Adhyaya 1

Verse 1

श्रीशुक उवाच कृत्वा दैत्यवधं कृष्ण: सरामो यदुभिर्वृत: । भुवोऽवतारयद् भारं जविष्ठं जनयन् कलिम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Śuka: Si Śrī Kṛṣṇa, kasama si Balarāma at napaliligiran ng mga Yadu, ay pumatay sa mga asura. Pagkaraan, upang ibsan ang bigat ng daigdig, mabilis Niyang inayos ang malaking tunggalian na magbubunsod sa paglitaw ni Kali.

Verse 2

ये कोपिता: सुबहु पाण्डुसुता: सपत्नै- र्दुर्द्यूतहेलनकचग्रहणादिभिस्तान् । कृत्वा निमित्तमितरेतरत: समेतान् हत्वा नृपान् निरहरत् क्षितिभारमीश: ॥ २ ॥

Dahil sa maraming kasalanan ng mga kaaway—mapanlinlang na sugal, mapanlait na salita, pagdakma sa buhok ni Draupadī, at iba pang kalupitan—nagngitngit ang mga anak ni Pāṇḍu. Ginawa sila ng Panginoong Kataas-taasan na kasangkapan; sa pagdadahilan ng digmaan sa Kurukṣetra, pinatipon Niya ang mga hari at hukbo sa magkabilang panig, at sa pamamagitan ng digmaan ay napawi sila, kaya gumaan ang bigat ng daigdig.

Verse 3

भूभारराजपृतना यदुभिर्निरस्य गुप्तै: स्वबाहुभिरचिन्तयदप्रमेय: । मन्येऽवनेर्ननु गतोऽप्यगतं हि भारं यद् यादवं कुलमहो अविषह्यमास्ते ॥ ३ ॥

Ginamit ng Panginoong di-masusukat ang angkan ng Yadu—na iniingatan ng Kanyang sariling mga bisig—upang pawiin ang mga hari at hukbong naging pabigat sa daigdig. Pagkaraan ay naisip Niya, “Maaaring sabihin ng iba na nawala na ang bigat ng lupa, ngunit sa Aking palagay ay hindi pa; sapagkat nananatili pa ang angkan ng Yādava, na ang lakas ay di-matiis ng daigdig.”

Verse 4

नैवान्यत: परिभवोऽस्य भवेत् कथञ्चिन् मत्संश्रयस्य विभवोन्नहनस्य नित्यम् । अन्त:कलिं यदुकुलस्य विधाय वेणु- स्तम्बस्य वह्निमिव शान्तिमुपैमि धाम ॥ ४ ॥

Naisip ni Kṛṣṇa: “Walang puwersang panlabas na makapagtatamo ng pagkatalo sa angkan ng Yadu na laging sumasandig sa Akin at may di-mapipigil na karangyaan. Kaya magpapasiklab Ako ng alitan sa loob mismo; ang alitang iyon ay magiging gaya ng apoy na sumisilang sa pagkikiskisan ng kawayan sa gubat, susunugin ang lahat hanggang sa manahimik. Pagkatapos, matutupad Ko ang tunay Kong layon at babalik Ako sa Aking walang-hanggang tahanan.”

Verse 5

एवं व्यवसितो राजन् सत्यसङ्कल्प ईश्वर: । शापव्याजेन विप्राणां सञ्जह्रे स्वकुलं विभु: ॥ ५ ॥

O Haring Parīkṣit, nang mapagpasyahan na ito ng Panginoong may sadyang laging nagkakatotoo, Kanyang inurong ang sarili Niyang angkan sa pagdadahilan ng sumpa na binigkas ng mga brāhmaṇa.

Verse 6

स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् । गीर्भिस्ता: स्मरतां चित्तं पदैस्तानीक्षतां क्रिया: ॥ ६ ॥ आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य ह्यञ्जसा नु कौ । तमोऽनया तरिष्यन्तीत्यगात् स्वं पदमीश्वर: ॥ ७ ॥

Si Kṛṣṇa, ang Kataas-taasang Persona ng Diyos, ang bukal ng lahat ng kagandahan; ang Kanyang anyo ay napakakaakit-akit kaya ninanakaw nito ang paningin ng tao mula sa lahat ng iba pa, at ang iba’y nagmumukhang walang ganda sa harap Niya. Ang Kanyang mga salita ay humihila sa isip ng mga nag-aalaala sa mga iyon. Sa pagtanaw sa bakas ng Kanyang mga yapak, ninais ng mga tao na maging tagasunod at ihandog ang mga gawa ng katawan sa paglilingkod sa Panginoon. Sa ganitong paraan, madali Niyang pinalaganap ang Kanyang maluwalhating papuri na inaawit sa pinakadiwa at pinakadakilang mga taludtod ng Veda. Inisip Niya na sa pakikinig at pag-awit ng mga papuring iyon, ang mga kaluluwang isisilang sa hinaharap ay tatawid sa dilim ng kamangmangan. Nasiyahan sa ganitong kaayusan, ang Panginoon ay nagtungo sa Kanyang minimithing hantungan, ang Kanyang walang-hanggang tahanan.

