Adhyaya 6
Ekadasha SkandhaAdhyaya 650 Verses

Adhyaya 6

Devas in Dvārakā, Brahmā’s Petition, and Uddhava’s Appeal (Prabhāsa Departure Set-Up)

Habang papalapit ang itinakdang wakas ng angkan ng Yādava, dumating si Brahmā sa Dvārakā kasama sina Śiva, Indra, at mga hukbo ng mga deva upang masilayan at luwalhatiin si Śrī Kṛṣṇa, na ang katanyagan ay nagpapadalisay sa sansinukob. Naghandog ang mga deva ng masinsing stuti: si Kṛṣṇa ang di-nadadapuan na tagapangasiwa ng māyā at ng mga guṇa, ang tanging tagapaglinis na lampas sa karaniwang gantimpala ng ritwal, at ang kanlungan na ang mga paang-loto ay nagsusunog ng pagnanasa sa materya. Inalala nila ang kosmikong hakbang ni Trivikrama at kinilala ang kāla bilang kapangyarihang nag-aayos ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw. Pinagtibay ni Brahmā na naalis na ang bigat ng daigdig at nakiusap na bumalik ang Panginoon sa Kanyang sariling tahanan, habang patuloy na pinangangalagaan ang pamamahala ng kosmos. Sumagot si Kṛṣṇa na natupad na ang layon ng mga deva at sinimulan na Niya ang pag-urong ng mga Yādava (sa pamamagitan ng sumpa ng brāhmaṇa) upang hindi manaig sa mundo ang labis nilang kapangyarihan. Pag-alis ng mga deva, dumami ang kaguluhan at masasamang palatandaan sa Dvārakā; inutusan ni Kṛṣṇa ang mga nakatatanda na agad tumungo sa Prabhāsa-kṣetra para sa mga ritwal ng paglilinis. Habang naghahanda ang mga Yādava, si Uddhava—nababalisa sa mga pangitain—ay lumapit kay Kṛṣṇa nang palihim at sinimulan ang taos-pusong pakiusap na makasama ang Panginoon, na naghahanda sa mga lihim na turo na susunod.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ ब्रह्मात्मजै: देवै: प्रजेशैरावृतोऽभ्यगात् । भवश्च भूतभव्येशो ययौ भूतगणैर्वृत: ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva Gosvāmī: Pagkaraan, umalis si Brahmā patungong Dvārakā, na napapalibutan ng kanyang mga anak, ng mga deva, at ng mga dakilang Prajāpati. Si Panginoong Śiva, tagapagkaloob ng auspiciousness sa lahat ng nilalang at panginoon ng nakaraan at hinaharap, ay nagpunta rin, na napapalibutan ng mga pangkat ng bhūta.

Verse 2

इन्द्रो मरुद्भ‍िर्भगवानादित्या वसवोऽश्विनौ । ऋभवोऽङ्गिरसो रुद्रा विश्वे साध्याश्च देवता: ॥ २ ॥ गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धचारणगुह्यका: । ऋषय: पितरश्चैव सविद्याधरकिन्नरा: ॥ ३ ॥ द्वारकामुपसञ्जग्मु: सर्वे कृष्णदिद‍ृक्षव: । वपुषा येन भगवान् नरलोकमनोरम: । यशो वितेने लोकेषु सर्वलोकमलापहम् ॥ ४ ॥

Si Indra kasama ang mga Marut; ang mga Āditya, Vasu, at Aśvinī; ang Ṛbhu, Aṅgirā, Rudra, Viśvedevas, at Sādhya—lahat ng mga deva; gayundin ang mga Gandharva, Apsarā, Nāga, Siddha, Cāraṇa, at Guhyaka; ang mga ṛṣi, mga pitṛ, at ang mga Vidyādhara at Kinnara—lahat ay dumating sa Dvārakā, sabik na masilayan si Śrī Kṛṣṇa. Sa Kanyang transendental na anyo, binibighani ng Panginoon ang daigdig ng tao at ikinakalat ang Kanyang kaluwalhatian sa mga mundo, kaluwalhatiang nag-aalis ng dungis ng buong sansinukob.

Verse 3

इन्द्रो मरुद्भ‍िर्भगवानादित्या वसवोऽश्विनौ । ऋभवोऽङ्गिरसो रुद्रा विश्वे साध्याश्च देवता: ॥ २ ॥ गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धचारणगुह्यका: । ऋषय: पितरश्चैव सविद्याधरकिन्नरा: ॥ ३ ॥ द्वारकामुपसञ्जग्मु: सर्वे कृष्णदिद‍ृक्षव: । वपुषा येन भगवान् नरलोकमनोरम: । यशो वितेने लोकेषु सर्वलोकमलापहम् ॥ ४ ॥

Si Indra na makapangyarihan, kasama ang mga Marut, Āditya, Vasu, Aśvin, Ṛbhu, Aṅgirā, Rudra, Viśvadeva at Sādhya; gayundin ang mga Gandharva, Apsarā, Nāga, Siddha, Cāraṇa, Guhyaka, mga Ṛṣi, mga Pitṛ, Vidyādhara at Kinnara—lahat ay dumating sa Dvārakā, sabik na makita si Śrī Kṛṣṇa. Sa Kanyang transendental na anyo, si Bhagavān Kṛṣṇa ay umaakit sa sangkatauhan; ang Kanyang kaluwalhatian ay lumalaganap sa lahat ng daigdig at pumapawi sa dumi ng sansinukob.

