Adhyaya 28

Verse 1

श्रीभगवानुवाच परस्वभावकर्माणि न प्रशंसेन्न गर्हयेत् । विश्वमेकात्मकं पश्यन् प्रकृत्या पुरुषेण च ॥ १ ॥

Sinabi ng Panginoon: Huwag purihin ni laitin ang likas na ugali at mga gawa ng iba. Sa halip, tingnan ang sanlibutan bilang iisang kabuuan—pagsasanib ng prakṛti at ng mga kaluluwang tumatamasa—na nakasalig sa iisang Ganap na Katotohanan.

Verse 2

परस्वभावकर्माणि य: प्रशंसति निन्दति । स आशु भ्रश्यते स्वार्थादसत्यभिनिवेशत: ॥ २ ॥

Ang sinumang nalululong sa pagpuri o paglibak sa mga katangian at asal ng iba ay mabilis na malilihis sa sariling pinakamataas na kapakinabangan, dahil sa pagkakagapos sa mapanlinlang na mga dalawahan.

Verse 3

तैजसे निद्रयापन्ने पिण्डस्थो नष्टचेतन: । मायां प्राप्नोति मृत्युं वा तद्वन्नानार्थद‍ृक् पुमान् ॥ ३ ॥

Kung paanong ang kaluluwang nasa katawan ay nawawalan ng panlabas na kamalayan kapag dinaig ng maya ng panaginip o ng malalim na tulog na tila kamatayan, gayundin ang taong nakakakita ng materyal na dalawahan ay haharap sa ilusyon at kamatayan.

Verse 4

किं भद्रं किमभद्रं वा द्वैतस्यावस्तुन: कियत् । वाचोदितं तदनृतं मनसा ध्यातमेव च ॥ ४ ॥

Sa mundong dalawahan na walang tunay na sangkap, ano ba talaga ang mabuti at masama, at gaano ito masusukat? Ang sinasabi ng materyal na mga salita o iniisip ng materyal na isip ay hindi ang sukdulang katotohanan; ito’y di-totoo.

Verse 5

छायाप्रत्याह्वयाभासा ह्यसन्तोऽप्यर्थकारिण: । एवं देहादयो भावा यच्छन्त्यामृत्युतो भयम् ॥ ५ ॥

Ang anino, alingawngaw, at mirage—bagaman ilusyon—ay nakapagbibigay pa rin ng wari’y may kahulugan. Gayundin, kahit ilusyon ang pag-aangkin ng kaluluwang nakagapos na siya ang katawan, isip, at ego, nagbubunga ito ng takot sa kanya hanggang sa sandali ng kamatayan.

Verse 6

आत्मैव तदिदं विश्वं सृज्यते सृजति प्रभु: । त्रायते त्राति विश्वात्मा ह्रियते हरतीश्वर: ॥ ६ ॥ तस्मान्न ह्यात्मनोऽन्यस्मादन्यो भावो निरूपित: । निरूपितेऽयं त्रिविधा निर्मूला भातिरात्मनि । इदं गुणमयं विद्धि त्रिविधं मायया कृतम् ॥ ७ ॥

Ang Paramatma lamang ang sukdulang tagapamahala at lumikha ng sanlibutan; kaya Siya rin ang lumilitaw bilang nilikha. Gayundin, ang Kaluluwa ng lahat ay Siya ring nag-iingat at tila iniingatan, Siya ring bumabawi at tila binabawi. Kaya walang ibang nilalang na tunay na maitatakdang hiwalay sa Kanya. Ang paglitaw ng tatluhang kalikasan na binubuo ng tatlong guna ay walang tunay na ugat; unawain na ito’y gawa ng Kanyang kapangyarihang māyā.

