रेष्ठा: सर्वेषां भद्रमस्तु व: । मद्दर्शनं हि भूतानां सर्वश्रेयोपपत्तये ॥ २५ ॥ ज्ञातमेतस्य दौरात्म्यं दैतेयापसदस्य यत् । तस्य शान्तिं करिष्यामि कालं तावत्प्रतीक्षत ॥ २६ ॥

O pinakamahuhusay sa mga marurunong, huwag matakot; nawa’y mapasa-inyo ang lahat ng kabutihan. Ang aking pagpapakita ay para sa pinakamataas na kapakanan ng lahat ng nilalang.

Verse 26

मा भैष्ट विबुधश्रेष्ठा: सर्वेषां भद्रमस्तु व: । मद्दर्शनं हि भूतानां सर्वश्रेयोपपत्तये ॥ २५ ॥ ज्ञातमेतस्य दौरात्म्यं दैतेयापसदस्य यत् । तस्य शान्तिं करिष्यामि कालं तावत्प्रतीक्षत ॥ २६ ॥

Alam Ko ang kasamaan ng hamak na asura na iyon; agad Ko siyang pipigilin. Hanggang sa panahong iyon, maghintay kayo nang may pagtitiis.

Verse 27

यदा देवेषु वेदेषु गोषु विप्रेषु साधुषु । धर्मे मयि च विद्वेष: स वा आशु विनश्यति ॥ २७ ॥

Ang sinumang naiinggit at napopoot sa mga deva, sa mga Veda, sa banal na baka, sa mga brāhmaṇa, sa mga Vaiṣṇava na sādhū, sa dharma, at sa huli maging sa Akin—ang Kataas-taasang Panginoon—siya at ang kanyang kabihasnan ay agad mapapawi.

Verse 28

निर्वैराय प्रशान्ताय स्वसुताय महात्मने । प्रह्रादाय यदा द्रुह्येद्धनिष्येऽपि वरोर्जितम् ॥ २८ ॥

Kapag inapi at sinaktan ni Hiraṇyakaśipu si Prahlāda—ang sarili niyang anak na mapayapa, walang kaaway, at dakilang kaluluwa—papatayin Ko siya agad, kahit pa may mga biyaya siya mula kay Brahmā.

Verse 29

श्रीनारद उवाच इत्युक्ता लोकगुरुणा तं प्रणम्य दिवौकस: । न्यवर्तन्त गतोद्वेगा मेनिरे चासुरं हतम् ॥ २९ ॥

Sinabi ni Śrī Nārada: Nang payapain ng Panginoon, ang guro ng lahat ng daigdig, ang mga deva sa langit, sila’y nag-alay ng pagyukod at bumalik na walang pangamba, na wari’y patay na ang asura.

Verse 30

तस्य दैत्यपते: पुत्राश्चत्वार: परमाद्भ‍ुता: । प्रह्रादोऽभून्महांस्तेषां गुणैर्महदुपासक: ॥ ३० ॥

Ang pinuno ng mga asura na si Hiraṇyakaśipu ay may apat na kahanga-hanga at karapat-dapat na anak; sa kanila, si Prahlāda ang pinakadakila, sapagkat bilang dalisay na deboto ng Panginoon, siya’y sisidlan ng lahat ng makalangit na katangian.

Verse 31

ब्रह्मण्य: शीलसम्पन्न: सत्यसन्धो जितेन्द्रिय: । आत्मवत्सर्वभूतानामेकप्रियसुहृत्तम: । दासवत्सन्नतार्याङ्‌घ्रि: पितृवद्दीनवत्सल: ॥ ३१ ॥ भ्रातृवत्सद‍ृशे स्निग्धो गुरुष्वीश्वरभावन: । विद्यार्थरूपजन्माढ्यो मानस्तम्भविवर्जित: ॥ ३२ ॥

Si Prahlāda ay ganap na may kulturang brāhmaṇa: mabuting asal, matatag sa katotohanan, at nagtagumpay sa paghadlang sa pandama at isip. Gaya ng Paramātmā, mahabagin siya sa lahat ng nilalang at pinakamamahal na kaibigan ng lahat. Sa mga kagalang-galang, siya’y mapagpakumbaba na parang lingkod; sa mga dukha, mahabagin na parang ama; sa mga kapantay, mapagmahal na parang kapatid; at sa mga guro at espirituwal na tagapagturo, itinuturing niya silang tulad ng Panginoon. Wala siyang kapalaluan mula sa edukasyon, yaman, kagandahan, marangal na angkan, at iba pa.

