
The Deliverance of King Nṛga and the Warning Against Taking Brāhmaṇa Property
Sa Dvārakā, matapos ang mga pangyayaring panghari at panlipunan na nagpapakita ng pamamahala ni Kṛṣṇa at ng Kanyang pag-iingat sa dharma, lumipat ang salaysay sa isang kababalaghang may aral. Si Sāmba at iba pang kabataang Yadu ay naglalaro sa gubat at nakakita ng napakalaking butiking naipit sa tuyong balon. Hindi nila ito mailigtas kaya dinala nila si Kṛṣṇa; madali Niya itong iniahon gamit ang Kanyang kaliwang kamay. Sa paghipo ng Panginoon, ang butiki ay naging maningning na nilalang sa langit—Haring Nṛga—na nagsalaysay na bagaman sagana sa kawanggawa, bumagsak siya dahil sa di-sinasadyang pagkakasala hinggil sa isang baka ng brāhmaṇa na naibigay sa ibang brāhmaṇa. Tumanggi ang dalawang brāhmaṇa sa kabayaran; inalok ni Yamarāja si Nṛga na pumili kung uunahin ang bunga ng kabutihan o ang parusa ng kasalanan, at pinili niyang magdusa muna, kaya napunta siya sa anyong butiki hanggang palayain ni Kṛṣṇa. Pagkatapos pahintulutan siyang umakyat sa kalangitan, itinuro ni Kṛṣṇa sa Kanyang mga kasama at sa uring maharlika: ang ari-arian ng brāhmaṇa ay “hindi natutunaw”; ang pagnanakaw o maling paggamit nito ay nagdudulot ng kapahamakan sa maraming salinlahi at kaparusahan sa impiyerno, at kahit ang brāhmaṇang makasalanan ay hindi dapat tratuhing malupit. Pinagdurugtong ng kabanata ang himala at etika, bilang paghahanda sa mga susunod na aral sa Dvārakā tungkol sa matuwid na paghahari sa ilalim ng bhakti.
Verse 1
श्रीबादरायणिरुवाच एकदोपवनं राजन् जग्मुर्यदुकुमारका: । विहर्तुं साम्बप्रद्युम्नचारुभानुगदादय: ॥ १ ॥
Sinabi ni Śrī Bādarāyaṇi: O Hari, isang araw ang mga kabataang prinsipe ng angkan ng Yadu—sina Sāmba, Pradyumna, Cāru, Bhānu, Gada at iba pa—ay nagtungo sa isang munting gubat upang maglaro at maglibang.
Verse 2
क्रीडित्वा सुचिरं तत्र विचिन्वन्त: पिपासिता: । जलं निरुदके कूपे ददृशु: सत्त्वमद्भुतम् ॥ २ ॥
Matapos maglaro nang matagal doon, nauhaw sila. Habang naghahanap ng tubig, tumingin sila sa tuyong balon at nakita ang isang pambihirang nilalang.
Verse 3
कृकलासं गिरिनिभं वीक्ष्य विस्मितमानसा: । तस्य चोद्धरणे यत्नं चक्रुस्ते कृपयान्विता: ॥ ३ ॥
Nang makita ang butiking tila bundok, namangha sila. Dahil sa habag, sinikap nilang iahon ito mula sa balon.
Verse 4
चर्मजैस्तान्तवै: पाशैर्बद्ध्वा पतितमर्भका: । नाशक्नुरन् समुद्धर्तुं कृष्णायाचख्युरुत्सुका: ॥ ४ ॥
Itinali nila ang naipit na butiki gamit ang sinturong balat at saka lubid na hinabi, ngunit hindi pa rin nila maiahon. Kaya masigla silang lumapit kay Panginoong Kṛṣṇa at isinalaysay ang nakita nila.
Verse 5
तत्रागत्यारविन्दाक्षो भगवान् विश्वभावन: । वीक्ष्योज्जहार वामेन तं करेण स लीलया ॥ ५ ॥
Dumating doon ang Panginoong may matang-lotus, ang Tagapagtaguyod ng sansinukob. Nang makita ang butiki, madali Niya itong iniahon gamit ang Kanyang kaliwang kamay, na parang isang lila.
