Adhyaya 1

Verse 1

राजोवाच प्रियव्रतो भागवत आत्माराम: कथं मुने । गृहेऽरमत यन्मूल: कर्मबन्ध: पराभव: ॥ १ ॥

Tinanong ng hari: O dakilang pantas, bakit si Haring Priyavrata, isang bhāgavata na nasisiyahan sa Sarili at may ganap na pagkaunawa, ay nanatili sa buhay-maybahay, na siyang ugat ng pagkakagapos sa karma at sumisira sa layunin ng buhay ng tao?

Verse 2

न नूनं मुक्तसङ्गानां ताद‍ृशानां द्विजर्षभ । गृहेष्वभिनिवेशोऽयं पुंसां भवितुमर्हति ॥ २ ॥

O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ang mga deboto ay tunay na mga pinalaya; kaya’t hindi sila maaaring malubog sa mga usaping pampamilya.

Verse 3

महतां खलु विप्रर्षे उत्तमश्लोकपादयो: । छायानिर्वृतचित्तानां न कुटुम्बे स्पृहामति: ॥ ३ ॥

O viprarṣi, ang mga dakilang kaluluwang sumisilong sa mga lotus na paa ng Uttamaśloka ay lubos na nasisiyahan sa lilim ng mga paaing iyon; hindi maaaring dumikit ang kanilang kamalayan sa mga kamag-anak sa pamilya.

Verse 4

संशयोऽयं महान् ब्रह्मन् दारागारसुतादिषु । सक्तस्य यत्सिद्धिरभूत्कृष्णे च मतिरच्युता ॥ ४ ॥

Sinabi ng Hari: “O dakilang brāhmaṇa, ito ang aking malaking pag-aalinlangan. Paano nagawang makamit ni Priyavrata, na lubhang nakakapit sa asawa, tahanan, at mga anak, ang pinakamataas at di-nagmamaliw na kasakdalan sa kamalayan kay Kṛṣṇa?”

Verse 5

श्रीशुक उवाच बाढमुक्तं भगवत उत्तमश्लोकस्य श्रीमच्चरणारविन्दमकरन्दरस आवेशितचेतसो भागवतपरमहंस दयितकथां किञ्चिदन्तरायविहतां स्वां शिवतमां पदवीं न प्रायेण हिन्वन्ति ॥ ५ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva: “Tama ang iyong sinabi. Ang mga kaluwalhatian ng Bhagavān, ang Uttamaśloka na pinupuri sa mga banal na taludtod, ay lubhang kaaya-aya sa mga dakilang bhakta at sa mga pinalayang kaluluwa. Ang may isip na nakalubog sa pulot-nektar ng lotus na paa ng Panginoon, kahit minsan ay mahadlangan, ay hindi karaniwang tumatalikod sa marangal na kalagayang natamo niya.”

Verse 6

यर्हि वाव ह राजन् स राजपुत्र: प्रियव्रत: परमभागवतो नारदस्य चरणोपसेवयाञ्जसावगतपरमार्थसतत्त्वो ब्रह्मसत्रेण दीक्षिष्यमाण: अवनितलपरिपालनायाम्नातप्रवरगुणगणैकान्तभाजनतया स्वपित्रोपामन्त्रितो भगवति वासुदेव एवाव्यवधानसमाधियोगेन समावेशित-सकलकारकक्रियाकलापो नैवाभ्यनन्दद्यद्यपि तदप्रत्याम्नातव्यं तदधिकरण आत्मनोऽन्यस्माद सतोऽपि पराभवमन्वीक्षमाण: ॥ ६ ॥

Nagpatuloy si Śukadeva: “Mahal na Hari, ang prinsipe na si Priyavrata ay isang dakilang bhāgavata. Sa paglilingkod sa lotus na paa ni Nārada, ang kanyang gurong espirituwal, natamo niya ang ganap na pagkaunawa sa pinakamataas na katotohanan. Habang naghahanda siyang tumanggap ng dikṣā sa brahma-satra, hiniling ng kanyang ama na akuin niya ang pamamahala sa daigdig ayon sa dharma ng mga śāstra. Ngunit si Priyavrata ay laging nakalubog sa walang patid na samādhi-yoga sa pag-alaala kay Vāsudeva, kaya’t ang lahat ng kilos ng kanyang mga pandama ay naging paglilingkod sa Panginoon; kaya bagaman hindi niya maaaring tanggihan ang utos ng ama, hindi niya ito sinalubong nang may galak, sa pangambang mailihis siya mula sa bhakti.”