Verse 7

आत्मैव तदिदं विश्वं सृज्यते सृजति प्रभु: । त्रायते त्राति विश्वात्मा ह्रियते हरतीश्वर: ॥ ६ ॥ तस्मान्न ह्यात्मनोऽन्यस्मादन्यो भावो निरूपित: । निरूपितेऽयं त्रिविधा निर्मूला भातिरात्मनि । इदं गुणमयं विद्धि त्रिविधं मायया कृतम् ॥ ७ ॥

Ang Paramatma lamang ang sukdulang tagapamahala at lumikha ng sanlibutan; kaya Siya rin ang lumilitaw bilang nilikha. Gayundin, ang Kaluluwa ng lahat ay Siya ring nag-iingat at tila iniingatan, Siya ring bumabawi at tila binabawi. Kaya walang ibang nilalang na tunay na maitatakdang hiwalay sa Kanya. Ang paglitaw ng tatluhang kalikasan na binubuo ng tatlong guna ay walang tunay na ugat; unawain na ito’y gawa ng Kanyang kapangyarihang māyā.

Verse 8

एतद् विद्वान् मदुदितं ज्ञानविज्ञाननैपुणम् । न निन्दति न च स्तौति लोके चरति सूर्यवत् ॥ ८ ॥

Ang sinumang lubos na nakaunawa sa kaalaman at ganap na pagsasakatuparan na itinuro Ko ay hindi nalulubog sa panlalait o papuri ng mundo; gaya ng araw, malaya siyang naglalakbay sa daigdig.

Verse 9

प्रत्यक्षेणानुमानेन निगमेनात्मसंविदा । आद्यन्तवदसज्ज्ञात्वा नि:सङ्गो विचरेदिह ॥ ९ ॥

Sa tuwirang pagdama, pangangatwiran, patotoo ng kasulatan, at pansariling pagkamalay, alamin na ang mundong ito ay may simula at wakas kaya hindi ito ang sukdulang katotohanan; kaya mamuhay rito nang walang pagkapit.

Verse 10

श्रीउद्धव उवाच नैवात्मनो न देहस्य संसृतिर्द्रष्टृद‍ृश्ययो: । अनात्मस्वद‍ृशोरीश कस्य स्यादुपलभ्यते ॥ १० ॥

Sinabi ni Śrī Uddhava: Mahal kong Panginoon, hindi maaaring ang pag-iral na materyal ay karanasan ng kaluluwa na siyang nakakakita, ni ng katawan na siyang nakikita. Ang kaluluwa ay likas na may ganap na kaalaman, at ang katawan ay walang kamalayan; kanino kung gayon nauukol ang karanasan ng saṁsāra?

Verse 11

आत्माव्ययोऽगुण: शुद्ध: स्वयंज्योतिरनावृत: । अग्निवद्दारुवदचिद्देह: कस्येह संसृति: ॥ ११ ॥

Ang kaluluwa ay di-nauubos, lampas sa mga guṇa, dalisay, sariling liwanag, at hindi kailanman natatakpan ng materya—gaya ng apoy. Ngunit ang katawan, tulad ng panggatong, ay walang buhay at walang malay. Kaya sa mundong ito, sino ang tunay na dumaranas ng saṁsāra?

Verse 12

श्रीभगवानुवाच यावद् देहेन्द्रियप्राणैरात्मन: सन्निकर्षणम् । संसार: फलवांस्तावदपार्थोऽप्यविवेकिन: ॥ १२ ॥

Sinabi ng Panginoon: Hangga’t ang mangmang na kaluluwa ay naaakit sa katawan, mga pandama, at lakas-buhay, patuloy na umuunlad na tila may bunga ang kanyang saṁsāra, bagaman sa huli’y walang tunay na saysay.

Verse 13

अर्थे ह्यविद्यमानेऽपि संसृतिर्न निवर्तते । ध्यायतो विषयानस्य स्वप्नेऽनर्थागमो यथा ॥ १३ ॥

Kahit walang tunay na batayan, hindi humihinto ang pag-ikot sa samsara; ang nagmumuni sa mga bagay ng pandama ay tinatamaan ng maraming kapinsalaan, gaya sa panaginip.