Verse 6
स उत्तम:श्लोककराभिमृष्टो विहाय सद्य: कृकलासरूपम् । सन्तप्तचामीकरचारुवर्ण: स्वर्ग्यद्भुतालङ्करणाम्बरस्रक् ॥ ६ ॥
Nang mahaplos ng kamay ng Uttamaḥ-śloka, agad niyang iniwan ang anyong butiki at nagkaroon ng anyo ng isang naninirahan sa langit. Ang kanyang kutis ay maningning na parang tunaw na ginto, at siya’y pinalamutian ng kahanga-hangang alahas, kasuotan, at mga kuwintas ng bulaklak.
Verse 7
पप्रच्छ विद्वानपि तन्निदानं जनेषु विख्यापयितुं मुकुन्द: । कस्त्वं महाभाग वरेण्यरूपो देवोत्तमं त्वां गणयामि नूनम् ॥ ७ ॥
Si Mukunda na si Śrī Kṛṣṇa, bagama’t batid ang pangyayari, ay nagtanong upang maipabatid sa lahat: “O napakapalad, sino ka? Sa iyong marangal na anyo, tiyak na isa kang dakilang deva.”
Verse 8
सम्प्रापितोऽस्यतदर्ह: सुभद्र । आत्मानमाख्याहि विवित्सतां नो यन्मन्यसे न: क्षममत्र वक्तुम् ॥ ८ ॥
“Anong gawa sa nakaraan ang nagdala sa iyo sa ganitong kalagayan? O mabuting kaluluwa, tila hindi mo nararapat ang ganitong kapalaran. Nais naming makilala ka; kung sa tingin mo’y angkop dito, isalaysay mo ang tungkol sa iyong sarili.”
Verse 9
श्रीशुक उवाच इति स्म राजा सम्पृष्ट: कृष्णेनानन्तमूर्तिना । माधवं प्रणिपत्याह किरीटेनार्कवर्चसा ॥ ९ ॥
Sinabi ni Śukadeva: Nang tanungin siya ni Kṛṣṇa na may walang-hanggang mga anyo, ang hari, suot ang koronang kumikislap na parang araw, ay yumukod kay Mādhava at sumagot nang ganito.
Verse 10
नृग उवाच नृगो नाम नरेन्द्रोऽहमिक्ष्वाकुतनय: प्रभो । दानिष्वाख्यायमानेषु यदि ते कर्णमस्पृशम् ॥ १० ॥
Sinabi ni Haring Nṛga: “Panginoon, ako ang haring nagngangalang Nṛga, anak ni Ikṣvāku. Marahil narinig Mo ang aking pangalan kapag binibigkas ang talaan ng mga mapagkawanggawa.”
Verse 11
किं नु तेऽविदितं नाथ सर्वभूतात्मसाक्षिण: । कालेनाव्याहतदृशो वक्ष्येऽथापि तवाज्ञया ॥ ११ ॥
“O Nātha, ano ang maaaring hindi Mo nalalaman? Ikaw ang saksi sa kalooban ng lahat ng nilalang, at ang Iyong paningin ay hindi nahahadlangan ng panahon. Gayunman, sa Iyong utos, magsasalita ako.”
Verse 12
यावत्य: सिकता भूमेर्यावत्यो दिवि तारका: । यावत्यो वर्षधाराश्च तावतीरददं स्म गा: ॥ १२ ॥
Nagkaloob ako ng kawanggawa ng mga baka na kasindami ng buhangin sa lupa, mga bituin sa langit, at patak ng ulan.
Verse 13
पयस्विनीस्तरुणी: शीलरूप- गुणोपपन्ना: कपिला हेमशृङ्गी: । न्यायार्जिता रूप्यखुरा: सवत्सा दुकूलमालाभरणा ददावहम् ॥ १३ ॥
Ipinagkaloob ko bilang kawanggawa ang mga batang bakang kayumanggi, hitik sa gatas, mabait ang asal, maganda at may mabubuting katangian; nakuha nang tapat; may sungay na ginintuan, paa na pilak, pinalamutian ng pinong tela at mga garland, kasama ang mga guya.