Verse 4

इन्द्रो मरुद्भ‍िर्भगवानादित्या वसवोऽश्विनौ । ऋभवोऽङ्गिरसो रुद्रा विश्वे साध्याश्च देवता: ॥ २ ॥ गन्धर्वाप्सरसो नागा: सिद्धचारणगुह्यका: । ऋषय: पितरश्चैव सविद्याधरकिन्नरा: ॥ ३ ॥ द्वारकामुपसञ्जग्मु: सर्वे कृष्णदिद‍ृक्षव: । वपुषा येन भगवान् नरलोकमनोरम: । यशो वितेने लोकेषु सर्वलोकमलापहम् ॥ ४ ॥

Si Indra na makapangyarihan, kasama ang mga Marut, Āditya, Vasu, Aśvin, Ṛbhu, Aṅgirā, Rudra, Viśvadeva at Sādhya; gayundin ang mga Gandharva, Apsarā, Nāga, Siddha, Cāraṇa, Guhyaka, mga Ṛṣi, mga Pitṛ, Vidyādhara at Kinnara—lahat ay dumating sa Dvārakā, sabik na makita si Śrī Kṛṣṇa. Sa Kanyang transendental na anyo, si Bhagavān Kṛṣṇa ay umaakit sa sangkatauhan; ang Kanyang kaluwalhatian ay lumalaganap sa lahat ng daigdig at pumapawi sa dumi ng sansinukob.

Verse 5

तस्यां विभ्राजमानायां समृद्धायां महर्द्धिभि: । व्यचक्षतावितृप्ताक्षा: कृष्णमद्भ‍ुतदर्शनम् ॥ ५ ॥

Sa maningning na lungsod ng Dvārakā na sagana sa dakilang karangyaan, minasdan ng mga deva ang kahanga-hangang anyo ni Śrī Kṛṣṇa sa mga matang hindi nagsasawa.

Verse 6

स्वर्गोद्यानोपगैर्माल्यैश्छादयन्तो यदूत्तमम् । गीर्भिश्चित्रपदार्थाभिस्तुष्टुवुर्जगदीश्वरम् ॥ ६ ॥

Tinakpan ng mga deva si Śrī Kṛṣṇa, ang pinakamainam sa angkan ng Yadu, ng mga kuwintas ng bulaklak mula sa hardin ng langit; saka nila pinuri ang Jagadīśvara sa mga pananalitang kaakit-akit at hitik sa diwa.

Verse 7

श्रीदेवा ऊचु: नता: स्म ते नाथ पदारविन्दं बुद्धीन्द्रियप्राणमनोवचोभि: । यच्चिन्त्यतेऽन्तर्हृदि भावयुक्तै- र्मुमुक्षुभि: कर्ममयोरुपाशात् ॥ ७ ॥

Nagsalita ang mga deva: O Nātha, yumuyuko kami sa Iyong mga paa na tulad ng lotus, iniaalay ang aming talino, mga pandama, prāṇa, isip at pananalita. Yaong mga yogī na puspos ng bhāva, na nagnanais ng paglaya mula sa mahigpit na tali ng karma, ay nagmumuni sa Iyong mga paa sa kaibuturan ng puso.

Verse 8

त्वं मायया त्रिगुणयात्मनि दुर्विभाव्यं व्यक्तं सृजस्यवसि लुम्पसि तद्गुणस्थ: । नैतैर्भवानजित कर्मभिरज्यते वै यत् स्वे सुखेऽव्यवहितेऽभिरतोऽनवद्य: ॥ ८ ॥

O Panginoong Di-Matatalo, ginagamit Mo ang māyā na may tatlong guṇa sa loob mismo ng Iyong Sarili upang likhain, alagaan, at lipulin ang nahahayag na sansinukob na di-masukat. Bagaman waring nasa ugnayan ng mga guṇa, hindi Ka kailanman nadudungisan ng karma, sapagkat Ikaw ay laging nalulugod sa Iyong walang-hadlang na walang-hanggang espirituwal na kaligayahan, dalisay at walang kapintasan.