Verse 7

अथ ह भगवानादिदेव एतस्य गुणविसर्गस्य परिबृंहणानुध्यानव्यवसित सकलजगदभिप्राय आत्मयोनिरखिलनिगमनिजगणपरिवेष्टित: स्वभवनादवततार ॥ ७ ॥

Pagkaraan, si Bhagavān Brahmā, ang unang nilikhang diyos na nagmumuni at nagsasaayos ng paglawak ng paglikha ayon sa mga guṇa at nakaaalam ng layon ng buong sansinukob—siya na svayambhū—na napapalibutan ng mga Vedang naging anyo at ng kanyang mga kasama, ay bumaba mula sa kanyang tahanan.

Verse 8

स तत्र तत्र गगनतल उडुपतिरिव विमानावलिभिरनुपथममरपरिवृढैरभिपूज्यमान: पथि पथि च वरूथश: सिद्धगन्धर्वसाध्यचारणमुनिगणैरुपगीयमानो गन्धमादनद्रोणीमवभासयन्नुपससर्प ॥ ८ ॥

Habang bumababa si Brahmā sa kalangitan, sinalubong at sinamba siya ng mga naninirahan sa iba’t ibang daigdig na dumarating sa sari-saring sasakyang panghimpapawid; nagningning siya na tila kabilugan ng buwan na napapalibutan ng mga bituin. Sa bawat daan, ang mga pangkat ng Siddha, Gandharva, Sādhya, Cāraṇa, at mga muni ay umaawit ng papuri. Sa gayon, pinaliwanag niya ang lambak ng Gandhamādana at lumapit sa kinaroroonan ni Priyavrata na nakaupo sa pagninilay.

Verse 9

तत्र ह वा एनं देवर्षिर्हंसयानेन पितरं भगवन्तं हिरण्यगर्भमुपलभमान: सहसैवोत्थायार्हणेन सह पितापुत्राभ्यामवहिताञ्जलिरुपतस्थे ॥ ९ ॥

Doon, nakita ni Narada Muni ang kanyang ama na si Bhagavan Hiranyagarbha Brahma na dumarating sakay ng sasakyang sisne, at agad niya itong nakilala. Kaya tumindig siya kasama si Svayambhuva Manu at ang anak nitong si Priyavrata, nag-anjali at sumamba kay Brahma nang may dakilang paggalang.

Verse 10

भगवानपि भारत तदुपनीतार्हण: सूक्तवाकेनातितरामुदितगुणगणावतारसुजय: प्रियव्रतमादि पुरुषस्तं सदयहासावलोक इति होवाच ॥ १० ॥

O Bharata, matapos ialay nina Narada, Priyavrata, at Svayambhuva Manu ang mga handog ng pagsamba at purihin si Brahma sa marangal na pananalita ayon sa kaugaliang Vedic, ang Brahma—ang Adi Purusha ng sansinukob—naawa kay Priyavrata. Ngumiti Siya, tumingin sa kanya, at nagsalita nang ganito.

Verse 11

श्रीभगवानुवाच निबोध तातेदमृतं ब्रवीमि मासूयितुं देवमर्हस्यप्रमेयम् । वयं भवस्ते तत एष महर्षि- र्वहाम सर्वे विवशा यस्य दिष्टम् ॥ ११ ॥

Sinabi ng Panginoong Brahma: Anak kong Priyavrata, makinig kang mabuti; sasabihin ko ang katotohanang nakapagpapabuti, na tila amrita. Huwag kang mainggit sa Kataas-taasang Panginoon na lampas sa ating sukat at pagsubok. Tayong lahat—kasama si Śiva, ang iyong ama, at ang dakilang pantas na si Narada—ay kailangang sumunod sa Kanyang utos; hindi tayo maaaring lumihis dito.