Verse 14
स्वलङ्कृतेभ्यो गुणशीलवद्भ्य: सीदत्कुटुम्बेभ्य ऋतव्रतेभ्य: । तप:श्रुतब्रह्मवदान्यसद्भ्य: प्रादां युवभ्यो द्विजपुङ्गवेभ्य: ॥ १४ ॥ गोभूहिरण्यायतनाश्वहस्तिन: कन्या: सदासीस्तिलरूप्यशय्या: । वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथा- निष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तम् ॥ १५ ॥
Una, pinarangalan ko muna ang mga brāhmaṇa na tatanggap ng aking kaloob sa pamamagitan ng pagdadamit at pag-aalay ng magagandang palamuti. Sila’y mga dakilang dwija, kabataan, angkan ay salat, may mabuting asal at katangian; tapat sa katotohanan, bantog sa pag-aayuno at tapa, malalim sa Veda, at banal ang gawi. Ipinagkaloob ko sa kanila ang mga baka, lupa, ginto at mga bahay, pati kabayo, elepante, mga dalagang maaaring ipakasal na may mga alila, gayundin linga, pilak, mainam na higaan, kasuotan, hiyas, kasangkapan at mga karwahe; bukod dito’y nagsagawa ako ng mga yajña at iba’t ibang gawaing makadiyos para sa kapakanan ng lahat.
Verse 15
स्वलङ्कृतेभ्यो गुणशीलवद्भ्य: सीदत्कुटुम्बेभ्य ऋतव्रतेभ्य: । तप:श्रुतब्रह्मवदान्यसद्भ्य: प्रादां युवभ्यो द्विजपुङ्गवेभ्य: ॥ १४ ॥ गोभूहिरण्यायतनाश्वहस्तिन: कन्या: सदासीस्तिलरूप्यशय्या: । वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथा- निष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तम् ॥ १५ ॥
Una, pinarangalan ko muna ang mga brāhmaṇa na tatanggap ng aking kaloob sa pamamagitan ng pagdadamit at pag-aalay ng magagandang palamuti. Sila’y mga dakilang dwija, kabataan, angkan ay salat, may mabuting asal at katangian; tapat sa katotohanan, bantog sa pag-aayuno at tapa, malalim sa Veda, at banal ang gawi. Ipinagkaloob ko sa kanila ang mga baka, lupa, ginto at mga bahay, pati kabayo, elepante, mga dalagang maaaring ipakasal na may mga alila, gayundin linga, pilak, mainam na higaan, kasuotan, hiyas, kasangkapan at mga karwahe; bukod dito’y nagsagawa ako ng mga yajña at iba’t ibang gawaing makadiyos para sa kapakanan ng lahat.
Verse 16
कस्यचिद् द्विजमुख्यस्य भ्रष्टा गौर्मम गोधने । सम्पृक्ताविदुषा सा च मया दत्ता द्विजातये ॥ १६ ॥
Minsan, ang isang baka na pag-aari ng isang pangunahing brāhmaṇa ay naligaw at napasama sa aking kawan. Hindi ko nalalaman, ibinigay ko ang bakang iyon bilang kawanggawa sa ibang brāhmaṇa.
Verse 17
तां नीयमानां तत्स्वामी दृष्ट्वोवाच ममेति तम् । ममेति परिग्राह्याह नृगो मे दत्तवानिति ॥ १७ ॥
Nang makita ng unang may-ari na inaakay ang baka, sinabi niya, “Akin iyan!” Sumagot ang ikalawang brāhmaṇa na tumanggap nito bilang handog, “Hindi, akin iyan; ibinigay iyan sa akin ni Nṛga.”
Verse 18
विप्रौ विवदमानौ मामूचतु: स्वार्थसाधकौ । भवान् दातापहर्तेति तच्छ्रुत्वा मेऽभवद् भ्रम: ॥ १८ ॥
Habang nagtatalo ang dalawang brāhmaṇa para sa kani-kanilang pakay, lumapit sila sa akin. Sabi ng isa, “Ikaw ang nagbigay sa akin ng bakang ito,” at sabi ng isa pa, “Ngunit inagaw mo ito mula sa akin.” Nang marinig ko iyon, nalito ako.