Verse 9

शुद्धिर्नृणां न तु तथेड्य दुराशयानां विद्याश्रुताध्ययनदानतप:क्रियाभि: । सत्त्वात्मनामृषभ ते यशसि प्रवृद्ध- सच्छ्रद्धया श्रवणसम्भृतया यथा स्यात् ॥ ९ ॥

O Panginoong karapat-dapat sambahin, ang mga taong ang kamalayan ay nadungisan ng māyā at puno ng maling pag-asa ay hindi napapadalisay sa pamamagitan lamang ng karaniwang pagsamba, pag-aaral ng Veda, pagkakawanggawa, pag-aayuno at mga ritwal. O Pinakadakila, ang mga dalisay na kaluluwang nakinig sa Iyong kaluwalhatian at nagpalago ng matibay na banal na pananampalataya lamang ang nakakamit ng kadalisayang di maaabot ng mga walang ganitong pananampalataya.

Verse 10

स्यान्नस्तवाङ्‍‍घ्रिरशुभाशयधूमकेतु: क्षेमाय यो मुनिभिरार्द्रहृदोह्यमान: । य: सात्वतै: समविभूतय आत्मवद्भ‍ि- र्व्यूहेऽर्चित: सवनश: स्वरतिक्रमाय ॥ १० ॥

Nawa’y ang Iyong mga paang-loto ay maging tila naglalagablab na apoy na tumutupok sa lahat ng di-mabuting pagnanasa, para sa aming kapakanan. Ang mga pantas na may pusong natutunaw sa pag-ibig ay laging iniingatan iyon sa kanilang dibdib. Gayundin, ang mga sātvatang debotong may pagpipigil-sa-sarili, nagnanais lumampas sa ligaya ng langit at magtamo ng karangyaang tulad ng Iyo, ay sumasamba sa Iyong mga paa tuwing umaga, tanghali, at gabi, sa Iyong apat-na-paglawak (catur-vyūha).

Verse 11

यश्चिन्त्यते प्रयतपाणिभिरध्वराग्नौ त्रय्या निरुक्तविधिनेश हविर्गृहीत्वा । अध्यात्मयोग उत योगिभिरात्ममायां जिज्ञासुभि: परमभागवतै: परीष्ट: ॥ ११ ॥

Ang mga mag-aalay ng handog (havis) sa apoy ng sakripisyo ayon sa paraan ng Ṛg, Yajur, at Sāma Veda ay nagmumuni sa Iyong mga paang-loto. Gayundin, ang mga yogi sa panloob na yoga ay nagmemeditasyon sa Iyong mga paa, nagnanais maunawaan ang Iyong banal na mahiwagang kapangyarihan (ātma-māyā). At ang pinakadakilang mga Bhāgavata na deboto ay ganap na sumasamba sa Iyong mga paa, hangad na makatawid lampas sa Iyong māyā.

Verse 12

पर्युष्टया तव विभो वनमालयेयं संस्पार्धिनी भगवती प्रतिपत्नीवच्छ्री: । य: सुप्रणीतममुयार्हणमाददन्नो भूयात् सदाङ्‍‍घ्रिरशुभाशयधूमकेतु: ॥ १२ ॥

O Makapangyarihang Panginoon, tinanggap Mo kahit ang nalantang kuwintas ng mga bulaklak sa gubat na inilagay namin sa Iyong dibdib—ganyan ang Iyong habag. Sa Iyong transendental na dibdib nananahan magpakailanman si Śrī Lakṣmī; sa pagkitang naroon din ang aming handog, maaari siyang mabalisa na parang selosang kasamang-asawa. Gayunman, sa Iyong awa, wari’y isinasantabi Mo ang Iyong walang-hanggang kabiyak at tinatanggap ang aming alay bilang pinakadakilang pagsamba. O Maawain, nawa’y ang Iyong mga paang-loto ay laging maging apoy na tumutupok sa masasamang pagnanasa sa aming puso.

Verse 13

केतुस्त्रिविक्रमयुतस्त्रिपतत्पताको यस्ते भयाभयकरोऽसुरदेवचम्वो: । स्वर्गाय साधुषु खलेष्वितराय भूमन् पाद: पुनातु भगवन् भजतामघं न: ॥ १३ ॥

O Bhagavan! Sa anyong Trivikrama, itinaas Mo ang paa na parang poste ng watawat at pinaagos ang Gangga sa tatlong sanga na tila bandila ng tagumpay sa tatlong daigdig. Ang Iyong paang-loto ay nagbibigay ng takot sa mga asura at kawalang-takot sa mga deboto; niluluwalhati Ka namin, kaya pawiin Mo ang aming mga kasalanan.

Verse 14

नस्योतगाव इव यस्य वशे भवन्ति ब्रह्मादयस्तनुभृतो मिथुरर्द्यमाना: । कालस्य ते प्रकृतिपूरुषयो: परस्य शं नस्तनोतु चरण: पुरुषोत्तमस्य ॥ १४ ॥

Maging si Brahmā at ang mga dakilang deva ay mga nilalang na may katawan; sa mahigpit na pamamahala ng Iyong salik ng Panahon, sila’y nagdurusang nagbabanggaan, gaya ng mga torong hinihila ng lubid na nakatusok sa ilong. O Puruṣottama, higit sa prakṛti at sa tagapagsaya, nawa’y ipagkaloob ng Iyong paang-loto ang makalangit na ligaya sa amin.