Verse 12

न तस्य कश्चित्तपसा विद्यया वा न योगवीर्येण मनीषया वा । नैवार्थधर्मै: परत: स्वतो वा कृतं विहन्तुं तनुभृद्विभूयात् ॥ १२ ॥

Walang nilalang na may katawan ang makaiiwas sa utos ng Kataas-taasang Panginoon—hindi sa pamamagitan ng mahigpit na pag-aayuno at pagtitika, hindi sa mataas na kaalaman, at hindi rin sa lakas ng yoga, lakas ng katawan, o talino. Ni sa kapangyarihan ng dharma, kayamanan, sariling pagsisikap, o tulong ng iba, hindi maaaring suwayin ang Kanyang kautusan.

Verse 13

भवाय नाशाय च कर्म कर्तुं शोकाय मोहाय सदा भयाय । सुखाय दु:खाय च देहयोग- मव्यक्तदिष्टं जनताङ्ग धत्ते ॥ १३ ॥

O Priyavrata, ayon sa utos ng Kataas-taasang Panginoon, tinatanggap ng lahat ng nilalang ang iba’t ibang katawan para sa kapanganakan at kamatayan, para sa paggawa ng karma, para sa pagdadalamhati at pagkalito, para sa takot sa mga panganib sa hinaharap, at para maranasan ang ligaya at pighati. Lahat ng ito’y nagaganap ayon sa di-nakikitang kautusan.

Verse 14

यद्वाचि तन्त्यां गुणकर्मदामभि: सुदुस्तरैर्वत्स वयं सुयोजिता: । सर्वे वहामो बलिमीश्वराय प्रोता नसीव द्विपदे चतुष्पद: ॥ १४ ॥

Anak, ayon sa guna at karma, itinali tayo ng mga tuntunin ng Veda sa mga bahagi ng varṇāśrama; mahirap itong iwasan sapagkat maayos ang pagkakaayos. Kaya dapat nating gampanan ang varṇāśrama-dharma para sa Panginoon, gaya ng mga toro na pinapatakbo ayon sa lubid na nakatali sa ilong.

Verse 15

ईशाभिसृष्टं ह्यवरुन्ध्महेऽङ्ग दु:खं सुखं वा गुणकर्मसङ्गात् । आस्थाय तत्तद्यदयुङ्क्त नाथ- श्चक्षुष्मतान्धा इव नीयमाना: ॥ १५ ॥

Priyavrata, ayon sa pakikisama sa mga guna at karma, ang Kataas-taasang Panginoon ang nagbibigay sa atin ng tiyak na katawan at ng saya o pagdurusa. Kaya manatili sa kalagayang ibinigay at magpasakop sa Kanyang paggabay, gaya ng bulag na inaakay ng may paningin.

Verse 16

मुक्तोऽपि तावद्ब‍िभृयात्स्वदेह- मारब्धमश्नन्नभिमानशून्य: । यथानुभूतं प्रतियातनिद्र: किं त्वन्यदेहाय गुणान्न वृङ्क्ते ॥ १६ ॥

Kahit ang pinalaya ay tinatanggap pa rin ang katawang natamo mula sa dating karma. Ngunit walang maling pag-aakala, tinitingnan niya ang saya at hirap na iyon na parang panaginip ng taong nagising. Kaya nananatili siyang matatag at hindi kumikilos upang magtamo ng panibagong katawang materyal sa ilalim ng tatlong guna.