Verse 7

स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् । गीर्भिस्ता: स्मरतां चित्तं पदैस्तानीक्षतां क्रिया: ॥ ६ ॥ आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य ह्यञ्जसा नु कौ । तमोऽनया तरिष्यन्तीत्यगात् स्वं पदमीश्वर: ॥ ७ ॥

Si Bhagavān Śrī Kṛṣṇa ang bukal ng lahat ng kagandahan. Ang Kanyang banal na anyo ay umaagaw sa paningin ng tao kaya ang iba pang bagay ay tila nawawalan ng ganda sa harap Niya. Ang Kanyang mga salita ay humihila sa isip ng mga nag-aalaala sa Kanya; ang pagtanaw sa bakas ng Kanyang mga yapak ay nag-uudyok sa mga tao na sumunod at ialay ang kanilang mga gawa sa Panginoon. Sa ganitong paraan, madali Niyang pinalaganap ang Kanyang malinis na kaluwalhatian na inaawit sa buong daigdig. Inisip Niya na ang mga nilalang sa hinaharap ay tatawid sa dilim ng kamangmangan sa pamamagitan lamang ng pakikinig at pag-awit ng Kanyang mga papuri. Nasiyahan sa ganitong ayos, Siya’y nagtungo sa Kanyang sariling dhāma.

Verse 8

श्रीराजोवाच ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धोपसेविनाम् । विप्रशाप: कथमभूद् वृष्णीनां कृष्णचेतसाम् ॥ ८ ॥

Nagtanong si Haring Parīkṣit: Paano nagawang sumpain ng mga brāhmaṇa ang mga Vṛṣṇi—na laging gumagalang sa mga brāhmaṇa, mapagkawanggawa, palaging naglilingkod sa matatanda at dakilang tao, at ang isipan ay laging nakatuon kay Śrī Kṛṣṇa?

Verse 9

यन्निमित्त: स वै शापो याद‍ृशो द्विजसत्तम । कथमेकात्मनां भेद एतत् सर्वं वदस्व मे ॥ ९ ॥

O pinakadakila sa mga dvija, ano ang dahilan ng sumpang iyon, ano ang anyo nito, at paano nagkaroon ng pagkakahati sa mga Yadu na iisa ang layunin? Isalaysay mo sa akin ang lahat.

Verse 10

श्रीबादरायणिरुवाच बिभ्रद् वपु: सकलसुन्दरसन्निवेशं कर्माचरन् भुवि सुमङ्गलमाप्तकाम: । आस्थाय धाम रममाण उदारकीर्ति: संहर्तुमैच्छत कुलं स्थितकृत्यशेष: ॥ १० ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Ang Panginoon, na taglay ang katawan na wari’y pagsasama ng lahat ng kagandahan, ay nagsagawa sa lupa ng mga gawaing lubhang mapalad, bagaman sa katotohanan Siya’y āptakāma—ganap na nasiyahan at di nangangailangan ng pagsisikap. Naninirahan sa Kanyang dhāma at nagtatamasa ng kagalakan, ang Panginoong may malawak na kaluwalhatian ay nagnasang lipulin ang Kanyang angkan, sapagkat may kaunting tungkulin pang nalalabi upang ganapin.

Verse 11

कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि गायज्जगत्कलिमलापहराणि कृत्वा । कालात्मना निवसता यदुदेवगेहे पिण्डारकं समगमन् मुनयो निसृष्टा: ॥ ११ ॥ विश्वामित्रोऽसित: कण्वो दुर्वासा भृगुरङ्गिरा: । कश्यपो वामदेवोऽत्रिर्वसिष्ठो नारदादय: ॥ १२ ॥

Isinagawa ng mga pantas ang mga ritwal na nagdudulot ng saganang kabutihang-loob at dakilang pagpapala, at na kapag inaawit o isinasalaysay ay nag-aalis ng kasalanang dulot ng Kali-yuga para sa buong daigdig. Ginawa nila ito sa tahanan ni Vasudeva, pinuno ng mga Yadu, kung saan nananahan si Bhagavān Śrī Kṛṣṇa bilang mismong anyo ng Panahon. Pagkatapos ng mga seremonya, magalang na pinauwi ng Panginoon ang mga pantas; at sila’y nagtungo sa banal na pook na tinatawag na Piṇḍāraka. Kabilang sa kanila sina Viśvāmitra, Asita, Kaṇva, Durvāsā, Bhṛgu, Aṅgirā, Kaśyapa, Vāmadeva, Atri, Vasiṣṭha, kasama si Nārada at iba pa.