Verse 15

अस्यासि हेतुरुदयस्थितिसंयमाना- मव्यक्तजीवमहतामपि कालमाहु: । सोऽयं त्रिणाभिरखिलापचये प्रवृत्त: कालो गभीररय उत्तमपूरुषस्त्वम् ॥ १५ ॥

Ikaw ang sanhi ng paglikha, pagpanatili, at pagwasak ng sansinukob; tinatawag Ka ng mga pantas na Panahon na nag-aayos sa lantad at di-lantad na kalagayan ng prakṛti at kumokontrol sa lahat ng nilalang. Bilang gulong ng panahon na may tatlong hub, unti-unti Mong pinapawi ang lahat sa di-nakikitang pagkilos; kaya Ikaw ang Kataas-taasang Persona ng Diyos.

Verse 16

त्वत्त: पुमान् समधिगम्य ययास्य वीर्यं धत्ते महान्तमिव गर्भममोघवीर्य: । सोऽयं तयानुगत आत्मन आण्डकोशं हैमं ससर्ज बहिरावरणैरुपेतम् ॥ १६ ॥

Mahal kong Panginoon, ang orihinal na puruṣa-avatāra na si Mahā-Viṣṇu ay tumatanggap ng kapangyarihang lumikha mula sa Iyo; sa di-nabibigong lakas na iyon, binubuntis Niya ang prakṛti at iniluluwal ang mahat-tattva. Pagkaraan, ang mahat-tattva na puspos ng kapangyarihan ng Panginoon ay lumilikha ng ginintuang itlog ng sansinukob na nababalutan ng iba’t ibang sapin ng mga elemento.

Verse 17

तत्तस्थूषश्च जगतश्च भवानधीशो यन्माययोत्थगुणविक्रिययोपनीतान् । अर्थाञ्जुषन्नपि हृषीकपते न लिप्तो येऽन्ये स्वत: परिहृतादपि बिभ्यति स्म ॥ १७ ॥

O Hṛṣīkeśa! Ikaw ang kataas-taasang tagapamahala ng lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw. Kahit sinusubaybayan Mo ang mga bagay na lumilitaw mula sa pagbabago ng mga guṇa sa pamamagitan ng Iyong māyā, hindi Ka kailanman nadudungisan. Ngunit ang ibang nilalang—pati mga yogi at pilosopo—ay nababagabag at natatakot sa pag-alaala lamang ng mga bagay na inaakala nilang tinalikuran na.

Verse 18

स्मायावलोकलवदर्शितभावहारि- भ्रूमण्डलप्रहितसौरतमन्त्रशौण्डै: । पत्न्‍यस्तु षोडशसहस्रमनङ्गबाणै- र्यस्येन्द्रियं विमथितुं करणैर्न विभ्व्य: ॥ १८ ॥

O Panginoon, namumuhay Ka kasama ang labing-anim na libong maririkit at mararangal na asawa. Ang kanilang mahinhing ngiti at sulyap, at ang ganda ng kurba ng kilay, ay nagpapadala ng mensahe ng pag-ibig mag-asawa; ngunit hindi nila kayang guluhin ang Iyong isip at mga pandama.

Verse 19

विभ्व्यस्तवामृतकथोदवहास्त्रिलोक्या: पादावनेजसरित: शमलानि हन्तुम् । आनुश्रवं श्रुतिभिरङ्‍‍घ्रिजमङ्गसङ्गै- स्तीर्थद्वयं शुचिषदस्त उपस्पृशन्ति ॥ १९ ॥

O Panginoon, ang mga agos ng mga salaysay tungkol sa Iyo na parang nektar, at ang mga banal na ilog na nagmula sa tubig na naghugas sa Iyong mga paang-loto, ay kayang pawiin ang lahat ng dungis sa tatlong daigdig. Ang naghahangad ng kadalisayan ay nakikibahagi sa Iyong kaluwalhatian sa pamamagitan ng pakikinig, at nakikibahagi sa mga ilog na iyon sa pamamagitan ng pagligo roon.

Verse 20

श्रीबादरायणिरुवाच इत्यभिष्टूय विबुधै: सेश: शतधृतिर्हरिम् । अभ्यभाषत गोविन्दं प्रणम्याम्बरमाश्रित: ॥ २० ॥

Nagpatuloy si Śrī Śukadeva Gosvāmī: Matapos purihin ni Brahmā, kasama si Śiva at ang iba pang mga deva, si Hari na si Govinda, si Brahmā ay nanatili sa himpapawid, yumukod, at nagsalita kay Govinda nang ganito.

Verse 21

श्रीब्रह्मोवाच भूमेर्भारावताराय पुरा विज्ञापित: प्रभो । त्वमस्माभिरशेषात्मन्तत्तथैवोपपादितम् ॥ २१ ॥

Sinabi ni Brahmā: Mahal na Panginoon, noon ay nakiusap kami sa Iyo na alisin ang bigat na pasan ng daigdig. O Walang-hanggang Katauhan ng Diyos, ang aming kahilingan ay tunay ngang natupad ayon sa nararapat.