Verse 17

भयं प्रमत्तस्य वनेष्वपि स्याद् यत: स आस्ते सहषट्‌सपत्न: । जितेन्द्रियस्यात्मरतेर्बुधस्य गृहाश्रम: किं नु करोत्यवद्यम् ॥ १७ ॥

Kahit maglibot sa mga gubat, ang taong walang pagpipigil-sa-sarili ay laging may takot sa pagkakagapos, sapagkat namumuhay siya kasama ang anim na “kasamang asawa”—ang isip at mga pandamang pangkaalaman. Ngunit ang buhay-grihastha ay hindi makapipinsala sa pantas na nasiyahan sa sarili at nagtagumpay sa mga pandama.

Verse 18

य: षट् सपत्नान् विजिगीषमाणो गृहेषु निर्विश्य यतेत पूर्वम् । अत्येति दुर्गाश्रित ऊर्जितारीन् क्षीणेषु कामं विचरेद्विपश्चित् ॥ १८ ॥

Ang nasa buhay-grihastha na sistematikong sumasakop sa isip at limang pandama—ang anim na kaaway—ay tulad ng haring nasa kuta na nagwawagi laban sa malalakas na kalaban. Kapag humina na ang pagnanasa, ang taong may karunungan ay makalilibot saanman nang walang panganib.

Verse 19

त्वं त्वब्जनाभाङ्‌घ्रिसरोजकोश- दुर्गाश्रितो निर्जितषट्‌सपत्न: । भुङ्‌क्ष्वेह भोगान् पुरुषातिदिष्टान् विमुक्तसङ्ग: प्रकृतिं भजस्व ॥ १९ ॥

Sinabi ni Brahmā: “O Priyavrata, sumilong ka sa talulot ng lotus sa mga paa ni Padmanābha at pagtagumpayan ang anim na pandama, kasama ang isip. Tanggapin ang mga kaligayahang makamundo ayon sa natatanging utos ng Panginoon; manatiling walang pagkakapit at gampanan ang iyong dharma ayon sa likas mong kalagayan.”

Verse 20

श्रीशुक उवाच इति समभिहितो महाभागवतो भगवतस्त्रिभुवनगुरोरनुशासनमात्मनो लघुतयावनतशिरोधरो बाढमिति सबहुमानमुवाह ॥ २० ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva Gosvāmī: Matapos turuang ganap ni Brahmā, ang guro ng tatlong daigdig, si Priyavrata na dakilang bhāgavata ay nagpakumbaba, yumuko, nagsabing “susundin ko,” tinanggap ang utos nang may malaking paggalang, at isinakatuparan ito nang wasto.

Verse 21

भगवानपि मनुना यथावदुपकल्पितापचिति: प्रियव्रतनारदयोरविषममभिसमीक्षमाणयोरात्मसमवस्थानमवाङ्‍मनसं क्षयमव्यवहृतं प्रवर्तयन्नगमत् ॥ २१ ॥

Pagkaraan, sinamba ni Manu si Brahmā ayon sa nararapat at sa abot ng kanyang makakaya. Sina Priyavrata at Nārada ay tumingin din kay Brahmā nang walang bahid ng sama ng loob. Matapos italaga si Priyavrata na tanggapin ang kahilingan ng kanyang ama, bumalik si Brahmā sa Satyaloka, ang kanyang tahanang di-maipaliwanag ng karaniwang isip at salita.

Verse 22

मनुरपि परेणैवं प्रतिसन्धितमनोरथ: सुरर्षिवरानुमतेनात्मजमखिलधरामण्डलस्थितिगुप्तय आस्थाप्य स्वयमतिविषमविषयविषजलाशयाशाया उपरराम ॥ २२ ॥

Si Svāyambhuva Manu, sa tulong ni Brahmā, ay natupad ang kanyang hangarin. Sa pahintulot ng dakilang pantas na si Nārada, ipinagkatiwala niya sa kanyang anak ang pananagutang mamahala upang panatilihin at pangalagaan ang lahat ng mga daigdig. Kaya siya’y nakahinga mula sa napakapanganib at makamandag na karagatan ng mga pagnanasang makamundo.