Verse 12

कर्माणि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि गायज्जगत्कलिमलापहराणि कृत्वा । कालात्मना निवसता यदुदेवगेहे पिण्डारकं समगमन् मुनयो निसृष्टा: ॥ ११ ॥ विश्वामित्रोऽसित: कण्वो दुर्वासा भृगुरङ्गिरा: । कश्यपो वामदेवोऽत्रिर्वसिष्ठो नारदादय: ॥ १२ ॥

Ang mga pantas na sina Viśvāmitra, Asita, Kaṇva, Durvāsā, Bhṛgu, Aṅgirā, Kaśyapa, Vāmadeva, Atri, Vasiṣṭha, kasama si Nārada at iba pa, ay nagsagawa ng mga banal na gawain na nagdudulot ng saganang kabutihang-bunga at dakilang pagpapala; sa pag-awit lamang nito, napapawi ang dungis ng kasalanan ng Kali-yuga sa buong daigdig. Isinagawa nila ito nang wasto sa tahanan ni Vasudeva, pinuno ng mga Yadu, kung saan nanahan si Śrī Kṛṣṇa bilang anyo ng Panahon; at matapos silang igalang at payapang pinauwi ni Śrī Kṛṣṇa, nagtungo ang mga pantas sa banal na pook na tinatawag na Piṇḍāraka.

Verse 13

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दना: । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत् ॥ १३ ॥ ते वेषयित्वा स्त्रीवेषै: साम्बं जाम्बवतीसुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्‍यसितेक्षणा ॥ १४ ॥ प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघदर्शना: । प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ १५ ॥

Ang mga binatang lalaki ng angkan ng Yadu, habang naglalaro, ay lumapit sa mga pantas na nagkatipon doon. Binihisan nila si Sāmba, anak ni Jāmbavatī, ng kasuotang pambabae, saka hinawakan ang mga paa ng mga pantas at—bagaman walang-galang—nagkunwaring mapagpakumbaba at nagtanong: “O mga marurunong na brāhmaṇa, ang buntis na babaeng ito na may maiitim na mata ay may itatanong sa inyo; nahihiya siyang magtanong nang siya mismo. O mga dakilang rishi na di nagkakamali ang paningin, malapit na siyang manganak at nagnanais ng anak na lalaki—sabihin ninyo, lalaki ba o babae ang isisilang?”

Verse 14

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दना: । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत् ॥ १३ ॥ ते वेषयित्वा स्त्रीवेषै: साम्बं जाम्बवतीसुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्‍यसितेक्षणा ॥ १४ ॥ प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघदर्शना: । प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ १५ ॥

Ang mga binatang lalaki ng angkan ng Yadu, habang naglalaro, ay lumapit sa mga pantas na nagkatipon doon. Binihisan nila si Sāmba, anak ni Jāmbavatī, ng kasuotang pambabae, saka hinawakan ang mga paa ng mga pantas at—bagaman walang-galang—nagkunwaring mapagpakumbaba at nagtanong: “O mga marurunong na brāhmaṇa, ang buntis na babaeng ito na may maiitim na mata ay may itatanong sa inyo; nahihiya siyang magtanong nang siya mismo. O mga dakilang rishi na di nagkakamali ang paningin, malapit na siyang manganak at nagnanais ng anak na lalaki—sabihin ninyo, lalaki ba o babae ang isisilang?”

Verse 15

क्रीडन्तस्तानुपव्रज्य कुमारा यदुनन्दना: । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुरविनीता विनीतवत् ॥ १३ ॥ ते वेषयित्वा स्त्रीवेषै: साम्बं जाम्बवतीसुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्‍यसितेक्षणा ॥ १४ ॥ प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघदर्शना: । प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किंस्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ १५ ॥

Ang mga binatang lalaki ng angkan ng Yadu, habang naglalaro, ay lumapit sa mga pantas na nagkatipon doon. Binihisan nila si Sāmba, anak ni Jāmbavatī, ng kasuotang pambabae, saka hinawakan ang mga paa ng mga pantas at—bagaman walang-galang—nagkunwaring mapagpakumbaba at nagtanong: “O mga marurunong na brāhmaṇa, ang buntis na babaeng ito na may maiitim na mata ay may itatanong sa inyo; nahihiya siyang magtanong nang siya mismo. O mga dakilang rishi na di nagkakamali ang paningin, malapit na siyang manganak at nagnanais ng anak na lalaki—sabihin ninyo, lalaki ba o babae ang isisilang?”