Verse 22

धर्मश्च स्थापित: सत्सु सत्यसन्धेषु वै त्वया । कीर्तिश्च दिक्षु विक्षिप्ता सर्वलोकमलापहा ॥ २२ ॥

Panginoon, muli Mong itinatag ang mga simulain ng dharma sa mga banal na taong matatag sa katotohanan. Ikinalat Mo rin ang Iyong kaluwalhatian sa lahat ng dako; sa pagdinig tungkol sa Iyo, nalilinis ang buong daigdig mula sa dungis.

Verse 23

अवतीर्य यदोर्वंशे बिभ्रद् रूपमनुत्तमम् । कर्माण्युद्दामवृत्तानि हिताय जगतोऽकृथा: ॥ २३ ॥

O Panginoon, bumaba Ka sa angkan ni Yadu, ipinamalas ang Iyong walang kapantay na banal na anyo, at para sa kapakanan ng buong sansinukob ay isinagawa Mo ang dakilang mga lila na makalangit.

Verse 24

यानि ते चरितानीश मनुष्या: साधव: कलौ । श‍ृण्वन्त: कीर्तयन्तश्च तरिष्यन्त्यञ्जसा तम: ॥ २४ ॥

O Panginoon, sa Panahon ng Kali, ang mga banal na nakikinig sa Iyong mga lila at nagpupuri sa pamamagitan ng kirtan ay madaling tatawid sa dilim ng panahong ito.

Verse 25

यदुवंशेऽवतीर्णस्य भवत: पुरुषोत्तम । शरच्छतं व्यतीयाय पञ्चविंशाधिकं प्रभो ॥ २५ ॥

O Panginoon, Purushottama, nang bumaba Ka sa angkan ni Yadu ay ginugol Mo kasama ng Iyong mga deboto ang isang daan at dalawampu’t limang panahon ng taglagas.

Verse 26

नाधुना तेऽखिलाधार देवकार्यावशेषितम् । कुलं च विप्रशापेन नष्टप्रायमभूदिदम् ॥ २६ ॥ तत: स्वधाम परमं विशस्व यदि मन्यसे । सलोकाँल्ल‍ोकपालान् न: पाहि वैकुण्ठकिङ्करान् ॥ २७ ॥

O Tagapagsuporta ng lahat, wala nang natitira pang gawain para sa Iyo para sa mga deva; at dahil sa sumpa ng mga brahmana, ang angkang ito’y halos naglaho. Kaya kung mamarapatin Mo, pumasok Ka sa Iyong pinakamataas na sariling tahanan; at kasabay nito, ingatan Mo kami—mga lingkod ng Vaikuntha—pati ang mga lokapala, ang aming mga daigdig at mga tagasunod.

Verse 27

नाधुना तेऽखिलाधार देवकार्यावशेषितम् । कुलं च विप्रशापेन नष्टप्रायमभूदिदम् ॥ २६ ॥ तत: स्वधाम परमं विशस्व यदि मन्यसे । सलोकाँल्ल‍ोकपालान् न: पाहि वैकुण्ठकिङ्करान् ॥ २७ ॥

O Tagapagsuporta ng lahat, wala nang natitira pang gawain para sa Iyo para sa mga deva; at dahil sa sumpa ng mga brahmana, ang angkang ito’y halos naglaho. Kaya kung mamarapatin Mo, pumasok Ka sa Iyong pinakamataas na sariling tahanan; at kasabay nito, ingatan Mo kami—mga lingkod ng Vaikuntha—pati ang mga lokapala, ang aming mga daigdig at mga tagasunod.

Verse 28

श्रीभगवानुवाच अवधारितमेतन्मे यदात्थ विबुधेश्वर । कृतं व: कार्यमखिलं भूमेर्भारोऽवतारित: ॥ २८ ॥

Ang Kataas-taasang Panginoon ay nagsabi: O panginoon ng mga demigod, Brahma, nauunawaan Ko ang iyong mga panalangin at kahilingan. Matapos alisin ang pasanin ng mundo, naisakatuparan Ko na ang lahat ng kinakailangan para sa iyo.

Verse 29

तदिदं यादवकुलं वीर्यशौर्यश्रियोद्धतम् । लोकं जिघृक्षद् रुद्धं मे वेलयेव महार्णव: ॥ २९ ॥

Ang mismong dinastiyang Yadu na kung saan Ako ay lumitaw ay naging lubhang mapagmataas sa kayamanan, lalo na sa kanilang pisikal na lakas at tapang, hanggang sa puntong nagbanta silang lamunin ang buong mundo. Kaya't pinigilan Ko sila, tulad ng pampang na pumipigil sa malawak na karagatan.