Verse 14

यथा ह्यप्रतिबुद्धस्य प्रस्वापो बह्वनर्थभृत् । स एव प्रतिबुद्धस्य न वै मोहाय कल्पते ॥ १४ ॥

Gaya ng taong hindi pa gising, ang panaginip ay may dalang maraming kapinsalaan; ngunit sa nagising na, ang karanasang iyon ay hindi na nagdudulot ng pagkalito.

Verse 15

शोकहर्षभयक्रोधलोभमोहस्पृहादय: । अहङ्कारस्य द‍ृश्यन्ते जन्म मृत्युश्च नात्मन: ॥ १५ ॥

Ang dalamhati, tuwa, takot, galit, kasakiman, pagkalito at pagnanasa, pati kapanganakan at kamatayan—ito’y karanasan ng huwad na ego, hindi ng dalisay na kaluluwa.

Verse 16

देहेन्द्रियप्राणमनोऽभिमानो जीवोऽन्तरात्मा गुणकर्ममूर्ति: । सूत्रं महानित्युरुधेव गीत: संसार आधावति कालतन्त्र: ॥ १६ ॥

Ang nilalang na maling kumikilala sa katawan, pandama, hininga-buhay at isip bilang ‘ako’, nananahan sa loob bilang panloob na sarili at nag-aanyo ayon sa guna at karma; kaugnay ng kabuuang lakas-materyal, tinatawag sa iba’t ibang pangalan, at sa mahigpit na pamamahala ng Kataas-taasang Panahon ay napipilitang magpagala-gala sa samsara.

Verse 17

अमूलमेतद् बहुरूपरूपितं मनोवच:प्राणशरीरकर्म । ज्ञानासिनोपासनया शितेन- च्छित्त्वा मुनिर्गां विचरत्यतृष्ण: ॥ १७ ॥

Ang huwad na ego na ito’y walang tunay na ugat, ngunit nakikita sa maraming anyo—bilang gawain ng isip, pananalita, hininga-buhay, katawan at mga gawa. Subalit sa tabak ng transendental na kaalaman na pinatalas ng pagsamba sa tunay na gurong espirituwal, pinuputol ng pantas ang maling pagkakakilanlan at namumuhay sa daigdig na walang pagkapit.

Verse 18

ज्ञानं विवेको निगमस्तपश्च प्रत्यक्षमैतिह्यमथानुमानम् । आद्यन्तयोरस्य यदेव केवलं कालश्च हेतुश्च तदेव मध्ये ॥ १८ ॥

Ang tunay na kaalamang espirituwal ay nakabatay sa paghiwalay ng ātman at materya; ito’y pinauunlad sa pamamagitan ng patunay ng śāstra, pag-aayuno at tapa, tuwirang karanasan, mga salaysay na pangkasaysayan ng Purāṇa, at lohikal na paglalagom. Ang Ganap na Katotohanan na tanging Siya ang naroon bago ang paglikha at tanging Siya ang mananatili matapos ang pagkalusaw, Siya rin ang salik ng panahon at ang sukdulang sanhi; maging sa gitna ng pag-iral ng sangnilikha, Siya lamang ang tunay na realidad.

Verse 19

यथा हिरण्यं स्वकृतं पुरस्तात् पश्चाच्च सर्वस्य हिरण्मयस्य । तदेव मध्ये व्यवहार्यमाणं नानापदेशैरहमस्य तद्वत् ॥ १९ ॥

Gaya ng ginto: bago ito gawing iba’t ibang bagay, ginto lamang ang naroon; kapag nasira ang mga bagay, ginto pa rin ang natitira; at habang ginagamit sa iba’t ibang pangalan, ang diwa ay ginto pa rin. Gayundin, bago likhain ang sansinukob na ito, matapos ang pagkalusaw, at sa panahon ng pag-iingat nito, Ako lamang ang umiiral.