Verse 23

इति ह वाव स जगतीपतिरीश्वरेच्छयाधिनिवेशितकर्माधिकारोऽखिलजगद्ब‍न्धध्वंसनपरानुभावस्य भगवत आदिपुरुषस्याङ्‌घ्रियुगलानवरतध्यानानुभावेन परिरन्धितकषायाशयोऽवदातोऽपि मानवर्धनो महतां महीतलमनुशशास ॥ २३ ॥

Kaya si Mahārāja Priyavrata, panginoon ng daigdig, ay itinalaga sa mga tungkuling makamundo ayon sa kalooban ng Panginoon. Gayunman, palagi niyang pinagninilayan ang dalawang paa-lotus ng Ādi-Puruṣa, ang Bhagavān, na sumisira sa lahat ng gapos ng pagkakabit sa mundo. Bagama’t dalisay na siya dahil sa kapangyarihan ng pagninilay na iyon, namahala pa rin siya sa lupa upang igalang ang utos ng mga nakatataas.

Verse 24

अथ च दुहितरं प्रजापतेर्विश्वकर्मण उपयेमे बर्हिष्मतीं नाम तस्यामु ह वाव आत्मजानात्मसमानशीलगुणकर्मरूपवीर्योदारान्दश भावयाम्बभूव कन्यां च यवीयसीमूर्जस्वतीं नाम ॥ २४ ॥

Pagkaraan nito, pinakasalan ni Mahārāja Priyavrata si Barhiṣmatī, anak na babae ng prajāpati na si Viśvakarmā. Sa kanya, nagkaanak siya ng sampung lalaking anak na kapantay niya sa anyo, ugali, kabutihan, gawa, tapang at kadakilaan; at nagkaroon din siya ng bunsong anak na babae na ang pangalan ay Ūrjasvatī.

Verse 25

आग्नीध्रेध्मजिह्वयज्ञबाहुमहावीरहिरण्यरेतोघृतपृष्ठसवनमेधातिथिवीतिहोत्रकवय इति सर्व एवाग्निनामान: ॥ २५ ॥

Ang sampung anak na lalaki ay pinangalanang Āgnīdhra, Idhmajihva, Yajñabāhu, Mahāvīra, Hiraṇyaretā, Ghṛtapṛṣṭha, Savana, Medhātithi, Vītihotra, at Kavi. Ang mga pangalang ito ay mga pangalan din ni Agni, ang diyos ng apoy.

Verse 26

एतेषां कविर्महावीर: सवन इति त्रय आसन्नूर्ध्वरेतसस्त आत्मविद्यायामर्भभावादारभ्य कृतपरिचया: पारमहंस्यमेवाश्रममभजन् ॥ २६ ॥

Sa sampu, sina Kavi, Mahāvīra, at Savana—ang tatlong ito ay namuhay bilang ūrdhva-retas, ganap na selibato. Sanay sa buhay-brahmacārī mula pagkabata, bihasa sila sa kaalaman ng sarili at tinahak ang paramahaṁsa-āśrama.

Verse 27

तस्मिन्नु ह वा उपशमशीला: परमर्षय: सकलजीवनिकायावासस्य भगवतो वासुदेवस्य भीतानां शरणभूतस्य श्रीमच्चरणारविन्दाविरतस्मरणाविगलितपरमभक्तियोगानुभावेन परिभावितान्तर्हृदयाधिगते भगवति सर्वेषां भूतानामात्मभूते प्रत्यगात्मन्येवा- त्मनस्तादात्म्यमविशेषेण समीयु: ॥ २७ ॥

Kaya mula pa sa simula ng kanilang buhay sa landas ng pagtalikod, ang tatlo ay ganap na nagpasupil sa mga gawain ng pandama at naging dakilang mga banal. Lagi nilang inaalala ang lotus na mga paa ni Bhagavān Vāsudeva, kanlungan ng lahat ng nilalang at tanging silungan ng mga natatakot sa pag-iral na makamundo. Sa bisa ng dalisay na bhakti-yoga mula sa walang patid na paggunita, tuwirang nakita nila ang Panginoon na nananahan sa puso bilang Paramātmā, ang Sarili ng lahat, at napagtantong sa espirituwal na kalidad ay walang pagkakaiba sa pagitan nila at Niya.