Verse 30

यद्यसंहृत्य द‍ृप्तानां यदूनां विपुलं कुलम् । गन्तास्म्यनेन लोकोऽयमुद्वेलेन विनङ्‍क्ष्यति ॥ ३० ॥

Kung Aalis Ako sa mundong ito nang hindi binabawi ang labis na mapagmataas na mga miyembro ng dinastiyang Yadu, ang buong mundo ay mawawasak sa pamamagitan ng delubyo ng kanilang walang limitasyong paglawak.

Verse 31

इदानीं नाश आरब्ध: कुलस्य द्विजशापज: । यास्यामि भवनं ब्रह्मन्नेतदन्ते तवानघ ॥ ३१ ॥

Ngayon dahil sa sumpa ng mga brahmana, nagsimula na ang pagkalipol ng Aking pamilya. O walang kasalanang Brahma, kapag natapos na ang pagkalipol na ito at Ako ay patungo sa Vaikuntha, bibisita Ako sa iyong tahanan.

Verse 32

श्रीशुक उवाच इत्युक्तो लोकनाथेन स्वयम्भू: प्रणिपत्य तम् । सह देवगणैर्देव: स्वधाम समपद्यत ॥ ३२ ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva Gosvāmī: Sa gayon ay kinausap ng Panginoon ng uniberso, ang kusang-loob na isinilang na si Brahma ay yumukod sa paanan ng Panginoon. Napapaligiran ng lahat ng mga demigod, ang dakilang Brahma ay bumalik sa kanyang sariling tahanan.

Verse 33

अथ तस्यां महोत्पातान् द्वारवत्यां समुत्थितान् । विलोक्य भगवानाह यदुवृद्धान् समागतान् ॥ ३३ ॥

Pagkaraan, namasdan ng Bhagavān ang malalaking kaguluhan sa banal na lungsod ng Dvārakā, kaya nagsalita Siya sa nagtipong matatandang Yadu sa ganito.

Verse 34

श्रीभगवानुवाच एते वै सुमहोत्पाता व्युत्तिष्ठन्तीह सर्वत: । शापश्च न: कुलस्यासीद् ब्राह्मणेभ्यो दुरत्यय: ॥ ३४ ॥

Sinabi ng Śrī Bhagavān: Ang malalaking kaguluhang ito ay sumisiklab sa lahat ng dako, sapagkat ang aming angkan ay isinumpa ng mga brāhmaṇa; ang sumpang iyon ay di-matututulan.

Verse 35

न वस्तव्यमिहास्माभिर्जिजीविषुभिरार्यका: । प्रभासं सुमहत्पुण्यं यास्यामोऽद्यैव मा चिरम् ॥ ३५ ॥

Mga iginagalang na nakatatanda, kung nais nating maligtas ang buhay, hindi na tayo dapat manatili rito. Ngayon din, huwag mag-antala, tumungo tayo sa lubhang banal na Prabhāsa.

Verse 36

यत्र स्न‍ात्वा दक्षशापाद् गृहीतो यक्ष्मणोडुराट् । विमुक्त: किल्बिषात् सद्यो भेजे भूय: कलोदयम् ॥ ३६ ॥

Doon, sa Prabhāsa-kṣetra, sa pagligo roon, maging ang Buwan na tinamaan ng pagkapayát dahil sa sumpa ni Dakṣa ay agad napalaya sa bunga ng kasalanan at muling nagbalik sa pagdami ng kaniyang mga yugto.

Verse 37

वयं च तस्मिन्नाप्लुत्य तर्पयित्वा पितृन् सुरान् । भोजयित्वोषिजो विप्रान् नानागुणवतान्धसा ॥ ३७ ॥ तेषु दानानि पात्रेषु श्रद्धयोप्‍त्‍वा महान्ति वै । वृजिनानि तरिष्यामो दानैर्नौभिरिवार्णवम् ॥ ३८ ॥

Tayo rin ay maliligo roon, mag-aalay ng tarpaṇa upang bigyang-lugod ang mga ninuno at mga diyos, magpapakain sa mga iginagalang na vipra ng sari-saring masasarap na pagkain, at magbibigay ng mararangyang kaloob na may śraddhā sa mga karapat-dapat. Sa pamamagitan ng mga bangkang ito na anyong dāna, tiyak nating matatawid ang mabibigat na panganib, gaya ng pagtawid sa malaking karagatan sa angkop na bangka.

Verse 38

वयं च तस्मिन्नाप्लुत्य तर्पयित्वा पितृन् सुरान् । भोजयित्वोषिजो विप्रान् नानागुणवतान्धसा ॥ ३७ ॥ तेषु दानानि पात्रेषु श्रद्धयोप्‍त्‍वा महान्ति वै । वृजिनानि तरिष्यामो दानैर्नौभिरिवार्णवम् ॥ ३८ ॥

Sa pagligo sa banal na Prabhāsa-kṣetra, sa pag-aalay ng tarpaṇa at yajña upang bigyang-lugod ang mga ninuno at mga deva, sa pagpapakain sa mga kagalang-galang na brāhmaṇa ng sari-saring masasarap na pagkain, at sa pagbibigay ng mararangyang kaloob sa kanila bilang pinakakarapat-dapat na tatanggap ng kawanggawa, tiyak naming malalampasan ang mga kakila-kilabot na panganib na ito, gaya ng pagtawid sa malaking karagatan sa angkop na bangka.