Verse 20

विज्ञानमेतत्‍त्रियवस्थमङ्ग गुणत्रयं कारणकार्यकर्तृ । समन्वयेन व्यतिरेकतश्च येनैव तुर्येण तदेव सत्यम् ॥ २० ॥

Minamahal, itinuturo ng kaalamang ito na ang materyal na isip ay lumilitaw sa tatlong yugto ng kamalayan—gising, panaginip, at mahimbing na tulog—na bunga ng tatlong guṇa ng kalikasan. Ang isip ding ito’y nag-aanyong tatlo: ang nakakakita, ang nakikita, at ang tagapangasiwa ng pagdama. Ngunit ang ikaapat na salik, na hiwalay sa lahat (turīya), iyon lamang ang Ganap na Katotohanan.

Verse 21

न यत् पुरस्तादुत यन्न पश्चा- न्मध्ये च तन्न व्यपदेशमात्रम् । भूतं प्रसिद्धं च परेण यद् यत् तदेव तत् स्यादिति मे मनीषा ॥ २१ ॥

Ang hindi umiiral noon at hindi rin iiral sa hinaharap, kahit sa panahong tila tumatagal ay wala ring sariling pag-iral; ito’y pangalan lamang na panlabas. Sa aking palagay, anumang nalikha at naihayag ng iba, sa huli ay yaon ding iba ang tunay na iyon.

Verse 22

अविद्यमानोऽप्यवभासते यो वैकारिको राजससर्ग एष: । ब्रह्म स्वयंज्योतिरतो विभाति ब्रह्मेन्द्रियार्थात्मविकारचित्रम् ॥ २२ ॥

Bagaman sa katotohanan ay hindi umiiral, ang pagpapakita ng mga pagbabagong mula sa rajas ay tila tunay; sapagkat ang Brahman na sariling-liwanag—ang Ganap na Katotohanang kusang nagniningning—ay inihahayag ang Sarili bilang sari-saring anyo ng mga pandama, mga bagay ng pandama, isip, at mga sangkap ng kalikasang materyal.

Verse 23

एवं स्फुटं ब्रह्मविवेकहेतुभि: परापवादेन विशारदेन । छित्त्वात्मसन्देहमुपारमेत स्वानन्दतुष्टोऽखिलकामुकेभ्य: ॥ २३ ॥

Sa gayon, sa malinaw na pangangatwirang nagbubukod sa Brahman, dapat maunawaan ang natatanging kalagayan ng Ganap na Katotohanan, mahusay na pabulaanan ang maling pagkakakilanlan sa bagay, at putulin ang lahat ng pag-aalinlangan tungkol sa tunay na sarili. Nasiyahan sa likás na kaligayahan ng kaluluwa, tumigil sa mga gawaing makamundo at mapagnasa ng mga pandama.

Verse 24

नात्मा वपु: पार्थिवमिन्द्रियाणि देवा ह्यसुर्वायुर्जलम् हुताश: । मनोऽन्नमात्रं धिषणा च सत्त्व- महङ्कृति: खं क्षितिरर्थसाम्यम् ॥ २४ ॥

Ang katawang materyal na mula sa elemento ng lupa ay hindi ang tunay na sarili; hindi rin ang mga pandama, ang mga diyos na namamahala sa mga ito, o ang prāṇa-vāyu; hindi rin ang panlabas na hangin, tubig o apoy; ni ang isip. Lahat ng ito ay bagay lamang. Gayundin, hindi ang talino, kamalayang materyal o huwad na ego; hindi ang eter o lupa; hindi ang mga bagay na nadarama; maging ang sinaunang kalagayang balanse ng kalikasan ay hindi rin ang tunay na pagkakakilanlan ng kaluluwa.