Verse 28

अन्यस्यामपि जायायां त्रय: पुत्रा आसन्नुत्तमस्तामसो रैवत इति मन्वन्तराधिपतय: ॥ २८ ॥

Sa isa pa niyang asawa, nagkaanak din si Mahārāja Priyavrata ng tatlong anak na lalaki: Uttama, Tāmasa, at Raivata. Kalaunan, silang tatlo ay naging mga tagapamahala ng mga manvantara (mga Manu).

Verse 29

एवमुपशमायनेषु स्वतनयेष्वथ जगतीपतिर्जगतीमर्बुदान्येकादश परिवत्सराणामव्याहताखिलपुरुषकारसारसम्भृतदोर्दण्डयुगलापीडितमौर्वीगुणस्तनितविरमितधर्मप्रतिपक्षो बर्हिष्मत्याश्चानुदिनमेधमानप्रमोदप्रसरणयौषिण्यव्रीडाप्रमुषितहासावलोकरुचिरक्ष्वेल्यादिभि: पराभूयमानविवेक इवानवबुध्यमान इव महामना बुभुजे ॥ २९ ॥

Matapos sanayin nang ganap sina Kavi, Mahāvīra, at Savana sa antas ng pamumuhay na paramahaṁsa, namuno si Mahārāja Priyavrata sa buong sansinukob sa loob ng labing-isang arbuda na taon. Tuwing itinatakda niyang ilapat ang palaso sa tali ng kanyang busog sa pamamagitan ng dalawang makapangyarihang bisig, ang lahat ng kalaban ng mga alituntunin ng dharma ay tumatakas sa takot sa kanyang walang kapantay na lakas sa pamamahala. Labis niyang minahal ang kanyang asawang si Reyna Barhiṣmatī; habang lumilipas ang mga araw, lalo ring sumidhi ang kanilang ligayang mag-asawa. Sa kanyang pagkababae—pag-aayos, paglakad, pagbangon, pagngiti, pagtawa, paglingon at paglalaro—pinalalakas ni Barhiṣmatī ang sigla ng hari. Kaya bagaman siya’y isang dakilang kaluluwa, wari’y nalulunod siya sa kilos ng kanyang asawa na parang karaniwang tao, ngunit sa katotohanan siya’y tunay na mahātmā.

Verse 30

यावदवभासयति सुरगिरिमनुपरिक्रामन् भगवानादित्यो वसुधातलमर्धेनैव प्रतपत्यर्धेनावच्छादयति तदा हि भगवदुपासनोपचितातिपुरुषप्रभावस्तदनभिनन्दन् समजवेन रथेन ज्योतिर्मयेन रजनीमपि दिनं करिष्यामीति सप्तकृत्वस्तरणिमनुपर्यक्रामद् द्वितीय इव पतङ्ग: ॥ ३० ॥

Habang umiikot ang diyos na Araw sa Bundok Sumeru, kalahati lamang ng ibabaw ng daigdig ang kanyang pinaiilawan at ang kalahati’y natatakpan. Hindi ikinatuwa ni Priyavrata—na nagkamit ng higit-taong kapangyarihan sa pagsamba kay Bhagavān—ang ganitong kalagayan. Nagpasya siya: “Gagawin kong araw kahit sa bahaging gabi.” Kaya sumakay siya sa makinang na karwaheng mabilis at pantay ang takbo, sinundan ang landas ng diyos na Araw at umikot nang pitong ulit, na wari’y ikalawang araw.

Verse 31

ये वा उ ह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखातास्ते सप्त सिन्धव आसन् यत एव कृता: सप्त भुवो द्वीपा: ॥ ३१ ॥

Nang sundan ni Priyavrata ang araw sa kanyang karwahe, ang mga gilid ng gulong ay nag-iwan ng malalalim na bakas na kalaunan ay naging pitong karagatan, na naghati sa Bhū-maṇḍala sa pitong pulo.

