Adhyaya 7

Verse 1

सूत उवाच अथर्ववित्सुमन्तुश्च शिष्यमध्यापयत् स्वकाम् । संहितां सोऽपि पथ्याय वेददर्शाय चोक्तवान् ॥ १ ॥

Sinabi ni Sūta: Si Sumantu Ṛṣi, ang kinikilalang dalubhasa sa Atharva Veda, ay nagturo ng kaniyang saṁhitā sa alagad na si Kabandha; at si Kabandha naman ay nagsalaysay nito kina Pathya at Vedadarśa.

Verse 2

शौक्लायनिर्ब्रह्मबलिर्मोदोष: पिप्पलायनि: । वेददर्शस्य शिष्यास्ते पथ्यशिष्यानथो श‍ृणु । कुमुद: शुनको ब्रह्मन् जाजलिश्चाप्यथर्ववित् ॥ २ ॥

Ang mga alagad ni Vedadarśa ay sina Śauklāyani, Brahmabali, Modoṣa, at Pippalāyani. Pakinggan din ang mga alagad ni Pathya—o mahal na brāhmaṇa: sina Kumuda, Śunaka, at Jājali; silang lahat ay bihasa sa Atharva Veda.

Verse 3

बभ्रु: शिष्योऽथाङ्गिरस: सैन्धवायन एव च । अधीयेतां संहिते द्वे सावर्णाद्यास्तथापरे ॥ ३ ॥

Sina Babhru at Saindhavāyana, mga alagad ni Śunaka, ay nag-aral ng dalawang bahagi ng pagtitipon ng Atharva Veda ng kanilang guro. Ang alagad ni Saindhavāyana na si Sāvarṇa, at ang mga alagad ng iba pang dakilang ṛṣi, ay nag-aral din ng edisyong ito ng Atharva Veda.

Verse 4

नक्षत्रकल्प: शान्तिश्च कश्यपाङ्गिरसादय: । एते आथर्वणाचार्या: श‍ृणु पौराणिकान् मुने ॥ ४ ॥

Sina Nakṣatrakalpa, Śāntikalpa, Kaśyapa, Āṅgirasa at iba pa ay kabilang din sa mga ācārya ng Atharva Veda. Ngayon, O pantas, pakinggan ang mga kinikilalang awtoridad sa panitikang Purāṇa.

Verse 5

त्रय्यारुणि: कश्यपश्च सावर्णिरकृतव्रण: । वैशम्पायनहारीतौ षड् वै पौराणिका इमे ॥ ५ ॥

Sina Trayyāruṇi, Kaśyapa, Sāvarṇi, Akṛtavraṇa, Vaiśampāyana, at Hārīta—sila ang anim na guro ng mga Purāṇa.

Verse 6

अधीयन्त व्यासशिष्यात् संहितां मत्पितुर्मुखात् । एकैकामहमेतेषां शिष्य: सर्वा: समध्यगाम् ॥ ६ ॥

Bawat isa sa kanila ay nag-aral ng tig-iisang saṁhitā ng mga Purāṇa mula sa bibig ng aking ama, si Romaharṣaṇa, na alagad ni Śrīla Vyāsadeva. Ako’y naging disipulo ng anim na awtoridad na ito at lubos na natutuhan ang lahat ng kanilang pahayag ng karunungang Purāṇa.

Verse 7

कश्यपोऽहं च सावर्णी रामशिष्योऽकृतव्रण: । अधीमहि व्यासशिष्याच्चत्वारो मूलसंहिता: ॥ ७ ॥

Si Romaharṣaṇa, disipulo ni Vedavyāsa, ay hinati ang mga Purāṇa sa apat na pangunahing saṁhitā. Si Kaśyapa at ako, kasama si Sāvarṇi at si Akṛtavraṇa na alagad ni Rāma, ay nag-aral ng apat na bahaging iyon.

Verse 8

पुराणलक्षणं ब्रह्मन् ब्रह्मर्षिभिर्निरूपितम् । श‍ृणुष्व बुद्धिमाश्रित्य वेदशास्त्रानुसारत: ॥ ८ ॥

O brāhmaṇa, ang mga katangian ng Purāṇa ay itinakda ng mga brahmarṣi ayon sa mga śāstra ng Veda. Kaya makinig nang may pag-iingat, na umaasa sa malinaw na pag-unawa.

Verse 9

सर्गोऽस्याथ विसर्गश्च वृत्तिरक्षान्तराणि च । वंशो वंशानुचरितं संस्था हेतुरपाश्रय: ॥ ९ ॥ दशभिर्लक्षणैर्युक्तं पुराणं तद्विदो विदु: । केचित् पञ्चविधं ब्रह्मन् महदल्पव्यवस्थया ॥ १० ॥

O brāhmaṇa, itinuturo ng mga pantas na ang Purāṇa ay may sampung paksa: paglikha (sarga), kasunod na paglikha (visarga), pagtaguyod ng buhay (vṛtti), pag-iingat, mga panahon ng Manu, mga dinastiya, mga salaysay ng mga hari, pagkalipol (pralaya), udyok (hetu), at ang kataas-taasang kanlungan (apāśraya). Sinasabi ng ilan na ang dakilang Purāṇa ay may sampu, at ang mas maliit ay lima.