Verse 25

समाहितै: क: करणैर्गुणात्मभि-र्गुणो भवेन्मत्सुविविक्तधाम्न: । विक्षिप्यमाणैरुत किं नु दूषणंघनैरुपेतैर्विगतै रवे: किम् ॥ २५ ॥

Para sa taong tunay na nakapagtanto sa aking personal na pagkakakilanlan bilang Kataas-taasang Panginoon, anong papuri ang nararapat kung ang kanyang mga pandama—na bunga lamang ng mga guṇa—ay ganap na nakatuon sa pagninilay? At sa kabilang dako, anong sisi ang dapat kung minsan ay nagugulo ang mga ito? Tunay nga, ano ang kabuluhan sa araw kung ang mga ulap ay dumarating at umaalis?

Verse 26

यथा नभो वाय्वनलाम्बुभूगुणै- र्गतागतैर्वर्तुगुणैर्न सज्जते । तथाक्षरं सत्त्वरजस्तमोमलै- रहंमते: संसृतिहेतुभि: परम् ॥ २६ ॥

Gaya ng kalangitan na nagpapakita ng iba’t ibang katangian ng hangin, apoy, tubig at lupa na dumaraan at lumilipas, pati init at lamig na nagbabago ayon sa panahon, ngunit hindi kailanman nasasangkot ang kalangitan; gayundin, ang Kataas-taasang Ganap na Katotohanan na di-nasisira ay hindi kailanman nalalapatan ng dungis ng sattva, rajas, at tamas—na sanhi ng mga pagbabagong materyal sa pamamagitan ng huwad na ego.

Verse 27

तथापि सङ्ग: परिवर्जनीयो गुणेषु मायारचितेषु तावत् । मद्भ‍‍क्तियोगेन द‍ृढेन यावद् रजो निरस्येत मन:कषाय: ॥ २७ ॥

Gayunman, hangga’t sa pamamagitan ng matatag na bhakti-yoga sa akin ay hindi pa ganap na naaalis sa isip ang lahat ng dungis ng rajas, dapat iwasan nang may matinding pag-iingat ang pakikisama sa mga guṇa na nilikha ng aking māyā.

Verse 28

यथामयोऽसाधुचिकित्सितो नृणां पुन: पुन: सन्तुदति प्ररोहन् । एवं मनोऽपक्व‍कषायकर्म कुयोगिनं विध्यति सर्वसङ्गम् ॥ २८ ॥

Gaya ng sakit na maling nagamot na muling sumusulpot at paulit-ulit na nagpapahirap sa maysakit, gayon din ang isip na hindi pa ganap na nalilinis sa baluktot na hilig ay mananatiling nakakapit sa bagay na materyal at paulit-ulit na magpapahirap sa di-ganap na yogī.

Verse 29

कुयोगिनो ये विहितान्तरायै- र्मनुष्यभूतैस्‍त्रिदशोपसृष्टै: । ते प्राक्तनाभ्यासबलेन भूयो युञ्जन्ति योगं न तु कर्मतन्त्रम् ॥ २९ ॥

Minsan ang pag-unlad ng di-pa-ganap na mga nagsasanay sa transendensiya ay napipigil dahil sa pagkakapit sa pamilya, mga alagad, o iba pa—mga hadlang na anyong-tao na ipinadadala ng maiinggit na mga deva. Ngunit sa lakas ng naipong pagsasanay, ipagpapatuloy nila ang yoga sa susunod na buhay at hindi na muling mabibitag sa lambat ng karmang naghahanap ng bunga.

Verse 30

करोति कर्म क्रियते च जन्तु: केनाप्यसौ चोदित आनिपातात् । न तत्र विद्वान् प्रकृतौ स्थितोऽपि निवृत्ततृष्ण: स्वसुखानुभूत्या ॥ ३० ॥

Ang karaniwang nilalang ay gumagawa ng materyal na gawain at nababago ng bunga nito; dahil sa sari-saring pagnanasa, patuloy siyang kumikilos para sa bunga hanggang sa sandali ng kamatayan. Ngunit ang marunong, na naranasan na ang likas na ligaya ng sarili, ay isinusuko ang lahat ng pagnanasa at hindi na nakikibahagi sa gawaing naghahabol ng bunga.