Verse 19
अनुनीतावुभौ विप्रौ धर्मकृच्छ्रगतेन वै । गवां लक्षं प्रकृष्टानां दास्याम्येषा प्रदीयताम् ॥ १९ ॥ भवन्तावनुगृह्णीतां किङ्करस्याविजानत: । समुद्धरतं मां कृच्छ्रात् पतन्तं निरयेऽशुचौ ॥ २० ॥
Nang mapunta ako sa matinding suliranin ng dharma, mapagpakumbaba kong nakiusap sa dalawang brāhmaṇa: “Kapalit ng bakang ito, magbibigay ako ng isang daang libong pinakamahuhusay na baka; pakibalik ito sa akin. Ako’y inyong aliping mangmang; mahabag kayo at iligtas ako sa hirap na ito, kung hindi’y mahuhulog ako sa maruming impiyerno.”
Verse 20
अनुनीतावुभौ विप्रौ धर्मकृच्छ्रगतेन वै । गवां लक्षं प्रकृष्टानां दास्याम्येषा प्रदीयताम् ॥ १९ ॥ भवन्तावनुगृह्णीतां किङ्करस्याविजानत: । समुद्धरतं मां कृच्छ्रात् पतन्तं निरयेऽशुचौ ॥ २० ॥
Nang mapunta ako sa matinding suliranin ng dharma, mapagpakumbaba kong nakiusap sa dalawang brāhmaṇa: “Kapalit ng bakang ito, magbibigay ako ng isang daang libong pinakamahuhusay na baka; pakibalik ito sa akin. Ako’y inyong aliping mangmang; mahabag kayo at iligtas ako sa hirap na ito, kung hindi’y mahuhulog ako sa maruming impiyerno.”
Verse 21
नाहं प्रतीच्छे वै राजन्नित्युक्त्वा स्वाम्यपाक्रमत् । नान्यद् गवामप्ययुतमिच्छामीत्यपरो ययौ ॥ २१ ॥
O Hari, sinabi ng kasalukuyang may-ari ng baka, “Wala akong tatanggapin na kapalit,” at umalis. Sinabi ng isa pang brāhmaṇa, “Kahit sampung libong baka pa ang ialok mo, ayaw ko,” at umalis din siya.
Verse 22
एतस्मिन्नन्तरे यामैर्दूतैर्नीतो यमक्षयम् । यमेन पृष्टस्तत्राहं देवदेव जगत्पते ॥ २२ ॥
Sa pagitan ng mga sandaling iyon, sinamantala ng mga sugo ni Yamarāja ang pagkakataon at dinala ako sa kanyang tahanan. Doon, si Yamarāja mismo ang nagtanong sa akin—O Panginoon ng mga panginoon, Tagapamahala ng sansinukob.
Verse 23
पूर्वं त्वमशुभं भुङ्क्ष उताहो नृपते शुभम् । नान्तं दानस्य धर्मस्य पश्ये लोकस्य भास्वत: ॥ २३ ॥
[Sinabi ni Yamarāja:] Mahal na Hari, nais mo bang danasin muna ang bunga ng iyong kasalanan o ang bunga ng iyong kabutihan? Wala akong nakikitang hangganan sa iyong kawanggawa at dharma; kaya ang iyong pagtamasa sa maningning na mga langit ay tila walang katapusan.
Verse 24
पूर्वं देवाशुभं भुञ्ज इति प्राह पतेति स: । तावदद्राक्षमात्मानं कृकलासं पतन् प्रभो ॥ २४ ॥
Sumagot ako, “Panginoon ko, hayaan ninyong danasin ko muna ang bunga ng aking kasalanan,” at sinabi ni Yamarāja, “Kung gayon, bumagsak ka!” Agad akong bumagsak, at habang bumabagsak ay nakita kong ako’y nagiging butiki, O aking Guro.
Verse 25
ब्रह्मण्यस्य वदान्यस्य तव दासस्य केशव । स्मृतिर्नाद्यापि विध्वस्ता भवत्सन्दर्शनार्थिन: ॥ २५ ॥
O Keśava, bilang iyong lingkod ay tapat ako sa mga brāhmaṇa at mapagbigay sa kanila, at lagi kong minimithi ang iyong darśana. Kaya hanggang ngayon, hindi pa rin naglalaho ang aking alaala.