Verse 10

सर्गोऽस्याथ विसर्गश्च वृत्तिरक्षान्तराणि च । वंशो वंशानुचरितं संस्था हेतुरपाश्रय: ॥ ९ ॥ दशभिर्लक्षणैर्युक्तं पुराणं तद्विदो विदु: । केचित् पञ्चविधं ब्रह्मन् महदल्पव्यवस्थया ॥ १० ॥

O brāhmaṇa, sinasabi ng mga dalubhasa na ang Purāṇa ay nakikilala sa sampung katangian. May ilan na nagsasabing ang Mahāpurāṇa ay may sampu, at ayon sa paghahating malaki at maliit, ang mas maliit na purāṇa ay may lima.

Verse 11

अव्याकृतगुणक्षोभान्महतत्रिस्त्रवृतोऽहम: । भूतसूक्ष्मेन्द्रियार्थानां सम्भव: सर्ग उच्यते ॥ ११ ॥

Mula sa pagyanig ng mga guṇa sa di-nahahayag na prakṛti, lumilitaw ang mahat-tattva. Mula rito isinisilang ang tatluhang ahaṅkāra; at mula roon nahahayag ang mga tan-mātra na maselan, ang mga pandama, at ang magagaspang na bagay ng pandama. Ang paglitaw ng lahat ng ito ang tinatawag na sarga, paglikha.

Verse 12

पुरुषानुगृहीतानामेतेषां वासनामय: । विसर्गोऽयं समाहारो बीजाद् बीजं चराचरम् ॥ १२ ॥

Ang pangalawang paglikha (visarga), na umiiral sa awa ng Panginoon, ay ang nahahayag na pagsasama ng mga vāsanā o pagnanasa ng mga jīva. Gaya ng binhi na nagbubunga ng iba pang binhi, ang mga gawaing nagpapalago ng pagnanasa sa materya ay lumilikha ng mga anyong buhay na gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 13

वृत्तिर्भूतानि भूतानां चराणामचराणि च । कृता स्वेन नृणां तत्र कामाच्चोदनयापि वा ॥ १३ ॥

Ang vṛtti ay ang paraan ng pagtustos, kung saan ang mga gumagalaw na nilalang ay nabubuhay sa mga di-gumagalaw. Para sa tao, ang vṛtti ay ang paggawa para sa kabuhayan ayon sa sariling likas na pagkatao; maaari itong gawin dahil sa makasariling pagnanasa o ayon sa batas ng Diyos sa patnubay ng śāstra.

Verse 14

रक्षाच्युतावतारेहा विश्वस्यानु युगे युगे । तिर्यङ्‌मर्त्यर्षिदेवेषु हन्यन्ते यैस्त्रयीद्विष: ॥ १४ ॥

Sa bawat yuga, ang di-nagkakamaling Panginoong Acyuta ay nag-aanyong-avatara sa mundong ito sa gitna ng mga hayop, tao, mga rishi at mga deva. Sa Kanyang mga lila, pinangangalagaan Niya ang sansinukob at nililipol ang mga kaaway ng kulturang Veda.

Verse 15

मन्वन्तरं मनुर्देवा मनुपुत्रा: सुरेश्वरा: । ऋषयोऽशांवताराश्च हरे: षड्‌विधमुच्यते ॥ १५ ॥

Sa bawat manvantara, anim na uri ang lumilitaw bilang pagpapakita ni Panginoong Hari: ang namumunong Manu, ang mga pangunahing deva, ang mga anak ni Manu, si Indra, ang mga dakilang rishi, at ang mga bahagyang avatara ng Kataas-taasang Persona ng Diyos.

Verse 16

राज्ञां ब्रह्मप्रसूतानां वंश त्रैकालिकोऽन्वय: । वंशानुचरितं तेषां वृत्तं वंशधराश्च ये ॥ १६ ॥

Ang mga dinastiya ng mga haring nagmula kay Brahmā ay tuluy-tuloy sa nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap. Ang salaysay ng mga angkang ito—lalo na ng mga tanyag na kasapi at mga tagapagmana—ang paksa ng kasaysayang-dinastiko.

Verse 17

नैमित्तिक: प्राकृतिको नित्य आत्यन्तिको लय: । संस्थेति कविभि: प्रोक्तश्चतुर्धास्य स्वभावत: ॥ १७ ॥

May apat na uri ng pagkalusaw ng sansinukob—paminsan-minsan, ayon sa mga elemento, tuluy-tuloy, at pangwakas. Lahat ng ito’y nagaganap sa likás na kapangyarihan ng Kataas-taasang Panginoon; tinawag ito ng mga pantas na ‘saṁsthā’, ang paglusaw.