Verse 39

श्रीशुक उवाच एवं भगवतादिष्टा यादवा: कुरुनन्दन । गन्तुं कृतधियस्तीर्थं स्यन्दनान् समयूयुजन् ॥ ३९ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: O minamahal na anak ng mga Kuru, nang mapayuhan nang gayon ng Bhagavān, nagpasya ang mga Yādava na tumungo sa banal na Prabhāsa-kṣetra at saka iniharness ang mga kabayo sa kanilang mga karwahe.

Verse 40

तन्निरीक्ष्योद्धवो राजन् श्रुत्वा भगवतोदितम् । द‍ृष्ट्वारिष्टानि घोराणि नित्यं कृष्णमनुव्रत: ॥ ४० ॥ विविक्त उपसङ्गम्य जगतामीश्वरेश्वरम् । प्रणम्य शिरसा पादौ प्राञ्जलिस्तमभाषत ॥ ४१ ॥

Mahal na Hari, si Uddhava na laging tapat na tagasunod ni Śrī Kṛṣṇa, nang makita ang nalalapit na pag-alis ng mga Yādava, marinig ang tagubilin ng Panginoon, at mapansin ang nakapanghihilakbot na mga masamang palatandaan, ay lumapit sa Kataas-taasang Tagapamahala ng sansinukob sa isang lihim na lugar. Yumukod siya, idinampi ang ulo sa mga paang-lotus, at nang may magkapatong na palad ay nagsalita nang ganito.

Verse 41

तन्निरीक्ष्योद्धवो राजन् श्रुत्वा भगवतोदितम् । द‍ृष्ट्वारिष्टानि घोराणि नित्यं कृष्णमनुव्रत: ॥ ४० ॥ विविक्त उपसङ्गम्य जगतामीश्वरेश्वरम् । प्रणम्य शिरसा पादौ प्राञ्जलिस्तमभाषत ॥ ४१ ॥

Mahal na Hari, si Uddhava na laging tapat na tagasunod ni Śrī Kṛṣṇa, nang makita ang nalalapit na pag-alis ng mga Yādava, marinig ang tagubilin ng Panginoon, at mapansin ang nakapanghihilakbot na mga masamang palatandaan, ay lumapit sa Kataas-taasang Tagapamahala ng sansinukob sa isang lihim na lugar. Yumukod siya, idinampi ang ulo sa mga paang-lotus, at nang may magkapatong na palad ay nagsalita nang ganito.

Verse 42

श्रीउद्धव उवाच देवदेवेश योगेश पुण्यश्रवणकीर्तन । संहृत्यैतत् कुलं नूनं लोकं सन्त्यक्ष्यते भवान् । विप्रशापं समर्थोऽपि प्रत्यहन्न यदीश्वर: ॥ ४२ ॥

Sinabi ni Śrī Uddhava: O Devadeveśa, O Yogeśa, ang pakikinig at pag-awit ng Iyong banal na kaluwalhatian ay siyang tunay na kabanalan. Panginoon ko, wari’y ngayon ay babawiin Mo ang angkang ito at wawakasan ang Iyong mga līlā sa sansinukob. Ikaw ang Kataas-taasang Tagapamahala at Panginoon ng lahat ng yoga-śakti; subalit bagama’t kaya Mong pawiin ang sumpa ng mga brāhmaṇa laban sa Iyong dinastiya, hindi Mo ito hinahadlangan—kaya nalalapit na ang Iyong paglalaho.

Verse 43

नाहं तवाङ्‍‍घ्रिकमलं क्षणार्धमपि केशव । त्यक्तुं समुत्सहे नाथ स्वधाम नय मामपि ॥ ४३ ॥

O Keśava, aking Panginoon, hindi ko kayang iwan ang Iyong mga paang-loto kahit saglit; isama Mo rin ako sa Iyong sariling tahanang banal.

Verse 44

तव विक्रीडितं कृष्ण नृणां परममङ्गलम् । कर्णपीयूषमासाद्य त्यजन्त्यन्यस्पृहां जना: ॥ ४४ ॥

O Kṛṣṇa, ang Iyong mga lila ay pinakamataas na pagpapala sa tao at parang nektar sa pandinig; kapag natikman ito, iniiwan ng mga tao ang ibang pagnanasa.

Verse 45

शय्यासनाटनस्थानस्न‍ानक्रीडाशनादिषु । कथं त्वां प्रियमात्मानं वयं भक्तास्त्यजेमहि ॥ ४५ ॥

Sa paghiga, pag-upo, paglakad, pagtayo, pagligo, paglilibang, pagkain, at sa lahat ng gawain—O pinakamamahal na Kataas-taasang Kaluluwa, paano Ka namin, mga deboto, maitatakwil?