Verse 26
स त्वं कथं मम विभोऽक्षिपथ: परात्मा योगेश्वरै: श्रुतिदृशामलहृद्विभाव्य: । साक्षादधोक्षज उरुव्यसनान्धबुद्धे: स्यान्मेऽनुदृश्य इह यस्य भवापवर्ग: ॥ २६ ॥
O Makapangyarihan, Paramātmā, paano nakita ng aking mga mata ang iyong presensya rito? Ikaw ang Adhokṣaja, na kahit ang mga dakilang yogī ay nakapagninilay lamang sa pusong dalisay sa pamamagitan ng espirituwal na mata ng Veda. Kung gayon, paano Ka tuwirang nahahayag sa akin, gayong ang aking isip ay nabulag ng mabibigat na pagdurusa ng materyal na buhay? Sa mundong ito, tanging yaong nakalaya na sa pagkakabigkis ng pag-iral ang dapat makakita sa Iyo.
Verse 27
देवदेव जगन्नाथ गोविन्द पुरुषोत्तम । नारायण हृषीकेश पुण्यश्लोकाच्युताव्यय ॥ २७ ॥ अनुजानीहि मां कृष्ण यान्तं देवगतिं प्रभो । यत्र क्वापि सतश्चेतो भूयान्मे त्वत्पदास्पदम् ॥ २८ ॥
O Devadeva, Jagannatha, Govinda, Purusottama, Narayana, Hrsikesa, Punyasloka, Acyuta, Avyaya!
Verse 28
देवदेव जगन्नाथ गोविन्द पुरुषोत्तम । नारायण हृषीकेश पुण्यश्लोकाच्युताव्यय ॥ २७ ॥ अनुजानीहि मां कृष्ण यान्तं देवगतिं प्रभो । यत्र क्वापि सतश्चेतो भूयान्मे त्वत्पदास्पदम् ॥ २८ ॥
O Panginoong Kṛṣṇa, pahintulutan Mo akong lumisan patungo sa daigdig ng mga deva; saan man ako naroon, nawa’y ang isip ko’y laging sumilong sa Iyong mga paa.
Verse 29
नमस्ते सर्वभावाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये । कृष्णाय वासुदेवाय योगानां पतये नम: ॥ २९ ॥
Nag-aalay ako ng paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo, O pinagmumulan ng lahat ng nilalang, Kataas-taasang Brahman na may walang-hanggang kapangyarihan; kay Kṛṣṇa na anak ni Vasudeva, Panginoon ng lahat ng yoga, ako’y sumasamba.
Verse 30
इत्युक्त्वा तं परिक्रम्य पादौ स्पृष्ट्वा स्वमौलिना । अनुज्ञातो विमानाग्र्यमारुहत् पश्यतां नृणाम् ॥ ३० ॥
Pagkasabi nito, pinalibutan ni Mahārāja Nṛga si Panginoong Kṛṣṇa sa pag-ikot na debosyonal at idinampi ang kanyang korona sa mga paa ng Panginoon. Nang mapahintulutan, sa harap ng lahat, sumakay siya sa isang kahanga-hangang makalangit na sasakyang-vimāna.
Verse 31
कृष्ण: परिजनं प्राह भगवान् देवकीसुत: । ब्रह्मण्यदेवो धर्मात्मा राजन्याननुशिक्षयन् ॥ ३१ ॥
Pagkatapos, ang Bhagavān na si Kṛṣṇa, anak ni Devakī—na tapat sa mga brāhmaṇa at sagisag ng diwa ng dharma—ay nagsalita sa Kanyang mga kasamahan, at sa gayon ay nagturo sa uring maharlika sa pangkalahatan.
Verse 32
दुर्जरं बत ब्रह्मस्वं भुक्तमग्नेर्मनागपि । तेजीयसोऽपि किमुत राज्ञां ईश्वरमानिनाम् ॥ ३२ ॥
Ang ari-arian ng isang brāhmaṇa ay napakahirap tunawin; kahit bahagyang tamasahin ng mas makapangyarihan kaysa apoy, hindi pa rin natutunaw. Lalo na ang mga haring nag-aakalang sila ang panginoon!