Verse 32

जम्बूप्लक्षशाल्मलिकुशक्रौञ्चशाकपुष्करसंज्ञास्तेषां परिमाणं पूर्वस्मात्पूर्वस्मादुत्तर उत्तरो यथासंख्यं द्विगुणमानेन बहि: समन्तत उपक्‍ल‍ृप्ता: ॥ ३२ ॥

Ang mga pangalan ng mga pulo ay Jambū, Plakṣa, Śālmali, Kuśa, Krauñca, Śāka, at Puṣkara. Bawat pulo ay sunod-sunod na doble ang laki kaysa sa nauna, at bawat isa’y napapaligiran ng isang likidong sangkap; sa kabila nito naroon ang susunod na pulo.

Verse 33

क्षारोदेक्षुरसोदसुरोदघृतोदक्षीरोददधिमण्डोदशुद्धोदा: सप्त जलधय: सप्त द्वीपपरिखा इवाभ्यन्तरद्वीपसमाना एकैकश्येन यथानुपूर्वं सप्तस्वपि बहिर्द्वीपेषु पृथक्परित उपकल्पितास्तेषु जम्ब्वादिषु बर्हिष्मतीपतिरनुव्रतानात्मजानाग्नीध्रेध्मजिह्वयज्ञबाहुहिरण्यरेतोघृतपृष्ठमेधातिथिवीतिहोत्रसंज्ञान् यथा संख्येनैकैकस्मिन्नेकमेवाधिपतिं विदधे ॥ ३३ ॥

Ang pitong karagatan ay naglalaman ayon sa pagkakasunod ng tubig-alat, katas ng tubo, surā (alak), nilinaw na mantikilya, gatas, dadhi-maṇḍa (pinaghalong yogurt), at dalisay na matamis na inuming tubig. Pinalilibutan ng mga ito ang pitong pulo na parang mga moat, at ang lapad ng bawat karagatan ay kapantay ng pulong nililigid nito. Si Mahārāja Priyavrata, asawa ni Reyna Barhiṣmatī, ay ipinagkaloob ang pamamahala sa mga pulong Jambū at iba pa sa kanyang mga anak na lalaki—Āgnīdhra, Idhmajihva, Yajñabāhu, Hiraṇyaretā, Ghṛtapṛṣṭha, Medhātithi, at Vītihotra—na bawat isa’y ginawang pinuno ng tig-iisang pulo ayon sa ayos.

Verse 34

दुहितरं चोर्जस्वतीं नामोशनसे प्रायच्छद्यस्यामासीद् देवयानी नाम काव्यसुता ॥ ३४ ॥

Pagkaraan, ipinakasal ni Haring Priyavrata ang kaniyang anak na si Ūrjasvatī kay Uśanas (Śukrācārya). Mula sa kaniya ay isinilang ang anak na babae na si Devayānī, ang kavyasuta.

Verse 35

नैवंविध: पुरुषकार उरुक्रमस्यपुंसां तदङ्‌घ्रिरजसा जितषड्‌गुणानाम् । चित्रं विदूरविगत: सकृदाददीतयन्नामधेयमधुना स जहाति बन्धम् ॥ ३५ ॥

Mahal na Hari, ang deboto na sumisilong sa alabok ng mga paang-loto ng Panginoong Urukrama ay nakalalampas sa anim na alon ng materya—gutom, uhaw, dalamhati, pagkalito, katandaan at kamatayan—at napagwawagi ang isip at limang pandama. Ngunit para sa dalisay na deboto, hindi ito kataka-taka; sapagkat kahit ang isang candāla, kung minsan lamang bigkasin ang Banal na Pangalan ng Panginoon, agad na napapalaya sa pagkagapos ng sanlibutan.