Verse 32

ब्रह्मण्य: शीलसम्पन्न: सत्यसन्धो जितेन्द्रिय: । आत्मवत्सर्वभूतानामेकप्रियसुहृत्तम: । दासवत्सन्नतार्याङ्‌घ्रि: पितृवद्दीनवत्सल: ॥ ३१ ॥ भ्रातृवत्सद‍ृशे स्निग्धो गुरुष्वीश्वरभावन: । विद्यार्थरूपजन्माढ्यो मानस्तम्भविवर्जित: ॥ ३२ ॥

Si Prahlāda Mahārāja, anak ni Hiraṇyakaśipu, ay may kulturang tulad ng isang brāhmaṇa: mabuting asal, matatag sa katotohanan, at nagwagi sa pandama at isip. Gaya ng Paramātmā, mahabagin siya sa lahat ng nilalang at pinakamainam na kaibigan ng lahat. Sa mga kagalang-galang, siya’y mapagpakumbaba na parang lingkod; sa mga dukha, mapag-aruga na parang ama; sa mga kapantay, malapit na parang kapatid; at sa mga guro, itinuturing niyang kasinghalaga ng Panginoon. Wala siyang kapalaluan mula sa pag-aaral, yaman, ganda, o angkan.

Verse 33

नोद्विग्नचित्तो व्यसनेषु नि:स्पृह: श्रुतेषु द‍ृष्टेषु गुणेष्ववस्तुद‍ृक् । दान्तेन्द्रियप्राणशरीरधी: सदा प्रशान्तकामो रहितासुरोऽसुर: ॥ ३३ ॥

Kahit sa panganib, hindi nababagabag ang puso ni Prahlāda Mahārāja; siya’y walang pagnanasa at walang pagkakapit. Itinuring niyang walang saysay ang mga katangiang materyal—maging yaong binabanggit sa śruti o nakikita sa daigdig—kaya napawi ang mga pagnanasang makamundo. Lagi niyang pinipigil ang pandama, prāṇa, katawan at talino, at sinupil ang pita. Bagama’t isinilang sa angkan ng asura, hindi siya asura; siya’y dakilang bhakta ni Viṣṇu at hindi naiinggit sa mga Vaiṣṇava.

Verse 34

यस्मिन्महद्गुणा राजन्गृह्यन्ते कविभिर्मुहु: । न तेऽधुना पिधीयन्ते यथा भगवतीश्वरे ॥ ३४ ॥

O Hari, ang mga dakilang katangian ni Prahlāda Mahārāja ay pinupuri pa rin hanggang ngayon ng mga pantas at mga Vaiṣṇava. Kung paanong ang lahat ng mabubuting katangian ay laging nasa Bhagavān, ang Kataas-taasang Panginoon, gayon din ang mga iyon ay nananatili magpakailanman sa Kanyang bhakta na si Prahlāda Mahārāja.

Verse 35

यं साधुगाथासदसि रिपवोऽपि सुरा नृप । प्रतिमानं प्रकुर्वन्ति किमुतान्ये भवाद‍ृशा: ॥ ३५ ॥

O Haring Yudhiṣṭhira, sa bawat pagtitipon na may pagtalakay sa mga banal at bhakta, maging ang mga deva—mga kaaway ng asura—ay itinuturo si Prahlāda Mahārāja bilang huwaran ng dakilang bhakta; lalo na ang mga tulad mo.

Verse 36

गुणैरलमसङ्ख्येयैर्माहात्म्यं तस्य सूच्यते । वासुदेवे भगवति यस्य नैसर्गिकी रति: ॥ ३६ ॥

Sino ang makapaglilista ng di-mabilang na makalangit na katangian ni Prahlāda Mahārāja? May likas siyang pag-ibig at pagkakapit kay Bhagavān Vāsudeva, Śrī Kṛṣṇa, na may di-matitinag na pananampalataya at dalisay na bhakti. Bagama’t di masukat, ang mga katangiang ito ang patunay na siya’y tunay na mahātmā.

Verse 37

न्यस्तक्रीडनको बालो जडवत्तन्मनस्तया । कृष्णग्रहगृहीतात्मा न वेद जगदीद‍ृशम् ॥ ३७ ॥

Mula pa sa pagkabata, si Prahlāda Mahārāja ay walang hilig sa mga laruan at laro ng bata. Tinalikuran niya ang lahat at nanahimik na tila manhid, sapagkat lubos siyang nalubog sa kamalayan kay Kṛṣṇa; kaya hindi niya maunawaan ang takbo ng mundong abala sa pagbigkas ng pagnanasa ng pandama.

Verse 38

आसीन: पर्यटन्नश्नन् शयान: प्रपिबन् ब्रुवन् । नानुसन्धत्त एतानि गोविन्दपरिरम्भित: ॥ ३८ ॥

Laging nakalubog sa pag-alala kay Kṛṣṇa si Prahlāda Mahārāja. Kaya, na parang niyayakap ni Govinda, hindi niya namamalayan kung paano kusang nagaganap ang mga pangangailangan ng katawan—pag-upo, paglakad, pagkain, paghiga, pag-inom, at pagsasalita.