Verse 33
नाहं हालाहलं मन्ये विषं यस्य प्रतिक्रिया । ब्रह्मस्वं हि विषं प्रोक्तं नास्य प्रतिविधिर्भुवि ॥ ३३ ॥
Hindi ko itinuturing na tunay na lason ang hālāhala, sapagkat may panlunas ito. Ngunit ang pagnanakaw sa ari-arian ng brāhmaṇa ang siyang tunay na lason, dahil sa mundong ito’y wala itong katapat na lunas.
Verse 34
हिनस्ति विषमत्तारं वह्निरद्भि: प्रशाम्यति । कुलं समूलं दहति ब्रह्मस्वारणिपावक: ॥ ३४ ॥
Ang lason ay pumapatay lamang sa umiinom nito, at ang karaniwang apoy ay napapatay ng tubig. Ngunit ang apoy na nagmumula sa panggatong ng ari-arian ng brāhmaṇa ay sinusunog ang buong angkan ng magnanakaw hanggang sa ugat.
Verse 35
ब्रह्मस्वं दुरनुज्ञातं भुक्तं हन्ति त्रिपूरुषम् । प्रसह्य तु बलाद् भुक्तं दश पूर्वान् दशापरान् ॥ ३५ ॥
Kapag tinamasa ang ari-arian ng brāhmaṇa nang walang nararapat na pahintulot, winawasak nito ang tatlong salinlahi. Ngunit kung inagaw sa dahas o sa tulong ng kapangyarihan ng pamahalaan at saka tinamasa, nasisira ang sampung ninuno at sampung salinlahi ng mga susunod.
Verse 36
राजानो राजलक्ष्म्यान्धा नात्मपातं विचक्षते । निरयं येऽभिमन्यन्ते ब्रह्मस्वं साधु बालिशा: ॥ ३६ ॥
Ang mga haring nabulag ng karangyaan ng kaharian ay hindi nakikita ang sariling pagbagsak. Sa kamusmusan, hinahangad nilang tamasahin ang ari-arian ng brāhmaṇa; sa totoo’y impiyerno ang kanilang hinahangad.
Verse 37
गृह्णन्ति यावत: पांशून् क्रन्दतामश्रुबिन्दव: । विप्राणां हृतवृत्तीनां वदान्यानां कुटुम्बिनाम् ॥ ३७ ॥ राजानो राजकुल्याश्च तावतोऽब्दान्निरङ्कुशा: । कुम्भीपाकेषु पच्यन्ते ब्रह्मदायापहारिण: ॥ ३८ ॥
Sa dami ng taon na kasingdami ng mga butil ng alikabok na nabasa ng luha ng mapagkawanggawang brāhmaṇa na may pamilyang umaasa at ninakawan ng kabuhayan, ang mga haring walang pagpipigil na umagaw ng ari-arian ng brāhmaṇa, kasama ang kanilang angkan, ay pinakukuluan sa impiyernong Kumbhīpāka.
Verse 38
गृह्णन्ति यावत: पांशून् क्रन्दतामश्रुबिन्दव: । विप्राणां हृतवृत्तीनां वदान्यानां कुटुम्बिनाम् ॥ ३७ ॥ राजानो राजकुल्याश्च तावतोऽब्दान्निरङ्कुशा: । कुम्भीपाकेषु पच्यन्ते ब्रह्मदायापहारिण: ॥ ३८ ॥
Sa dami ng taon na kasingdami ng mga butil ng alikabok na nabasa ng luha ng mapagkawanggawang brāhmaṇa na may pamilyang umaasa at ninakawan ng kabuhayan, ang mga haring walang pagpipigil na umagaw ng ari-arian ng brāhmaṇa, kasama ang kanilang angkan, ay pinakukuluan sa impiyernong Kumbhīpāka.
Verse 39
स्वदत्तां परदत्तां वा ब्रह्मवृत्तिं हरेच्च य: । षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमि: ॥ ३९ ॥
Maging sariling handog man o handog ng iba, ang sinumang magnakaw ng kabuhayan at ari-arian ng isang brāhmaṇa ay isisilang na uod sa dumi sa loob ng animnapung libong taon.