Verse 31

तिष्ठन्तमासीनमुत व्रजन्तं शयानमुक्षन्तमदन्तमन्नम् । स्वभावमन्यत् किमपीहमान- मात्मानमात्मस्थमतिर्न वेद ॥ ३१ ॥

Ang marunong na ang kamalayan ay nakalagay sa Sarili ay ni hindi napapansin ang mga kilos ng sariling katawan. Habang nakatayo, nakaupo, naglalakad, nakahiga, umiihi, kumakain, o gumaganap ng iba pang tungkulin ng katawan, nauunawaan niyang ang katawan ay kumikilos ayon sa sariling likas na katangian.

Verse 32

यदि स्म पश्यत्यसदिन्द्रियार्थं नानानुमानेन विरुद्धमन्यत् । न मन्यते वस्तुतया मनीषी स्वाप्नं यथोत्थाय तिरोदधानम् ॥ ३२ ॥

Bagaman ang isang kaluluwang nakatanto sa Sarili ay minsang makakita ng maruming bagay o gawain, hindi niya ito tinatanggap na tunay. Sa pag-unawang lohikal na ang mga bagay ng pandama ay nakabatay sa ilusyon ng materyal na dalawahan, nakikita ng marunong na ito’y salungat at hiwalay sa katotohanan—gaya ng taong nagising na tumitingin sa panaginip na unti-unting naglalaho.

Verse 33

पूर्वं गृहीतं गुणकर्मचित्र- मज्ञानमात्मन्यविविक्तमङ्ग । निवर्तते तत् पुनरीक्षयैव न गृह्यते नापि विसृज्य आत्मा ॥ ३३ ॥

O mahal kong kaibigan! Ang kamangmangan sa materya na lumalawak sa sari-saring anyo dahil sa mga guna at karma ay maling inakala ng nakagapos na kaluluwa na siya ring Sarili. Ngunit sa paglinang ng kaalamang espirituwal, sa oras ng paglaya ito’y naglalaho. Ang walang-hanggang Atman ay hindi kailanman “kinukuha” ni “iniiwan.”

Verse 34

यथा हि भानोरुदयो नृचक्षुषां तमो निहन्यान्न तु सद् विधत्ते । एवं समीक्षा निपुणा सती मे हन्यात्तमिस्रं पुरुषस्य बुद्धे: ॥ ३४ ॥

Gaya ng pagsikat ng araw na pumupuksa sa dilim na tumatakip sa mga mata ng tao, ngunit hindi lumilikha ng mga bagay na saka nila nakikita—sapagkat naroon na ang mga iyon. Gayon din, ang tunay at matalas na pagsasakatuparan sa Akin ay sumisira sa dilim na bumabalot sa kamalayan ng tao.

Verse 35

एष स्वयंज्योतिरजोऽप्रमेयो महानुभूति: सकलानुभूति: । एकोऽद्वितीयो वचसां विरामे येनेषिता वागसवश्चरन्ति ॥ ३५ ॥

Ang Kataas-taasang Panginoon ay sariling liwanag, di-isinilang at di-masusukat. Siya ang dalisay na kamalayan at saksi ng lahat ng karanasan. Siya’y iisa, walang ikalawa; natatanto lamang kapag huminto ang karaniwang pananalita. Sa Kanya kumikilos ang lakas ng wika at ang mga hininga ng prana.

Verse 36

एतावानात्मसम्मोहो यद् विकल्पस्तु केवले । आत्मनृते स्वमात्मानमवलम्बो न यस्य हि ॥ ३६ ॥

Anumang tila-dalawahan na nakikita sa Sarili ay pagkalito lamang ng isip. Sa katotohanan, bukod sa sariling Atman, wala itong anumang sandigan.