Verse 39

क्‍वचिद्रुदति वैकुण्ठचिन्ताशबलचेतन: । क्‍वचिद्धसति तच्चिन्ताह्लाद उद्गायति क्‍वचित् ॥ ३९ ॥

Dahil sa pag-unlad sa kamalayan kay Kṛṣṇa, napupuno ang kanyang isip ng pagninilay sa Vaikuṇṭha. Minsan siya’y umiiyak, minsan tumatawa; minsan nagbubunyi, at minsan umaawit nang malakas.

Verse 40

नदति क्‍वचिदुत्कण्ठो विलज्जो नृत्यति क्‍वचित् । क्‍वचित्तद्भ‍ावनायुक्तस्तन्मयोऽनुचकार ह ॥ ४० ॥

Minsan, sa matinding pananabik, siya’y sumisigaw at tumatawag; minsan, sa galak ay nalilimutan ang hiya at sumasayaw sa ekstasi. At minsan, lubos na nakalubog sa pagninilay kay Kṛṣṇa, wari’y nagiging kaisa at ginagaya ang mga līlā ng Panginoon.

Verse 41

क्‍वचिदुत्पुलकस्तूष्णीमास्ते संस्पर्शनिर्वृत: । अस्पन्दप्रणयानन्दसलिलामीलितेक्षण: ॥ ४१ ॥

Minsan, sa pagdama sa haplos ng mga kamay na parang lotus ng Panginoon, napupuno siya ng espirituwal na galak at nananatiling tahimik; tumitindig ang balahibo at dumadaloy ang luha ng pag-ibig mula sa mga matang bahagyang nakapikit, habang siya’y hindi kumikilos.

Verse 42

स उत्तमश्लोकपदारविन्दयो- र्निषेवयाकिञ्चनसङ्गलब्धया । तन्वन् परां निर्वृतिमात्मनो मुहु- र्दु:सङ्गदीनस्य मन: शमं व्यधात् ॥ ४२ ॥

Dahil sa pakikisama sa mga dalisay na deboto na akincana, si Prahlāda Mahārāja ay laging naglilingkod sa lotus na paa ni Śrī Hari, ang Uttamaśloka. Sa pagtanaw sa kanyang sukdulang kaluguran, nalilinis maging ang kulang sa pagkaunawang espirituwal; ipinagkaloob niya ang makalangit na ligaya.

Verse 43

तस्मिन्महाभागवते महाभागे महात्मनि । हिरण्यकशिपू राजन्नकरोदघमात्मजे ॥ ४३ ॥

O Hari, si Hiraṇyakaśipu ay nagpahirap kay Prahlāda—isang mahā-bhāgavata, mapalad at dakilang kaluluwa—kahit siya’y sarili niyang anak.

Verse 44

श्रीयुधिष्ठिर उवाच देवर्ष एतदिच्छामो वेदितुं तव सुव्रत । यदात्मजाय शुद्धाय पितादात् साधवे ह्यघम् ॥ ४४ ॥

Sinabi ni Mahārāja Yudhiṣṭhira: O devarṣi na may banal na panata, nais kong malaman kung paano at bakit si Hiraṇyakaśipu, bilang ama, ay nagdulot ng napakaraming hirap kay Prahlāda—ang sarili niyang anak na dalisay at banal. Ipagpaumanhin at ipaliwanag mo ito sa akin.

Verse 45

पुत्रान् विप्रतिकूलान् स्वान् पितर: पुत्रवत्सला: । उपालभन्ते शिक्षार्थं नैवाघमपरो यथा ॥ ४५ ॥

Laging mapagmahal ang ama at ina sa kanilang mga anak. Kapag suwail ang mga anak, sinasaway sila para sa pagtuturo at kapakanan, hindi dahil sa poot na gaya ng sa iba. Kaya paano naparusahan ni Hiraṇyakaśipu ang isang marangal na anak na tulad ni Prahlāda? Ito ang nais kong malaman.

Verse 46

किमुतानुवशान् साधूंस्ताद‍ृशान् गुरुदेवतान् । एतत्कौतूहलं ब्रह्मन्नस्माकं विधम प्रभो । पितु: पुत्राय यद्‌द्वेषो मरणाय प्रयोजित: ॥ ४६ ॥

Muling nagtanong si Yudhiṣṭhira: Lalo na sa isang anak na masunurin, mabuting-asal, at gumagalang sa ama na parang guro at diyos! O brāhmaṇa, O panginoon, pawiin mo ang aming pagdududa: paano nagkaroon ang ama ng gayong poot sa anak hanggang sa hangaring ipapatay siya?