Verse 40
न मे ब्रह्मधनं भूयाद् यद् गृध्वाल्पायुषो नरा: । पराजिताश्च्युता राज्याद् भवन्त्युद्वेजिनोऽहय: ॥ ४० ॥
Hindi ko ninanais ang yaman ng mga brāhmaṇa. Ang mga nag-iimbot dito ay umiikli ang buhay, natatalo, nawawalan ng kaharian, at nagiging mga ahas na nanggugulo sa iba.
Verse 41
विप्रं कृतागसमपि नैव द्रुह्यत मामका: । घ्नन्तं बहु शपन्तं वा नमस्कुरुत नित्यश: ॥ ४१ ॥
Mga minamahal kong tagasunod, huwag ninyong pagmalupitan ang marunong na brāhmaṇa kahit nagkasala siya. Kahit manakit siya o paulit-ulit na magsumpa, patuloy ninyong ialay ang pagyukod at paggalang sa kanya.
Verse 42
यथाहं प्रणमे विप्राननुकालं समाहित: । तथा नमत यूयं च योऽन्यथा मे स दण्डभाक् ॥ ४२ ॥
Kung paanong lagi Akong maingat na yumuyuko at nagbibigay-galang sa mga brāhmaṇa, gayon din kayo ay yumuko sa kanila. Ang sinumang kumilos nang salungat ay parurusahan Ko.
Verse 43
ब्राह्मणार्थो ह्यपहृतो हर्तारं पातयत्यध: । अजानन्तमपि ह्येनं नृगं ब्राह्मणगौरिव ॥ ४३ ॥
Kapag ang ari-arian ng isang brāhmaṇa ay naagaw, kahit hindi sinasadya, tiyak na ibinabagsak nito ang kumuha—gaya ng baka ng brāhmaṇa na nagbagsak kay Nṛga.
Verse 44
एवं विश्राव्य भगवान् मुकुन्दो द्वारकौकस: । पावन: सर्वलोकानां विवेश निजमन्दिरम् ॥ ४४ ॥
Matapos turuan nang ganito ang mga taga-Dvārakā, si Panginoong Mukunda, tagapagpadalisay ng lahat ng daigdig, ay pumasok sa Kanyang palasyo.
The act dramatizes Bhagavān’s role as āśraya: karma can bind a jīva to degradation, but the Lord’s direct intervention can release him instantly. The “well” functions as a narrative emblem of saṁsāra, while Kṛṣṇa’s effortless rescue shows that liberation is ultimately granted by divine grace, not merely by accumulated piety.
Nṛga, son of Ikṣvāku, was famed for extraordinary charity, especially cow-gifts to qualified brāhmaṇas. He became a lizard due to an inadvertent but unresolved offense: a brāhmaṇa’s cow wandered into his herd and was donated to another brāhmaṇa. Because neither claimant accepted restitution, the karmic fault matured, and upon choosing to suffer sinful reactions first before enjoying his piety, Nṛga fell to a lizard body until delivered by Kṛṣṇa.
Kṛṣṇa frames brāhmaṇa-dhana as spiritually “indigestible” because it is tied to sacred trust and dharma. Ordinary poison may have an antidote and harms mainly the consumer, but misappropriating brāhmaṇa property generates severe, far-reaching consequences—socially and karmically—affecting family lines and leading to hellish suffering, especially for rulers who abuse power.
The chapter implies that rulers must act with extreme caution in dāna (charity), verify rightful ownership, and seek dharmic resolution with humility. When a mistake occurs, sincere restitution should be offered, but the narrative warns that some harms cannot be “priced away” if sacred parties refuse settlement—therefore prevention, reverence, and restraint are essential in rāja-dharma.
Because the brāhmaṇa represents the social embodiment of śāstra, yajña, and spiritual learning; disrespect destabilizes dharma itself. Kṛṣṇa’s instruction is not a blanket endorsement of wrongdoing, but a mandate for kings and citizens to maintain reverence and non-violence toward sacred authority, addressing faults through proper dharmic mechanisms rather than retaliation.