Verse 37

यन्नामाकृतिभिर्ग्राह्यं पञ्चवर्णमबाधितम् । व्यर्थेनाप्यर्थवादोऽयं द्वयं पण्डितमानिनाम् ॥ ३७ ॥

Ang dalawahan ng limang elementong materyal ay nakikita lamang sa pamamagitan ng pangalan at anyo. Ang nagsasabing tunay ang dalawahang ito ay mga huwad na pantas, na walang saysay na naglalatag ng mga kathang-isip na teoryang walang batayan.

Verse 38

योगिनोऽपक्व‍योगस्य युञ्जत: काय उत्थितै: । उपसर्गैर्विहन्येत तत्रायं विहितो विधि: ॥ ३८ ॥

Ang pisikal na katawan ng yogī na nagsisikap ngunit hindi pa ganap ang pagsasanay ay minsang natatalo ng iba’t ibang hadlang; kaya inirerekomenda rito ang sumusunod na paraan.

Verse 39

योगधारणया कांश्चिदासनैर्धारणान्वितै: । तपोमन्त्रौषधै: कांश्चिदुपसर्गान् विनिर्दहेत् ॥ ३९ ॥

Ang ilang hadlang ay nalalabanan sa pamamagitan ng yogic na pagninilay o mga āsana na may kasamang pagtuon at pagpigil ng hininga; ang iba naman ay napapawi sa tapat, mantra, o mga halamang-gamot.

Verse 40

कांश्चिन्ममानुध्यानेन नामसङ्कीर्तनादिभि: । योगेश्वरानुवृत्त्या वा हन्यादशुभदान् शनै: ॥ ४० ॥

Ang mga di-mapalad na hadlang na ito ay unti-unting naaalis sa palagiang pag-alaala sa Akin, sa sama-samang pakikinig at pag-awit ng Aking banal na mga pangalan, o sa pagsunod sa yapak ng dakilang mga guro ng yoga.

Verse 41

केचिद् देहमिमं धीरा: सुकल्पं वयसि स्थिरम् । विधाय विविधोपायैरथ युञ्जन्ति सिद्धये ॥ ४१ ॥

Sa iba’t ibang paraan, pinalalaya ng ilang yogī ang katawan na ito mula sa sakit at katandaan at pinananatiling laging bata; kaya nagsasanay sila ng yoga upang makamit ang mga makalupang kapangyarihang mistiko.

Verse 42

न हि तत् कुशलाद‍ृत्यं तदायासो ह्यपार्थक: । अन्तवत्त्वाच्छरीरस्य फलस्येव वनस्पते: ॥ ४२ ॥

Ang ganitong mistikong kasakdalan ng katawan ay hindi gaanong pinahahalagahan ng mga bihasa sa kaalamang transendental. Tunay, ang pagsisikap para rito ay walang saysay, sapagkat ang katawan ay may wakas—gaya ng bunga ng puno—samantalang ang kaluluwa ay nananatili.

Verse 43

योगं निषेवतो नित्यं कायश्चेत् कल्पतामियात् । तच्छ्रद्दध्यान्न मतिमान्योगमुत्सृज्य मत्पर: ॥ ४३ ॥

Kahit ang palagiang pagsasanay ng yoga ay makapagpabuti ng katawan, ang taong marunong na inialay ang buhay sa Akin ay hindi umaasa sa pagperpekto ng katawan sa pamamagitan ng yoga; iniiwan niya ang mga paraang iyon at Ako lamang ang sinasamba.

Verse 44

योगचर्यामिमां योगी विचरन् मदपाश्रय: । नान्तरायैर्विहन्येत नि:स्पृह: स्वसुखानुभू: ॥ ४४ ॥

Ang yogī na kumakalinga sa Akin, habang isinasagawa ang landas na ito ng yoga, ay hindi natatalo ng mga hadlang; sapagkat wala siyang pagnanasa at nararanasan niya ang ligaya ng kaluluwa sa loob.