Verse 46

त्वयोपभुक्तस्रग्गन्धवासोऽलङ्कारचर्चिता: । उच्छिष्टभोजिनो दासास्तव मायां जयेमहि ॥ ४६ ॥

Sa pagdadamit ng mga garland, pabango, kasuotan at palamuti na Iyong nagamit na, at sa pagkain ng natirang prasāda Mo, kaming mga lingkod ay tiyak na magwawagi laban sa Iyong māyā.

Verse 47

वातवसना य ऋषय: श्रमणा ऊर्ध्वमन्थिन: । ब्रह्माख्यं धाम ते यान्ति शान्ता: सन्न्यासीनोऽमला: ॥ ४७ ॥

Ang mga hubad na pantas, ang mga śramaṇa na taimtim na nagsasanay, yaong itinaas ang lakas-buhay, at ang mga sannyāsī na payapa at dalisay—nararating nila ang banal na dako na tinatawag na Brahman.

Verse 48

वयं त्विह महायोगिन् भ्रमन्त: कर्मवर्त्मसु । त्वद्वार्तया तरिष्यामस्तावकैर्दुस्तरं तम: ॥ ४८ ॥ स्मरन्त: कीर्तयन्तस्ते कृतानि गदितानि च । गत्युत्स्मितेक्षणक्ष्वेलि यन्नृलोकविडम्बनम् ॥ ४९ ॥

O dakilang Yogin, bagaman kami’y mga kaluluwang nakagapos na gumagala sa landas ng karma, sa pakikinig ng banal na salaysay tungkol sa Iyo kasama ng Iyong mga bhakta, tiyak naming malalampasan ang dilim ng samsara na mahirap tawirin.

Verse 49

वयं त्विह महायोगिन् भ्रमन्त: कर्मवर्त्मसु । त्वद्वार्तया तरिष्यामस्तावकैर्दुस्तरं तम: ॥ ४८ ॥ स्मरन्त: कीर्तयन्तस्ते कृतानि गदितानि च । गत्युत्स्मितेक्षणक्ष्वेलि यन्नृलोकविडम्बनम् ॥ ४९ ॥

Lagi naming inaalala at inaawit ang Iyong kamangha-manghang gawa at banal na salita; at sa galak na umaapaw, inaalala namin ang Iyong mga lila ng pag-ibig kasama ang Iyong mga lihim na kasamang minamahal—ang lakad, matapang na ngiti, titig at paglalaro—na tila pangkaraniwan sa tao, ngunit nakalilito at nakalulunod sa debosyon.

Verse 50

श्रीशुक उवाच एवं विज्ञापितो राजन् भगवान् देवकीसुत: । एकान्तिनं प्रियं भृत्यमुद्धवं समभाषत ॥ ५० ॥

Wika ni Śukadeva Gosvāmī: O Haring Parīkṣit, nang sa gayon ay maipahayag sa Kanya, si Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, anak ni Devakī, ay nagsimulang sumagot nang lihim sa Kanyang minamahal at tapat na lingkod na si Uddhava.

Frequently Asked Questions

They come to directly behold the Lord and to formally conclude the cosmic mandate for His descent: the removal of the earth’s burden and the reestablishment of dharma. Their prayers also articulate siddhānta—Kṛṣṇa as the transcendental āśraya who controls māyā and kāla yet remains untouched—thereby making the impending withdrawal of His manifest līlā intelligible as divine arrangement rather than material compulsion.

They state that worship, Vedic study, charity, austerity, and ritual alone cannot fully cleanse consciousness polluted by illusion unless they mature into transcendental faith (śraddhā) in the Lord’s glories. Hearing and glorifying Kṛṣṇa (īśānukathā) is presented as uniquely potent because it directly connects the jīva to the āśraya, burning anarthas like fire at the Lord’s lotus feet.

Kṛṣṇa explains a governance principle: the Yādavas had become so empowered that, if left unchecked, their pride and expansion could devastate the world. The brāhmaṇa curse becomes the instrument of nirodha (withdrawal), ensuring cosmic balance. The Lord is fully capable of counteracting it, but chooses not to, demonstrating that His līlā follows purposeful divine orchestration rather than reactive necessity.

Prabhāsa is presented as a tīrtha where bathing and associated rites—sacrifice for devas and pitṛs, feeding brāhmaṇas, and dāna—help one cross danger like a boat across an ocean. Narratively, it moves the Yādavas out of Dvārakā and sets the stage for the culminating events of the Lord’s manifest departure, while thematically reinforcing purification (śuddhi) and the inevitability of kāla under divine supervision.

Uddhava is Kṛṣṇa’s intimate devotee and counsel-bearing associate, characterized by unwavering fidelity and deep spiritual aptitude. His private approach signals a shift from public, cosmic concerns (devas’ petitions; dynastic decisions) to the inner transmission of liberating instruction. This confidentiality frames Uddhava as the qualified recipient of teachings meant to guide devotees after the Lord’s visible līlā concludes.