Verse 16

एवं प्रलब्धा मुनयस्तानूचु: कुपिता नृप । जनयिष्यति वो मन्दा मुषलं कुलनाशनम् ॥ १६ ॥

O Hari, nang sila’y nilait sa pamamagitan ng panlilinlang, nagalit ang mga pantas at sinabi sa mga binata: “Mga hangal! Siya’y magsisilang para sa inyo ng isang muṣala, isang pamalong bakal na wawasak sa buong angkan ninyo.”

Verse 17

तच्छ्रुत्वा तेऽतिसन्त्रस्ता विमुच्य सहसोदरम् । साम्बस्य दद‍ृशुस्तस्मिन् मुषलं खल्वयस्मयम् ॥ १७ ॥

Nang marinig ang sumpa ng mga pantas, labis na natakot ang mga binata. Agad nilang binuksan ang tiyan ni Sāmba at nakita roon ang isang pamalong bakal.

Verse 18

किं कृतं मन्दभाग्यैर्न: किं वदिष्यन्ति नो जना: । इति विह्वलिता गेहानादाय मुषलं ययु: ॥ १८ ॥

Sinabi ng mga kabataang Yadu, “Ay! Ano ang nagawa natin? Napakasawi natin! Ano ang sasabihin ng mga tao tungkol sa atin?” Sa matinding pagkabalisa, umuwi sila dala ang pamalo.

Verse 19

तच्चोपनीय सदसि परिम्‍लानमुखश्रिय: । राज्ञ आवेदयांचक्रु: सर्वयादवसन्निधौ ॥ १९ ॥

Kupas ang ningning ng kanilang mukha. Dinala nila ang pamalo sa kapulungan ng hari at, sa harap ng lahat ng Yadu, isinalaysay kay Haring Ugrasena ang nangyari.

Verse 20

श्रुत्वामोघं विप्रशापं द‍ृष्ट्वा च मुषलं नृप । विस्मिता भयसन्त्रस्ता बभूवुर्द्वारकौकस: ॥ २० ॥

O Haring Parīkṣit, nang marinig ng mga taga-Dvārakā ang di-nabibigong sumpa ng mga brāhmaṇa at makita ang pamalo, sila’y namangha at nabalisa sa takot.

Verse 21

तच्चूर्णयित्वा मुषलं यदुराज: स आहुक: । समुद्रसलिले प्रास्यल्ल‍ोहं चास्यावशेषितम् ॥ २१ ॥

Matapos ipagiling ang pamalo hanggang madurog, si Haring Āhuka (Ugrasena) ng mga Yadu ay siya mismong naghagis ng mga piraso, kasama ang natirang tipak ng bakal, sa tubig ng dagat.

Verse 22

कश्चिन्मत्स्योऽग्रसील्ल‍ोहं चूर्णानि तरलैस्तत: । उह्यमानानि वेलायां लग्नान्यासन् किलैरका: ॥ २२ ॥

Isang isda ang lumamon ng tipak na bakal at mga piraso nito. Pagkaraan, dinala ng mga alon ang mga piraso sa pampang; doon ito bumaon at tumubo bilang matataas at matutulis na eraka na tungkod.

Verse 23

मत्स्यो गृहीतो मत्स्यघ्नैर्जालेनान्यै: सहार्णवे । तस्योदरगतं लोहं स शल्ये लुब्धकोऽकरोत् ॥ २३ ॥

Nahuli ang isdang iyon sa dagat kasama ng iba pang isda sa lambat ng mga mangingisda. Ang tipak na bakal sa tiyan nito ay kinuha ng mangangaso na si Jarā at ikinabit bilang dulo ng palaso.

Verse 24

भगवाञ्ज्ञातसर्वार्थ ईश्वरोऽपि तदन्यथा । कर्तुं नैच्छद् विप्रशापं कालरूप्यन्वमोदत ॥ २४ ॥

Ang Bhagavān, na ganap na nakaaalam ng kahulugan ng lahat, bagaman kayang baligtarin ang sumpa ng mga brāhmaṇa, ay hindi ninais na gawin iyon. Sa anyo ng Kāla, ang Panahon, masaya Niyang pinahintulutan ang mga pangyayari.