Verse 18

हेतुर्जीवोऽस्य सर्गादेरविद्याकर्मकारक: । यं चानुशायिनं प्राहुरव्याकृतमुतापरे ॥ १८ ॥

Dahil sa avidyā, ang jīva ay gumagawa ng mga gawaing materyal at sa isang diwa’y nagiging sanhi ng paglikha, pagpapanatili, at pagkalusaw ng sansinukob. May ilan na tumatawag sa jīva bilang personalidad na nasa ilalim ng paglikhang materyal, samantalang ang iba’y nagsasabing siya ang di-nahahayag na sarili.

Verse 19

व्यतिरेकान्वयो यस्य जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु । मायामयेषु तद् ब्रह्म जीववृत्तिष्वपाश्रय: ॥ १९ ॥

Ang Kataas-taasang Ganap na Katotohanan ay naroroon sa lahat ng antas ng kamalayan—pagkagising, panaginip, at mahimbing na tulog—sa lahat ng penomenang inihahayag ng māyā, at sa lahat ng gampanin ng mga nilalang; at gayunma’y hiwalay at higit pa sa lahat ng ito. Nananatili sa Kanyang transendental na kalikasan, Siya ang tanging sukdulang kanlungan.

Verse 20

पदार्थेषु यथा द्रव्यं सन्मात्रं रूपनामसु । बीजादिपञ्चतान्तासु ह्यवस्थासु युतायुतम् ॥ २० ॥

Gaya ng isang bagay na maaaring mag-iba-iba ang anyo at pangalan ngunit nananatili ang pangunahing sangkap bilang saligan ng pag-iral nito, gayon din sa nilikhang katawang materyal—mula sa paglilihi (binhi) hanggang kamatayan—ang Kataas-taasang Ganap na Katotohanan ay laging naroroon, kapwa kasabay at hiwalay.

Verse 21

विरमेत यदा चित्तं हित्वा वृत्तित्रयं स्वयम् । योगेन वा तदात्मानं वेदेहाया निवर्तते ॥ २१ ॥

Kapag ang isip—kusang-loob man o dahil sa disiplinadong pagsasanay sa yoga—ay tumigil sa tatlong galaw: paggising, panaginip, at mahimbing na tulog, saka niya nauunawaan ang Paramātmā at umurong mula sa mga pagsisikap na materyal.

Verse 22

एवंलक्षणलक्ष्याणि पुराणानि पुराविद: । मुनयोऽष्टादश प्राहु: क्षुल्लकानि महान्ति च ॥ २२ ॥

Ipinahayag ng mga pantas na dalubhasa sa sinaunang kasaysayan na ang mga Purāṇa, ayon sa kani-kanilang katangian, ay nahahati sa labingwalong pangunahing Purāṇa at labingwalong pangalawang Purāṇa.

Verse 23

ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं लैङ्गं सगारुडं । नारदीयं भागवतमाग्नेयं स्कान्दसंज्ञितम् ॥ २३ ॥ भविष्यं ब्रह्मवैवर्तं मार्कण्डेयं सवामनम् । वाराहं मात्स्यं कौर्मं च ब्रह्माण्डाख्यमिति त्रिषट् ॥ २४ ॥

Ang labingwalong pangunahing Purāṇa ay: Brahma, Padma, Viṣṇu (Vaiṣṇava), Śiva, Liṅga, Garuḍa, Nārada, Bhāgavata, Agni, Skanda, Bhaviṣya, Brahma-vaivarta, Mārkaṇḍeya, Vāmana, Varāha, Matsya, Kūrma, at Brahmāṇḍa Purāṇa.

Verse 24

ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं लैङ्गं सगारुडं । नारदीयं भागवतमाग्नेयं स्कान्दसंज्ञितम् ॥ २३ ॥ भविष्यं ब्रह्मवैवर्तं मार्कण्डेयं सवामनम् । वाराहं मात्स्यं कौर्मं च ब्रह्माण्डाख्यमिति त्रिषट् ॥ २४ ॥

Ang labingwalong Mahāpurāṇa ay: Brahma, Padma, Viṣṇu, Śiva, Liṅga, Garuḍa, Nārada, Bhāgavata, Agni, Skanda; at Bhaviṣya, Brahma-vaivarta, Mārkaṇḍeya, Vāmana, Varāha, Matsya, Kūrma, at Brahmāṇḍa Purāṇa.

Verse 25

ब्रह्मन्निदं समाख्यातं शाखाप्रणयनं मुने: । शिष्यशिष्यप्रशिष्याणां ब्रह्मतेजोविवर्धनम् ॥ २५ ॥

O brāhmaṇa, naipaliwanag ko na nang lubos kung paano pinalawak ni Mahāmuni Vyāsadeva ang mga sangay ng Veda, kasama ang linya ng mga alagad at mga alagad ng mga alagad. Ang sinumang makikinig dito ay lalago sa brahma-tejas at lakas espirituwal.