Verse 36

स एवमपरिमितबलपराक्रम एकदा तु देवर्षिचरणानुशयनानुपतितगुणविसर्गसंसर्गेणानिर्वृतमिवात्मानं मन्यमान आत्मनिर्वेद इदमाह ॥ ३६ ॥

Sa kabila ng di-masukat na lakas at kapangyarihan, minsang napagnilayan ni Mahārāja Priyavrata na bagaman siya’y sumuko sa mga paa ng devarṣi Nārada at nasa landas ng kamalayang Kṛṣṇa, dahil sa pakikisalamuha sa agos ng mga guṇa ay muli siyang nasangkot sa mga gawaing materyal. Kaya’t nabalisa ang kaniyang isip at nagsalita siya sa diwa ng pagtalikod.

Verse 37

अहो असाध्वनुष्ठितं यदभिनिवेशितोऽहमिन्द्रियैरविद्यारचितविषमविषयान्धकूपे तदलमलममुष्या वनिताया विनोदमृगं मां धिग्धिगिति गर्हयाञ्चकार ॥ ३७ ॥

Kaya’t pinuna ng hari ang sarili: “Ay, napakasama ng aking ginawa! Dahil sa pagsunod sa mga pandama, nahulog ako sa natatakpang balon ng mapanganib na mga bagay na likha ng kamangmangan. Sapat na, sapat na! Hindi na ako magpapakasasa pa. Tingnan, naging parang unggoy na sumasayaw ako, laruan ng aliw sa kamay ng aking asawa; kahiyahiya ako.”

Verse 38

परदेवताप्रसादाधिगतात्मप्रत्यवमर्शेनानुप्रवृत्तेभ्य: पुत्रेभ्य इमां यथादायं विभज्य भुक्तभोगां च महिषीं मृतकमिव सह महाविभूतिमपहाय स्वयं निहितनिर्वेदो हृदि गृहीतहरिविहारानुभावो भगवतो नारदस्य पदवीं पुनरेवानुससार ॥ ३८ ॥

Sa biyaya ng Kataas-taasang Panginoon, muling nagising ang kamalayan ni Mahārāja Priyavrata. Ipinamahagi niya sa kaniyang masunuring mga anak ang lahat ng pag-aari sa lupa ayon sa nararapat. Iniwan niya maging ang reyna na matagal niyang pinagsaluhan ng pagnanasa, at ang maringal na kaharian, na parang iniiwan ang isang patay na katawan. Sa vairāgya na nakatanim sa puso at sa pusong nilinis ng kapangyarihan ng mga līlā ni Hari, bumalik siya sa landas ng kamalayang Kṛṣṇa, at muling sinundan ang daang tinahak sa biyaya ni Nārada.

Verse 39

तस्य ह वा एते श्लोका:— प्रियव्रतकृतं कर्म को नु कुर्याद्विनेश्वरम् । यो नेमिनिम्नैरकरोच्छायां घ्नन् सप्त वारिधीन् ॥ ३९ ॥

Tungkol sa kanya ay may mga tanyag na taludtod— kung wala ang kapangyarihan ng Īśvara, sino ang makagagawa ng gawa ni Mahārāja Priyavrata? Sa bakas ng gulong ng kanyang karwahe, na wari’y pumuputol sa anino, nahayag ang hangganan ng pitong dagat.

Verse 40

भूसंस्थानं कृतं येन सरिद्ग‍िरिवनादिभि: । सीमा च भूतनिर्वृत्यै द्वीपे द्वीपे विभागश: ॥ ४० ॥

Siya ang nag-ayos ng kaayusan ng lupa sa pamamagitan ng mga ilog, bundok, at kagubatan; para sa kapayapaan ng mga nilalang, hinati niya ang bawat pulo at itinakda ang mga hangganan.

Verse 41

भौमं दिव्यं मानुषं च महित्वं कर्मयोगजम् । यश्चक्रे निरयौपम्यं पुरुषानुजनप्रिय: ॥ ४१ ॥

Ang karangyaan sa lupa, sa langit, at sa lipunan ng tao na nakamit sa karma-yoga, itinuring ni Mahārāja Priyavrata—minamahal na deboto ni Nārada—na parang impiyerno; gayunman, nagtaguyod siya ng dharma at dangal.